Ad Valvas 1991-1992 - pagina 463

AD VALVAS 9 APRIL 1992

PAGINA 3

Westerse talen aan de VU krijgen pluim Visitatiecommissie betreurt opheffing Fries omdat daardoor wedijver ontbreekt Erno Eskens en Frank Steenkamp

fd'^p^A

De studies westerse talen in Neder­ land hebben een goed niveau. O ok de letterenfaculteit van de v u is, en­ kele kritiekpunten daargelaten, zeer gedegen. Dat blijkt uit het vorige week verschenen visitatierapport letteren. De visitatiecomissie die alle talenstudies in Nederland door­ lichtte merkt wel op dat het rende­ ment van de talenstudies te laag is en dat het eerste jaar niet genoeg se­ lecteert. Op het gebied van evaluatie en kwali­ teitszorg is "de vu het verst gevorderd", schrijft de visitatiecommissie onder lei­ ding van de Utrechtse emeritus hoogle­ raar prof.dr. H, Schultink. O ok de stu­ diebegeleiding aan de letterenfaculteit van de vu is optimaal: het aanstellen van één persoon die verantwoordelijk is voor zowel de studiebegeleiding als voor de studiecoördinatie verdient volgens de commissie ook buiten de vu navolging. Alle afzonderlijke studierichtingen bin­ nen de faculteit letteren krijgen verder een voldoende. De visitatiecommissie gebruikt daarbij bewoordingen als "veelzijdig en zeer gedegen", "strak, schools maar doordacht" en "zeer gede­ gen." Het rapport heeft echter ook wat kri­ tiek: "De visitatiecommissie heeft de in­ druk gekregen dat de faculteit zich toch wat te weinig zorgen maakt over de lage instroom en dat zij de neiging heeft haar ­ ondanks kleinschaligheid geenszins zwakke ­ licht onder de korenmaat te houden. Zij meent dat intensivering van de activiteiten op het punt van voorlich­ ting en werving geboden is, als de facul­ teit de omvang van een aantal studier­ ichtingen niet tot beneden een aan­ vaardbaar minimum wil zien dalen." Ook op de afzonderlijke studierichtin­ gen is enige kritiek: zo mist de propae­ deuse Engels een volwaardig blok taal­ kunde en houdt de studierichting neder­ lands zich niet aan het academisch sta­ tuut: in tegenstelling tot de huidige praktijk moeten propaedeusestudenten zowel de vakken algemene taalweten­ schap als algemene literatuurweten­ schap volgen. "Met enige zorg" wordt voorts gecon­ stateerd dat veel talenstudenten na de propaedeuse overstappen naar de bo­ venbouwstudie algemene letteren. De studierichting frans ziet hierdoor elk jaar de helft van haar studenten na de propa­ edeuse verdwijnen. Het verbaasde de vi­ sitatiecommissie "dat haar zorg" op dit punt "niet gedeeld leek te worden door de studierichtingen zelf of door de facul­ teit." De faculteit letteren deelt deze zorg in­ derdaad niet: "Wij zijn dolblij dat deze studenten binnen de faculteit blijven en niet naar Europese studies aan de uvA overstappen", zegt secretaris­beheerder

Voorzitter Sciiultinlc: 'in de pro paedeuse wo rdt niet geno eg geselecteerd'

C. Zeijlemaker van de letterenfaculteit. "Onze studie algemene letteren bloeit behoorlijk en je kunt die studie nu een­ maal alleen doen door eerst een propae­ deuse in een ander vak te halen." Omdat de letterenopleiding van de vu over het geheel goed uit de bus komt, zal het visitatierapport waarschijnlijk geen grote beleidswijzingen tot gevolg heb­ ben. Tot nu toe hebben alleen de stu­ dierichtingcommissies van de letterenfa­ culteit zich informeel over een concept van het visitatierapport gebogen. "Wij hebben daarbij vastgesteld dat het rap­ port geen grote aanleiding is om ons be­ leid bij te stellen", zegt Zeijlemaker. "We komen er niet slecht af in het rap­ port en wat de kleine puntjes betreft zijn we al op de goede weg. Wij hebben al een onderwijsactiviteitenplan waarmee wij de kwaliteit en de organisatie van de studie gaan verbeteren." De faculteit heeft inmiddels ook een aparte functio­ naris aangesteld die zich met de voor­ lichting gaat bezighouden.

Fries was goed De visitatiecommissie bezocht de lette­ renfaculteit van de vu op het moment dat daar een reorganisatie gaande was. De inmiddels opgeheven bovenbouw­ studie fries werd daardoor nog meege­ nomen in de beoordeling. Hoewel het visitatierapport geen oordeel heeft over de vraag of Fries al dan niet terecht is opgeheven, acht de commissie het "zon­

neklaar" dat de opheffing van Fries "on­ mogelijk gebaseerd kan zijn op een ne­ gatief kwalitatief oordeel over het onder­ wijs aan de opleiding." De visitatiecom­ missie betreurt de opheffing "in hoge mate", omdat het "onwenselijk is dat het Fries aan de universiteiten afkalft." Geconstateerd wordt slechts dat de af­ stoting van Fries een "gezonde weten­ schappelijke wedijver" binnen de frisis­ tiek onmogelijk heeft gemaakt en dat de kwaliteit van de opgeheven opleiding van de vu niet onderdeed voor de reste­ rende Groningse studie fries. Secretaris­ beheerder Zeijlemaker onderschrijft het standpunt van de visitatiecommissie op dit punt. Ook hij betreurt dat Fries is af­ gestoten, maar er was volgens hem geen geld om de goede vakgroep overeind te houden.

Bezuinigingen Ook andere letterenfaculteiten zijn, blij­ kens het visitatierapport, slachtoffer van de bezuinigingen geworden. Bij een groot aantal van de 57 talenopleidingen die de commissie heeft doorgelicht, is daardoor een groot personeelstekort ontstaan. Mede door een groeiende stu­ denteninstroom is de druk op de weini­ ge docenten dermate groot geworden dat (promotie­)onderzoek er vaak bij in­ schiet. Ook de kwaliteit en spreiding van het onderwijsaanbod hebben het door de bezuinigingen "zeer zwaar te verdu­ ren". Bij enkele kleine studierichtingen

Samenwerking met Detxie Wereld wordt beter gestroomlijnd Minister Pronk geeft 38 miljoen voor projecten in zuidelijk Afrika Nieuw aan het programma van Pronk is dat studenten uit ontwikkelingslanden Minister Pronk wil eep nieuw pro­ vaker hun training en opleiding moeten gramma starten dat hogescholen en krijgen in eigen land of regio. Aan de ene universiteiten in staat stelt langdurig kant omdat dit een meer effectieve bij­ samen te werken met partners in drage levert aan de opbouw van het on­ derwijssysteem ter plaatse. Anderzijds ontwikkelingslanden. Vanaf vol­ scheelt het enorm in de kosten. Zo is gend jaar is daarvoor 38 miljoen met de opleiding van één cursist in Ne­ gulden beschikbaar. H e t accent van derland soms een bedrag gemoeid waar­ het programma ligt op zuidelijk mee een faculteit in Afrika een jaar rond Afrika. moet zien te komen. Als studenten toch Het plan voor een nieuw Medefinancie­ naar Nederland komen, dan wil Pronk ringsprogramma Hoger O nderwijssa­ daaraan de eis stellen dat dit bijdraagt menwerking (MHO ) is onderdeel van de aan de opbouw van de scholingscapaci­ nieuwe nota Ontwikkelingssamenmerking teit in de ontwikkelingslanden. en onderwijs in de jaren negentig. In die nota legt Pronk het accent op verbete­ Sahara ring van het basisonderwijs in met name Het nieuwe medefinancieringsprogram­ de landen ten zuiden van de Sahara. ma stimuleert universiteiten en hoge­ Daarnaast wordt echter een fors budget scholen om samenwerkingsovereen­ gereserveerd voor hoger onderwijs, op­ komsten aan te gaan met partners in de nieuw voor een groot deel in zuidelijk ontwikkelingslanden. Dat betekent een Afiika. meer structurele aanpak dan de project­ Ries Agterberg

finaniciering die tot nu toe nog gangbaar is. O ok de wijze van aanvragen en toe­ kennen gaat veranderen. Tot nu toe lopen projectvoorstellen over veel schij­ ven, waardoor onnodig veel tijd verloren gaat. In de nieuwe opzet kan men direct een aanvraag indienen bij het Nuffic, de instelling die het internationaal onder­ wijs coördineert. Een onafhankelijke commissie van deskundigen buigt zich over deze voorstellen. Aan zo'n voorstel zijn wel voorwaar­ den verbonden. Nederlandse instellin­ gen moeten 15 procent van de kosten zelf betalen en van hun activiteiten moet tenminste de helft in het ontwikkelings­ land zelf plaatsvinden. Het grootste deel van het budget van 38 miljoen zal naar verwachting besteed worden in het ge­ bied ten zuiden van de Sahara. De aan­ dacht voor landen in Zuid­Amerika en Zuid­Oost Azië zal, in het verlengde van Pronks eerder nota "Een wereld van ver­ schil", afnemen.

Foto Bram de Hollander

is de personeelsbezetting zelfs tot onder het minimum gezakt. Zo wordt het on­ derwijs van de complete studierichting oud germaans in Groningen door 0,2 medewerker gedragen. Ook vakinhoudelijk zijn er, mede door de bezuinigingen, hier en daar hiaten ontstaan. Zo missen sommige talenstu­ dies in de propaedeuse een volwaardig vak algemene taal­ of literatuurweten­ schap. Net als Engels aan de vu blijven ook Duits aan de UVA en in Leiden op dit punt in gebreken. De training in taal­ vaardigheid is bij de verschillende vreemde­talenstudies niet kwalitatief ge­ lijkwaardig. Enkele talenstudies bieden op dit moment zoveel vrijheid dat stu­ denten tussen propaedeuse en eind­ scriptie geen enkele training in hun taal opdoen, hetgeen leidt tot problemen bij de scriptie, nog altijd een groot struikel­ blok voor de talenstudenten. De com­ missie pleit daarom voor verbetering van de taaivaardigheidstraining. Een manier om de training te verbeteren is daarbij het verplicht stellen van een buitenland­ se stage.

dere studies. De visitatiecommissie vindt dat minimumeisen aan het niveau van zulk keuze­onderwijs moeten wor­ den gesteld. Uit het visitatierapport valt voorts een voorzichtig pleidooi voor meer selectie in de propaedeuse af te leiden. Het pro­ gramma in dat eerste jaar is te licht. Daardoor stromen veel studenten door naar het doctoraal, waar zij alsnog afval­ len. Hoewel het visitatierapport op dit punt niet expliciet is, vindt commissie­ voorzitter Schultink dat er "in de propa­ edeuse niet genoeg geselecteerd wordt." Ook als deze zwakke studenten eerder afvallen, kan het rendement volgens de commissie omhoog. Nu haalt vaak maar een derde van de studenten in één jaar de propaedeuse. De visitatiecommissie wijt dit mede aan identiteitsproblemen in de propaedeuse, veroorzaakt door nieuwe bovenbouwstudies als Algemene Letteren en Europese Studies. Voor die richtingen moet eerst de propaedeuse in een traditionele letterenstudie worden gehaald. Gevolg is dat de 'echte' taalstu­ dent in het eerste jaar vaak in de min­ derheid is. Dat ondermijnt de motivatie, waardoor veel studenten zakken voor de op zich niet moeilijke propaedeuse. De visitatiecommissie wil daarom dat de nieuwe bovenbouwstudies een eigen in­ gang krijgen, zoals dat in Utrecht al geldt voor Algemene Letteren. De vu heeft deze aanbeveling inmiddels ten dele overgenomen: er is een apart pro­ paedeuse voor Woord Beeld en Lexi­ cologie gekomen. Een apart propaedeu­ se in de Algemene Letteren acht secre­ taris­beheerder Zeijlemaker van de let­ terenfaculteit echter niet wenselijk. O ok een inhoudelijke verzwaring van de pro­ paedeuse wijst hij af: "Er zijn een hoop studenten die nu al grote moeite heb­ ben." Tot slot is volgens de visitatiecommis­ sie landelijk gezien het rendement van het doctoraal te laag. Van studenten die de propaedeuse halen valt in de docto­ raalfase vaak dertig procent af; in Am­ sterdam (vu en UVA) is dat bij veel stu­ dies zelfs de helft. De commissie vindt dat dit moet veranderen: van de docto­ raalstudenten, moet 90 procent de eindstreep kunnen halen. O f de negen­ tig procent ook aan de vu haalbaar is, weet decaan Zeijlemaker niet. "Maar we werken er wel aan."

Te weinig selectie Naast de soms gebrekkige taalvaardig­ heeidstraining wijst de commissie ook op een gebrek aan kwaliteitseisen bij de invulling van de vrije ruimte. Met name de doctoraalstudenten uit Utrecht, Nij­ megen en Leiden vullen deze vrije ruim­ te soms met beginnerscursussen uit an­

Beleidsraad Ad Vaivas zoekt

STUDENTLID De Beleidsraad Ad Vaivas roept kandidaten op voor de ver­ vulling van een vacature studentlid. Gelet op de huidige samenstelling van de raad gaat de voorkeur uit naar een student uit de bèta­wetenschappen. Als criterium voor het lidmaatschap van de Beleidsraad geldt dat de leden gezamenlijk ­ niet in elk opzicht individueel, maar zeker gezamenlijk ­ dienen te beschikken over tenmin­ ste enige bestuurservaring, alsmede inzicht en/of kennis c.q. ervaring, nodig voor het besturen van Ad Vaivas. Nadere informatie en documentatie ­ m.n. over de redactio­ nele formule ­ is verkrijgbaar bij de secretaris van de Be­ leidsraad, mr. M.A. Daniels, tel. 548 2696, kamer 2D­05, Hoofdgebouw Vrije Universiteit. Wie belangstelling heeft voor de functie of de Beleidsraad wil attenderen op mogelijke kandidaten kan zich tot uiterlijk 20 aprii 1992 schriftelijk wenden tot de secretaris van de Beleidsraad, onder vermelding of overlegging van de rele­. vante informatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen