Ad Valvas 1991-1992 - pagina 566

AD VALVAS 1 JUNI 1992

PAGINA 8

'Jonge, Jonge, wat een gemiereneuk is dit toch!' Foto Bram de Hollander

Bij veel studierichtingen krijgen studenten de gelegenheid aan de praktijk te 'snuffelen'. Dit artikel is het vijfde en laatste in een serie over verschillende practica binnen de Vrije Universiteit. Milieuwetenschappers-in-de-dop gevolgd bij het leegscheppen van een sloot.

Arjan Spit

De natuur is dicht bij huis, dus waarom met bi) een studentenflat' In de sloot langs de Kalfjeslaan, direct naast Uilen­ stede, krioelt het in ieder geval van de meest vreemde soorten van leven Een dankbaar studieobject voor de studen­ ten die het vak 'Inleiding Veldwerk' volgen Gewapend met diverse bakken, zeefjes, potjes en vangnetten, trekken ze op tot de hoogte van kantoorgebouw De Kroon Vervolgens scheppen de studenten in groepjes van drie een grote bak vol met slootwater en liefst nog wat plantaardige smume, flap geheten, en dan kan het determineren beginnen Een gidsje moet daarbij helpen maar de vragen die daar m staan ­ heeft het beest acht of zes poten' ­ zijn bij dit kleine grut met altijd zo makkelijk te beantwoorden Kees blijkt echter een expert te zijn in dit werk "Kijk een larve van een libel'" Hij bekent deze kennis met op college te hebben opge­ daan, maar van het slootaquarmm dat hij jarenlang thuis hield Na enige tijd weten ook de andere studenten het no­ dige thuis te brengen watervlooien, donderkopjes, rode mijten, een koker­ juffer, de larve van een waterwants Het practicum is onderdeel van de nieuwe studierichting milieu­weten­ schappen, die is opgezet door de facul­ teiten biologie en aardwetenschappen Het merendeel van de zestien studen­ ten heeft een propaedeuse aardweten­ schappen achter de rug, een aantal deed een jaar biologie De studenten vormen de eerste lichting en vertellen

Aran Spit

Aan de universiteiten in de voorma­ lige DDR vind een aardverschuiving plaats. Organisatievormen, vakge­ bieden, curricula, studenten, perso­ neel alles moet drastisch verande­ ren om te voldoen aan de normen van het verenigde Duitsland, en dat zijn de normen van W est­Duits­ land. De structuurveranderingen zijn daarbij verstrengeld met een proces van politieke zuivenng, dte Abwickhng, hetgeen op zijn minst leidt tot onduidelijke discussies en maar al te vaak tot onmenselijk leed Over de herstructurering van de Oost­ duitse universiteiten organiseren de 'Stichting ter bevordering van Duits­ landstudien in Nederland' en de vak­ groep geschiedenis aan de vu, deze week een congres Daar zullen vier sprekers optreden die dicht op het vuur zitten twee bestuurders van Oostduitse universiteiten, de secretans van de lan­ delijke Hochschul-rektorenkonferenz en een lid van de commissie die moet ad­ viseren over de umversiteits­hervormin­ gen in de deelstaat Thuringen Deze deelstaat, met daarm de beroemde uni­

Een waterwants en een naaktslak als buit 'Een wit geaderd kleintje of een klein wit adertje' dat in de studie nog vrij veel met goed geregeld is Zo is het bijvoorbeeld regel­ matig onduidelijk wat bij een tentamen precies verwacht wordt van de studen­ ten Over dit vak Inleiding Veldwerk zijn ze echter goed te spreken Een student die eerst geologie deed, vindt dit veldwerk wel een stuk minder 'heftig' dan bij die studie "Het is ook minder vermoeiend, rustig een beetje kijken of ergens een plantje groeit Maar het is wel een leuke verbreding, zo hebben we vanochtend college gehad over de duinen daar maken we overmorgen een excursie naartoe Dan wordt goed duidelijk dat vegetatie en bodemsoort sterk samen­ hangen, het veen vertelt bijvoorbeeld weer wat over de ontwikkeling van de plantengroei " Het programma bestaat voor een groot gedeelte uit nog meer excursies naar natuurgebieden Eerder waren de stu­ denten in het Verdronken land van Sa­ eftinge en de Milingerwaard Daar was het in meerdere opzichten een natte be­

doening, nu is het echter heerlijk voor­ jaarsweer, wat voor een uitgelaten stemming zorgt Het heeft wel wat weg van een schoolreisje Dr Ab Kessler, begeleider van het veldwerk, legt uit dat het practicum in de milieu­studie is op­ genomen omdat flora en fauna aanwij­ zingen kunnen geven voor verontreini­ ging Het gaat om een eerste kennisma­ king, waarbij vooral gekeken wordt naar de variatie in soorten Het onderzoeken van het voorkomen van bepaalde soor­ ten, indicatoren, die op een specifieke milieuvervuiling duiden, is nog te inge­ wikkeld Kessler, die bij elk klein diertje dat de studenten ontdekken enthousiast is, houdt bij zijn woonplaats Vreeland nauwlettend de kwaliteit van het water in de gaten Volgens hem is er de laat­ ste jaren verbetering zichtbaar, vooral door het verdwijnen van fosfaten De koningin had een paar jaar geleden in haar troonrede dus toch een beetje ge­ lijk Ook met deze sloot gaat het rede­ lijk goed, mede omdat het een afgeslo­

Herstructurering en AbwicMung Stichting Duitslandstudieën organiseert congres over Oostduitse universiteiten versiteit van Jena, is gekozen om de problematiek, zoals die aan het begin van programma meer algemeen uiteen gezet wordt, aan te lUusteren Met deze vier sprekers heeft de organisatie be­ wust twee ossies en twee wessies uitgeno­ digd, om zo ook de spanning die er tus­ sen de twee Duitslanden heerst, een plaats te geven op het congres

Politiek gekleurd Volgens Professor Hefi, hoogleraar nieuwste geschiedenis en bestuurlid van de Stichting Duitslandstudien, staat buiten kijf dat er inmense veran­ deringen nodig zijn, omdat de universi­

taire wereld in een communistisch land totaal anders georganiseerd is dan in het Westen "Vraag is echter wel of men zomaar de bestaande modellen van de Bondsrepubliek moet overne­ men Dat gebeurt nu in principe wel, want dat model heeft jarenlang ge­ werkt, maar er zijn ook voortdurend discussies over geweest Het is dus spannend welke structuur men zoekt in de nieuwe deelstaten Naast een nieu­ we algemene structuur, moet er echter ook vaak een nieuwe inhoud aan de vakken gegeven worden, omdat ze poli­ tiek gekleurd waren Dat gaat zover dat mensen moeten verdwijnen die onder

ten geheel vormt Volgens Kessler is de sloot een makkelijk studieobject omdat er, als het goed is, veel soorten verte­ genwoordigd zijn en de boel ook niet wegvliegt, hetgeen de determinatie een stuk vergemakkelijkt Enige probleem is dat het studieonderdeel wat vroeg in het jaar is gepland, zodat veel leven ook in de natuurgebieden nog met erg ont­ wikkeld IS Kessler heeft echter goede hoop dat, wanneer het mooie weer dat er op deze vierde mei heerst, aanhoudt, alles toch nog binnen de tijdspanne van het practicum tot groei en bloei komt

Luchtkamers Of IS er nu ook al wat spectaculairs te vinden' "W e hebben een grote tor'", roept een groepje studenten Helaas, Kessler stelt vast dat het een water­ wants IS, het beestje heeft glinsterende luchtkamers onder zijn vleugels, waar­ mee hij lang onder water kan blijven Verder bestaat deze vangst nog uit een naaktslak en een huisjesslak "W at lieP", roept Irma, die zelf een toepasse­ de nieuwe omstandigheden met meer geschikt worden geacht hun vak uit te oefenen Het overnemen van de West­ duitse structuren heeft immense veran­ deringen tot gevolg en het is de vraag m hoeverre men zich daarin thuis voelt Daar bovenop komt dan nog weer eens de politieke zuivering In hoeverre kun je op de oude mensen vertrouwen, m hoevere waren het toch goede weten­ schappers, in hoeverre krijgen ze nu een goede kans om in de veranderde omstandigheden hun wetenschappelij­ ke werk voort te zetten' Die vragen ver­ schillen sterk per vakgebied, bij natuur­ wetenschappen en medicijnen was dan bij meer politieke vakken, zoals ge­ schiedenis Het IS een groot probleem hoe men zowel de structuurverandering als de politieke kant zuiver kan hou­ den " Aan de universiteit van Jena is daarbij al een dodelijk slachtoffer geval­ len na dertig jaar verbonden te zijn ge­ weest aan de universiteit werd Gerhard Riege in december 1990 om politieke redenen ontslagen uit zijn hoogleraar­ schap Staatsrecht Nadat hij als PDS­af­ gevaardigde in de Bondsdag meerdere malen uitgescholden werd en zijn verle­ den als Stasi­medewerker in de open­ baarheid kwam, pleegde hij op 15 fe­ bruari 1992 zelfmoord

lijke button opgespeld heeft, met een tekening van kikker en vis Hoe interessant ook, na een uurtje is de inhoud van de sloot wel voldoende in kaart gebracht De studenten gaan steeds meer keten en blazen op netbla­ deren om meer beesten aan te lokken Kessler roept ze bij de les, geeft wat huiswerk op en gaat voor naar een veld­ je, waar nog enkele beestjes gevangen en planten bekeken moeten worden Zo staan daar de witte dovenetel en boter­ bloemen "Dit IS de kruipende boter­ bloem, want die heeft groeven in de stengel " "Jonge, jonge, wat een gemie­ reneuk is het toch", verzucht Kees Kessler heeft duidelijk handigheid in het determineren en vangt met een potje in een beweging een zweefvlieg van een plant Deze vaardigheid is nog ver te zoeken bij Jan, die een vlinder vangt, door er met de rand van zijn net zo hard tegen aan te slaan dat deze 'total loss' IS "Het spijt me" zegt Jan quasi­ schuldbewust, Kessler is met boos Het blijkt te gaan om een klein geaderd witje "Of een wit geaderd kleintje, of een klein wit adertje", grap­ pen de aankomende milieudeskundi­ gen De meligheid krijgt weer de over­ hand, misschien slaat tussen dit natuur­ schoon ook wel het voorjaar in de bol Stipt om vier uur geeft Kessler wijselijk vrij af, ook al zou hij nog moeiteloos uren door kunnen praten over bere­ klauw, larven, schoon en vuil water, fosfaten, en het verschil tussen bruine kikkers en groene kikkers Voor de geïnteresseerde lezer alleen groene kik­ kers kwaken

De lijst moeilijkheden voor de Oost­ duitse universiteiten is nog langer Zo zijn er enorme investeringen nodig voor nieuwe technische faciliteiten, studier­ ichtingen en hele nog op te richten uni­ versiteiten Ook nemen de studenten­ aantallen sinds de wende enorm toe, doordat de selectieve toelating die in de DDR bestond is afgeschaft Tegehjk worden grote groepen van het weten­ schappelijke middenkader met ontslag bedreigd, omdat het westduitse sys­ teem voor die groep voornamelijk met tijdelijke aanstellingen werkt, terwijl m de DDR vele wetenschappelijke mede­ werkers een vaste betrekking hadden En al deze veranderingen moeten door­ gevoerd worden onder nieuwe bestuur­ lijke verhoudingen Het centrale over­ heidsgezag van de DDR IS afgebroken, de universiteiten zouden volgens HeB meer autonomie moeten knjgen "Die vrijheid wordt echter al direct weer be­ perkt doordat men vanuit de politiek snelle veranderingen wil Die kwamen er met in de jaren 1990­1991 en nu grijpt de overheid al weer sterk in de umveristaire structuren in, vaak meer dan goed is voor een universiteit " De oostduitse univer siteiten tussen gisteren en mor gen Donder dag 4 juni in het Auditorium toegang vrij

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen