Ad Valvas 1991-1992 - pagina 418

PAGINA 1 2

Diepzinnige puzzels van een psychologe Selma Schepel Een bleke blote vrouw met een kar­ wats in haar hand, klimt verontwaar­ digd uit een put. La vénté sonant du putts, luidt de titel van het mooie schilderij op de kaft van de roman Het IS zover van Marijke Howeler. Samen met de sterke monologue inté­ rieur van het eerste hoofdstuk schept dat geheimzinnige verwachtingen. Maar verder bestaat dnekwart van het boek uit babbeldialoogjes en bladvul­ ling rond het vele huispersoneel of an­ dere figuren met onduidelijke functies met betrekking tot de plot. Hoofdstuk 4 en 5 zou je bij voorbeeld best over kunnen slaan. Op TV zouden die in een paar shots van luttele seconden gecomprimeerd kunnen worden. Ho­ weler zou eens met Joop van den Ende moeten gaan praten, want de di­ recte rede beheerst ze uitstekend. Ze

heeft alleen wat regie nodig, en ac­ teurs om de mensen achter haar vlek­ kerige opzet zichtbaar te maken. Haar thema is opwindend genoeg: vrouw legt het aan met Duitser die een gezochte oorlogsmisdadiger blijkt te zijn, echtgenoot neemt wraak, kin­ deren zijn de dupe. Maar een VWA­ verhalenwedstrijd zou meer opleveren dan Howeler ervan gebrouwen heeft. Een vrouw die haar kinderen com­ pleet opgeeft voor een ex­kampbeul kan toch niet anders dan waanziimig hartstochtelijk verliefd zijn? Een van de weinige boeiende teksten die Ho­ welers vlakke typje er echter over haar minnaars vroegere misdaden uitlispelt is: "Wie het toevallig niet gedaan heeft, heeft geluk gehad". Verder wordt de overspelige vrouw c.q. ont­ aarde moeder kwijnend en met wat kleine vraagtekentjes opgevoerd. Ziek van verdrongen verlangen naar haar kinderen, moeten we begrijpen. Ge­ lukkig dan maar. Het door TV­series ontwikkelde rechtvaardigheidsgevoel leert dat misdadigers nooit gelukkig kunnen zijn, en hun complices ook niet. Booswichten knjgen altijd straf, is het niet van hun aardse rechters, dan wel van het leven zelf De beul lijdt dus tot snikkens toe aan nacht­ merries, paranoia en dwangneuroses. Fijn zo. Misschien is er wat subtiliteit te peu­ ren uit de symboliek, zoals de kaft suggereert? Drie dames dragen namen die wat klank betreft anagrammen zijn: Lisa, Sally, Alice. Zou dat een sleutel naar iets dieps zijn? Ik mocht het niet vinden. Dan de ik­figuur, die vele malen een 'bedrieger' wordt ge­ noemd. Hij ontleent zijn voornaam dus aan Genesis 27:36 en Hosea 12:4. En 's mans achternaam is Bok: een hoomdragend beest, want Boks vrouw deed het achter zijn rug met een ander. Diep, diep, diep! Nog meer doordenkertjes: de moeder­ vervangende huishoudster heet Manon: Ma­non. Non is Frans voor niet. Voel­u? En het 'medium' dat via hypnose het jongetje dat 'Well done' genoemd wordt met zijn 'rare', bloe­ derige einde verbindt, heet Temple­ ton. Temple is Engels voor slaap, ton moet je omdraaien en zie: Templeton is ook de brug tussen de slapeloze ik­ figuur, en zijn nvaal de beul die even­ eens met zijn slaap tobt. N atuurlijk kunnen zulke lui niet slapen! Ze leven in een poel waarin de ene leugen de andere in stand houdt en de volgende oproept! Boontje komt om zijn loon­ tje. Maar ik zal niet alles verraden, u wilt zelf misschien ook nog van die kruiswoordraadseltjes oplossen. Howeler zal niet één van de onverge­ telijken der wereldliteratuur worden. Maar wie een baan als klinisch psy­ chologe bij de vu op heeft kunnen geven omdat ze van de pen kon gaan leven, is in elk geval een succes bij de uitgever. Het IS zover roman , Marijke Howeler, f 29,90

'Je moet dit n iet doen voor geld, het gaat om je persoon lijke on twikkelin g'

Foto Rob Starren burg

'Wat een opgefokte boel, ik wacht nog maar even met afstuderen' Rang, knars. Hier is geen BMW in aan­ tocht. Daarvoor nog enige jaren ge­ duld. Een roestvnje fiets kan er voorlo­ pig evenmin vanaf. Zijden stropdas en brogues bezit hij al wel. Investeren in jezelf Voor de gebarsten badkamerspiegel heeft hij zijn glimlach geoefend. Ver­ trouwenwekkend, niet te glad. Nog even met een wolkje smokers de nicoti­ neresten weggeborsteld. N eusharen? Rouwrandjes? Geen aftershave. Beetje balm, da's beter. Schoenen gepoetst en vnendm afgehaald. Ze draagt de antracietkleurige blazer met het schootje. Zwarte kokerrok en verder een en al been. Parfum zou over­ done zijn. Wijnrode lipstick kan weer wel. Enveloppetas van de Albert Cuyp voor de folders en de formulieren. Heeft ze haar schroefdopvulpen? N ee, niet dat afgekloven exemplaar. En neem een schrijfblok zonder koffievlek­ ken mee. Wel opschieten. Zaterdagochtend half tien. Geen rode ogen, geen kegels; de Rai stroomt vol met frisse koppies. Laatstejaars en verse academici die naar een werkgever uit­ zien. Intermediair's Camè redag belooft ze waardevolle contacten in een pretti­ ge en ongedwongen sfeer. Een veertig­ tal bedrijven en organisaties heeft zich gemeld voor de informatiemarkt in de Deltahal. Overheid en bedrijfsleven le­ verden sprekers om te vertellen over de specifieke eisen die gesteld worden aan hoger personeel. Daarnaast is er een aantal panels van recent afgestudeerden

JOOL HUL

samengesteld om over de opgedane werkervaring te berichten. Dit laatste onder voorzitterschap van Tineke de Groot, Ivo de Wijs of­ enigszins uit de toon vallend tussen al dat double­breas­ ted geweld ­ Grachtengordelgoeroe Felix Rottenberg. De congreszalen pui­ len uit. "Ik ontmoet veel managers en vind ze meestal gestresst en verre van generalis­ tisch", zegt de man die zich vier maan­ den terug opwierp als de nieuwe dui­ zendpoot van de PvdA, tegen het panel van jonge, internationaal opgeleide top­ managers dat zojuist een lofzang heeft gegeven op de tachtigurige werkweek ­ "Houden jullie dit tien jaar vol?" De zaal applaudisseert, het panel glimlacht meewarig. "Het is zwaar, maar de kick is ook groot. Je leeft gewoon heel in­ tens. In Nederland ontbreekt de passie vaak, men werkt van negen tot vijf en gelooft het verder wel. Bij ons zijn de opleidingen van een heel hoog niveau maar daarna wordt er, in tegenstelling tot Amerika, niet meer in mensen geïn­ vesteerd. Is dat een prettig perspec­ tief?", luidt het antwoord. "Je moet dit ook niet doen voor het geld of de sta­ tus. Het gaat puur om je persoonlijke ontwikkeling. Je leert samenwerken met mensen uit de meest uiteenlopende landen en culturen, je doet iedere dag nieuwe ervaringen op. Dat is enorm sti­ mulerend." Dnve, daar gaat het volgens het panel om. Niet achteroverleunen, nooit den­ ken dat je er bent. Steeds bij blijven leren en altijd flexibel zijn. Drive. Het publiek draaft in een beginnend zweet­

walmpje naar de volgende bijeenkomst. De heer De Rijke van GITP/FOCUS over Assessment centers als methode van se­ lectie. Geen psychologische tests, geen eindeloze gesprekken meer; het asses­ sment center beoordeelt mensen op hun manier van doen tijdens een aantal na­ gespeelde situaties. Uitgangspunt daar­ bij is de stelregel 'Gedrag voorspelt ge­ drag'; "Zo heb je van die mensen die altijd te laat komen omdat ze hun tijd niet kunnen plannen." Op het midden­ pad maakt een insluiper zich klein. Wat bedrijven willen weten is hoe het met de creativiteit flexibiliteit stressbe­ stendigheid organisatiesensitiviteit van de potentiële werknemer staat. Gemid­ deld wordt de kandidaat anderhalve dag lang beklopt en beluisterd door een groepje assessoren. Een intensieve se­ lectiemethode, waar veel mensen zich angstig op proberen voor te bereiden. Volgens De Rijke niet nodig. Het werkt zelfs contraproduktief. Het is goed als je van te voren weet wat je in grote lij­ nen te wachten staat, maar je graaft een valkuil voor jezelf als je je concentreert op bepaalde criteria en de rest uit het oog verliest. Wees jezelf! is zijn devies. Dan kom je automatisch op de juiste plaats terecht. "De dag dat bedrijven naar u uitkij­ ken", zegt de uitnodiging aan de Inter­ mediairlezers wervend. Hoeveel men­ sen verlaten de Rai nu met een contract op zak? Nienke Meyer, organisator van de camèredag, kan geen cijfers noe­ men. Wel weet ze dat de aanwezige or­ ganisaties de kosten en de baten goed tegen elkaar hebben afgewogen en dus

tot de conclusie moeten zijn gekomen dat ze met deze informatiemarkt flink op wervingskosten kunnen besparen. "Dat de deelnemers voordelen zien aan deze dag blijkt wel uit het feit dat de meeste bedrijven er hun hoofd perso­ neelszaken en tenminste één belangrij­ ke manager heen sturen. Meestal komen er ook een aantal trainees mee, jonge werknemers die een idee kunnen geven van de cultuur binnen hun be­ drijf." De bedrijven zijn dus bereid goed te betalen voor een stand in de Deltahal. En wat knjgen ze daarvoor terug? "Naamsbekendheid bij een publiek van Intermediair­lezers, dat wil zeggen hoogopgeleide twintigers en begin­der­ tigers uit de economische, technische en bestuurlijke hoek. Geen letterenstu­ denten, wel weer psychologen en socio­ logen. Allemaal aan het begin van hun loopbaan. Zeker nu het aantal vacatu­ res terugloopt bij gelijkblijvende aantal­ len afgestudeerden, is hun belangstel­ ling voor gelegenheden als deze groot. Vorig jaar waren er 12.000 bezoekers, dit jaar zijn het er zelfs 14.000. Er is dus duidelijk van beide zijden behoefte aan zo'n informele oriëntatiedag." Aan een tafeltje in de hal zit Paul, vijf­ dejaars economie. Zijn das zit scheef en zijn mondhoeken hangen. "Wat een opgefokte boel", zegt hij, "ik wacht nog maar even met afstuderen." Buiten rammelen de eerste fietsen huiswaarts. Op naar de vrije zaterdagavond. Het mantelpak weer netjes in de mottebal­ len, een pijpje pils uit de koelkast. Is er nog iets stoms op de TV?

door Aad Meijer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen