Ad Valvas 1991-1992 - pagina 216

AD VALVAS 21 NOVEMBER 1991

PAGINA 12

Zelfs God niet voor het hoofd gestoten Selma Sc hepel De Bijbel heet 't best verkochte, en meest vertaalde boek ter wereld te zijn. V oor de boeken óver de Bijbel zijn intussen ook ontelbare woudreu­ zen gekapt. 'Toch kan er nog wel een­ tje bij', dacht C A . van Peursen, eme­ ritus hoogleraar in de filosofie, en hij beschreef nog eens de geschiedenis van ontstaan en canonisering van de Bijbel, met zijn vele literaire vormen uit uiteenlopende tijden en culturen. Het werd een beschaafde worsteling tussen V an Peursens geloof, zijn be­ dekte twijfels en de wirwar van feiten en fictie in die heilige lappendeken van teksten waarin een en hetzelfde verhaal in elkaar tegensprekende ver­ sies kan voorkomen.

'Dus dit is eigenlijk een hotchpotch van mensen!'

Van Peursen blijkt juist blij met de bijbelse meerduidigheid of onduide­ lijkheid. Een goddelijk gedicteerd, vol­ maakt af boek (zoals hij meent dat de Koran is) past niet bij zijn geloof Dat heet cognitieve dissonantie: je krijgt iets wat je niet wilt, en er is geen enke­ le mogelijkheid dat te veranderen, dus ga je het maar zo willen. V an Peursen wil dus dat de Bijbel verwarrend en onvolmaakt is, want juist in het zoe­ ken en het peinzen daarover, manifes­ teert God zich. Zijn ontdekkingsreis door de Bijbel heeft geen doel, maar is doel. Op de kaft van het boek staat de naam van een mens, die zich in het voor­ woord verschuilt achter 'de schrijver', of nog indirecter door het boek in de eerste zin meteen agen s te maken: 'het boek wil'. Verder gebruikt V an Peur­ sen de wijvorm. Ik begrijp hoe schrij­ ver en lezer zich voor zijn geestesoog samen over de Bijbel buigen, maar zinnen als: 'Wat wij dan telkens weer tot onze verrassing begrijpen...', zul­ len toch niet alleen bij mij een heel onwezenlijk soort saamhorigheidsge­ voel oproepen. Van Peursen wil duidelijk geen stevig persoonlijk standpunt innemen, liever stelt hij zich een beetje verdekt op achter zijn tekst, houdt slagen om de arm. Als hij al iets poneert, doen we dat geruststellend samen. Het is die voorzichtigheid, de angst om zelf iets te menen in combinatie met de ken­ nelijke ambitie een boek vol te schrij­ ven, die een beetje slap smaakt. Verder is het een heel 'breed' geschre­ ven lekepreek. V an Peursen is er uit­ gebreid voor gaan zitten om alles eens goed uit te leggen, belezen en ervaren als hij is. Hij roept 'ons' op de Bijbel hernieuwend te lezen, kritisch en on­ bevangen, zonder ballast van theologi­ sche kennis of opvoeding. Hem lukt dat aardig, hoewel hij zelf één zandzak niet overboord heeft geworpen, name­ lijk zijn christelijk geloof, dat tussen de regels door blijft knisperen. Intussen gaat hij dapper en ruim in op problemen d:e mij de Bijbel als gezag­ hebbende tekst opzij hebben doen schuiven: het primitieve gedrag van de personages, de diverse godsnamen in enkel­ of meervoud, de naam­ en an­ dere verwantschappen met goden van omnngende volken en het vermeende geslacht van God. Bedaagd en eerbie­ dig schrijvend, stoot hij daarbij nie­ mand voor het hoofd, ook God niet. Het probleem dat God een hoofd heeft ­ Hi) hoort, ziet en spreekt im­ mers ­ en toch niet antropomorf ge­ noemd mag worden lost hij op door er nog eens op te wijzen dat de mensheid theomorf is. Laat dat telkens weer een troost zijn als u 's morgens in uw ver­ leppend spiegelbeeld kijkt. Prof dr C A. van Peursen. De NaarTi die geschiedenis maakt f26.50 ISBN 90 242 3477 8

Foto Bram de Hollander

^Het ijs tussen buitenlanders en Nederlanders is soms erg dik' Arjan Spit Een zoete etenslucht vertelt me dat ik op het juiste adres ben. In dit kerkge­ bouwtje in Slotervaart moet de In tern a­ tional Studen t Even in g zijn, waar een ty­ pisch Nederlandse maaltijd geserveerd zal worden. Eat an d Meet the Dutch is voor deze zaterdagavond de leus. Bij binnenkomst wordt ik meteen aan­ gesproken en hartelijk welkom geheten. Het zet de toon voor een gezellige open sfeer. Niemand krijgt hier de kans ver­ laten in een hoekje te gaan zitten. Voortdurend wordt je gevraagd: 'Where do you come from?' en 'Are you a stu­ dent?'. Doel van de avond is volgens de aankondiging dan ook buitenlandse studenten te helpen zich op hun gemak te voelen in Nederland en hun een mo­ gelijkheid te bieden om sign ifican t rela­ tionships te ontwikkelen'. De organisatie is in handen van een co­ alition of christians, namelijk de evange­ lische studenten vereniging Ichtus en een aantal jongeren van de Crossroads International Church. Dat is een van oorsprong Amerikaanse kerk, die in Amsterdam een gemeente heeft. Youth with a Mission doet officieel ook mee, maar blijkt alleen gezorgd te hebben voor twee tafels, waarvoor ze in het welkomswoordje nog wel even bedankt worden. Het zaaltje, waar de tafels al zijn gedekt, is op zijn hoUands versierd, met veel vlaggen en rood­wit­blauw crêpe­papier. Kaas is er natuurlijk ook, compleet met vlaggetjes, die ook door de servetjes zijn gestoken. Ben, student Engels en Kunstgeschie­

JOOL HUL

denis aan de vu en een van de organisa­ toren, toont zich aan het begin van de avond wat ongerust over de geringe be­ langstelling van de buitenlandse stu­ denten. Het is de eerste keer dat deze avond wordt gehouden, en het is maar de vraag of het aanslaat. "We hebben dit regelrecht overgenomen van Ichtus in Delft, waar het een groot succes is", vertelt hij ter bemoediging. V ooralsnog is er slechts een enkeling die niet bij de organiserende clubs is betrokken. Het welkomspraatje dat een andere jongen van Ichtus houdt, wordt daarom maar gewoon in het Nederlands gehouden: " O m het ijs een beetje te breken wilden we eerst een spelletje gaan doen." "Maar dan wordt het eten veel te gaar!" protesteren de koks. Daarom toch maar aan de hutspot. Bij Ichtus koken ze ie­ dere week voor een grote groep, dus enige ervaring is aanwezig. Het resul­ taat is dan ook een lekker smeuïge stamppot, compleet met naar keuze rookworst of gehaktbal. Mijn buurman, een computerprogrammeur uit Enge­ land die bij de Crossroads ter kerke gaat, vraagt van mij de bevestiging dat dit toch wel typisch Hollands eten is. E n wat is precies de betekenis van het woord hutspot'^ Het Hollandse cultuur­ goed loopt een deuk op als blijkt dat in het Engelse slang ook het woord hotch­ potch bestaat. Daar duidt het echter meer op een mengelmoes van allerlei zaken, niet noodzakelijk peen en ui. Het Ichtus­meisje tegenover ons con­ cludeert: "Dit hier is dus eigenlijk een hotchpotch van mensen!" Langzamerhand krijgt ze daar gelijk in:

tijdens het eten druppelen steeds meer buitenlanders binnen totdat er in totaal zo'n dertig mensen zijn. Velen blijken cursist bij het Voorberei­ dend Jaar An derstalige Studen ten aan de vu, waar ook reclame is gemaakt voor deze avond. Zonder uitzondering zijn het jongemannen van achter in de twin­ tig die vaak in hun eigen land al gestu­ deerd hebben en zich in Nederland ver­ der willen bekwamen: een Egyptenaar die zich wil gaan specialiseren in Inter­ ne Geneeskunde, een Chinees die Bio­ logie wil gaan studeren. Een Iraanse jongen bij mij aan tafel heeft ook al een tijdje tandheelkunde gestudeerd in T e ­ heran en wil volgend jaar verder bij ACTA. Culturele uitwisseling staat bij hem hoog in het vaandel. "Maar het ijs tussen buitenlanders en Nederlanders is soms erg dik." Contacten leggen valt in het dagelijkse leven niet mee en een avond als deze vindt hij dan ook een prima initiatief. Hoewel de meeste mensen al aardig zit­ ten te kletsen, is het spelen van kennis­ makings­spelletje toch onvermijdelijk. In welk stramien zal de spontane con­ tact dit keer gegoten worden? Elkaar in­ terviewen en voorstellen aan de groep? Het 'ik ga op reis en neem mee' princi­ pe? Het klassieke kranten meppen? Nee, de strategie is toegesneden op het internationale karakter: schrijf op een papier twee kenmerken van je land en drie van jezelf. Vervolgens worden de papieren verdeeld en moet je de be­ schreven persoon weer zien te vinden. De clichés zijn natuurlijk niet van de lucht: Nederland is vlak en heeft dijken.

kaas, en tulpen. Een creatieve geest noemt nog 'Sinterklaas' en 'pepemo­ ten', maar ingenieuzer wordt het niet. Resultaat is wel dat de groep zich weer wat meer verspreid en nieuwe babbels worden aangeknoopt. Helaas wordt dit effect teniet gedaan door het volgende programma onder­ deel: een 'multi­media presentatie' over Amsterdam. Kastje kijken dus. En wel een video van de V W ­ A m s t e r d a m , waarin de stad wel heel idylisch wordt geschetst: lachende mensen op terras­ jes, huppelende kinderen op de bloe­ menmarkt, de zon schijnt altijd, er is volop natuurschoon en iedereen woont in een grachtenpand. Ongetwijfeld uit­ stekend om toeristen te lokken, maar volkomen zinloos voor een buitenland­ se student die al maanden op een flatje in de Bijlmer woont. V an buiten dringt d e realiteit zich gelukkig op: de jeugd van Slotervaart steekt flinke hoeveelhe­ den vuurwerk af. T o t slot van de avond wordt er nog een spelletje pictures gespeeld, een soort Babbelonië maar met tekeningen in plaats van gebaren. Aanleiding tot een hoop meligheid en herrie. V oor we naar huis gaan wijst Dwight, een jongen van de Crossroads Church, nog even op een cursus over het leven van Jezus en op de volgende 'internationale studenten avonden.' V eertien december zal in het teken staan van de Dutch Christmas Tra­ dition. "Neem allemaal je vrienden mee!" Rest nog de vraag: "What about the left­over food?" Ach, dinsdag moet er bij Ichtus weer gekookt worden, dus dat komt wel goed.

door Aad Meijer l\(\H

T

Sf£L£N/, Z I E llr .

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen