Ad Valvas 1991-1992 - pagina 312

PAGINA 2

Misvattingen over de West 'Het rechtsverkeer met Turkije is beter geregeld' Wat in Nederland mag, is op de Antillen verboden en omgekeerd. Het Nederland­ se justitiële apparaat ver­ kijkt zich dan ook weleens in haar mogelijkheden. Af­ tappen van de telefoon bij­ voorbeeld, is op de Antillen uit den boze. Tot nu toe waren de vakbroeders in de West welwillend, maar er moeten een aantal zaken worden geregeld. Over een paar maand is het zover, dan liggen de voorstellen voor een nieu­ we Rijkswet op tafel. Een gesprek met twee van de samenstellers van die nieu­ we wet. Jurjen Boorsma

In 1876 schreef het Provinciaal Utrechts Genootschap een prijsvraag uit over 'de verhouding tusschen het Recht in N ederland en het Recht in de over­ zeesche bezittingen en koloniën'. Hon­ derdvijftien jaar later, vonge maand om precies te zijn, verscheen de eerste seri­ euze titelkandidaat: 'Strafrecht binnen het Koninknjk' van de aan de VU werk­ zame dr mr E.Hofstee en prof. mr T.Schalken. Er gebeurt van alles in de West maar er staat nauwelijks iets op pa­ pier, concluderen zij. Helaas is de inzen­ dingstermijn van de pnjsvraag al geslo­ ten. Voor de beide auteurs was er wel een andere beloning: een persoonlijk be­ dankbriefje van Hirsch Ballin waarin hij schreef dat dit een onderwerp was 'van een haast dagelijks groeiend belang.' De andere erkenning kwam al zelfs voordat het boekje was uitgekomen, in de vorm van telefoontjes van verschillende pro­ cederende advocaten die informatie wil­ den in verband met hun zaak. Het ge­

rucht over de studie was de auteurs Dr.mr. E. Hofstee reeds vooruitgesneld. (links) en prof.mr. T. De studie is belangrijk als inventarisa­ Schalken (rechts): tie. Schalken en Hofstee maken beiden 'We zullen elkaar deel uit van een ambtelijke werkgroep moeten overtuigen die voorstellen aan het ontwikkelen is van onze voor een Rijkswet ­ een wet die geldt standpunten' voor zowel Nederland als de eilanden in Foto Sidney Vervuurt, de West ­ om de strafrechtelijke verhou­ AVC/VU dingen tussen de verschillende gebieden te regelen. "Het probleem is dat N ederland, Aruba en de N ederlandse Antillen ten opzichte van elkaar autonoom zijn", verklaart Schalken. "Het zijn eigenlijk zelfstandige landen, ze vormen niet één regio." De Nederlandse wetten zijn niet van toepassing op Aruba of op de Ne­ derlandse Antillen en omgekeerd. Voor de strafwetten heeft dat tot gevolg dat er toestemming moet zijn van de bevoegde autoriteiten als er strafrechtelijk gezien actie moet worden ondernomen op el­ .<;.:: t^tU^vl. wn. •^cJi' kaars territorium. Probleem daarbij, be­ schrijven Hofstee en Schalken, is dat er leven grove misvattingen. Het komt den. Er is een groot verschil in rechts­ nauwelijks iets is geregeld. Wie moet er voor dat een rechter­commissaris zom­ cultuur. De straffen zijn veel zwaarder. op Curasao beslissen als een N eder­ aar naar de Antillen of Aruba belt met Ook de situatie in de overzeese gevange­ landse rechter­commissaris (een lid van de boodschap: Ik kom eraan." Die fou­ nissen verschilt. Schalken omschrijft ze de rechtbank dat een rol speelt in het ten kunnen later wel worden rechtge­ als "in ieder geval een stuk slechter" en vooronderzoek, red) wil dat op dat ei­ trokken, afhankelijk van de welwillend­ dat is nog eufemistisch uitgedrukt, blijkt land iemand gearresteerd wordt? Hoe heid van de Antilliaanse of Arubaanse uit zijn uitspraken. "Er zitten twaalf tot moet de N ederlandse politie opspo­ autoriteiten. "Zij kunnen de handelin­ zestien gevangenen in één, open, cel. ringsonderzoeken uitvoeren op Cu­ gen achteraf nog goedkeuren. Dan is de Dat soort bouw heeft met het warme kli­ rasao? fout vereffend, maar dat hangt van hen maat te maken, maar het maakt een nare af', zegt Schalken. Het N ederlandse indruk." Moet een N ederlandse ver­ Leemte justitieel optreden op de eilanden is niet dachte onder die omstandigheden wor­ Voor het rechtsverkeer met gewone, in helemaal onomstreden. "Als daar zom­ den uitgeleverd ­ "overgeleverd" is het het volkenrecht erkende staten zoals aar een rechter­commisaris op het vlieg­ woord dat er volgens Schalken en Hof­ Duitsland of België zijn er uitgebreide veld staat, ligt dat toch wel gevoelig", stee meer op van toepassing is ­ aan de verdragen die regelen wat er in die ge­ verklaren Schalken en Hofstee. Sterker Antillen of Aruba? Het Statuut geeft er vallen moet gebeuren. Voor de N eder­ nog: "Als de Fiod overkomt, lijkt er in geen antwoord op. landse Antillen en voor Aruba (dat smds bepaalde kringen wel melaatsheid uit te Natuurlijk dateren de problemen met zes jaar een 'status aparte' heeft) zijn die brekenop", zegt Schalken. het Statuut niet van de laatste tijd. Het verdragen of wetten er niet. Er is alleen Een ander omstreden punt is het aflui­ is vastgesteld in 1954, en toen al stond maar het uit 1954 daterende Statuut steren van de telefoon. Volgens het An­ er een bepaling in die tot nadere regelin­ van het Koninkrijk der N ederlanden, tilliaanse en Arubaanse Wetboek mag gen uitnodigde. En ook toen al merkten waann zelfbestuur van de voormalige dat niet, in Nederland is het wél geoor­ de functionarissen die er mee te maken koloniën werd afgekondigd en in alge­ loofd. Een rechter kan dan ook een door hadden dat het statuut alleen maar als mene termen onder andere iets over on­ aftappen verkregen bewijs weigeren. Zo kapstok kon dienen, maar geen pasklare derlinge hulp en bijstand werd gezegd. zijn er meer knelpunten. Een geluk bij antwoorden gaf over wat wél en wat niet De rest is leemte. Een nadere invulling een ongeluk, althans voor de overheid, mag. Dat blijkt ook uit dossiers en on­ blijft tot op heden uit. "Het rechtsver­ is de houding van de Hoge Raad. Die is gepubliceerde vonnissen die Schalken keer met bijvoorbeeld Turkije is beter tot nog toe vrij coulant geweest in de en Hofstee voor hun onderzoek hebben geregeld dan met de Antillen", zegt beoordeling of het onderlinge rechtsver­ mogen inzien. Maar waarom wordt er Hofstee. keer wel volgens de juiste procedures is pas nu, achtendertig jaar na de afkondi­ Als gevolg hiervan weten rechters en verlopen. Hofstee: "De Hoge Raad ging van het Statuut, enige actie onder­ functionarissen van justitie soms slecht vindt dat soepelheid moet worden nage­ nomen? waar ze aan toe zijn. Schalken heeft in streefd." "Destijds waren regelingen nog niet zo zijn functie als rechter verschillende Maar het is niet alleen in de dagelijkse noodzakelijk. Maar met de ontwikkeling grove fouten over tafel zien gaan. "Er politiepraktijk dat de problemen optre­ van de technologie en de toegenomen

BAS VAN D E R S C H O T

vervoerssnelheid is de noodzaak veel groter", verklaart Schalken. "Toen was je verschillende dagen onderweg om er te komen. Nu gaan er drie vluchten per' dag en ben je er in negen uur. Boven­ dien zijn de Antilliaanse eilanden intus­ sen belangrijke doorvoerhavens vóór drugs ­ dat is bekend", zegt Schalken.

In detail Sinds de Arubaanse status aparte er de groei van de verschillen tussen de ei­ landen onderling en N ederland, zien Hofstee en Schalken daarnaast een groeiende neiging de verhoudingen tot in detail te regelen. "Vooral ten opzich­ te van elkaar", benadrukt Schalken Naar aanleiding van het recente streven van Curasao om (in navolging van Aruba) ook een eigen status te krijgen hoopt Hofstee dat de bestuursstructuur nog wel praktisch blijft. "Een statu» aparte voor ieder eiland, met een aparti rechterhjke macht, levert nog maar wei nig rendement." Maar Schalken denki niet dat de Antillen straks stuk voor stul een status aparte zullen krijgen. Hofstee en Schalken hopen dat de Ne derlandse werkgroep die de Rijkswe voorbereidt en waar zij deel van uitma ken, in de zomer van dit jaar de voor stellen klaar heeft. Daarna moet er ovo gesproken worden in een tweede or gaan, een Koninkrijkswerkgroep, waar in ook de Antillen en Aruba vertegen woordigd zijn. Of iedereen even enthou­ siast zal reageren op de voorstellen, is de vraag. "We zullen stevig moeten onder­ handelen", zegt Schalken, die voorzitter is van de werkgroep. "We zullen elkaar moeten overtuigen van onze standpun­ ten." Hij weet niet hoe gemakkelijk er overeenstemming kan worden bereikt met de Antilliaanse en Arubaanse politi­ ci. Over de uiteindelijke duur van de procedure kunnen hij en Hofstee geen uitspraken doen. Dat er echter een spoedig een "stevige wettelijke basis" moet komen, staat voor hen echter bui­ ten kijf.

AD VALVAS Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boelelaan 1105 (bezoek)/ 1107 (post). 1081 HV Amsterdam, te! 020 548 4330, b g g 548 6930. 548 4325. 548 4397 Fax­nummer: 020 661 2791 onder vermelding van Redactie Ad Valvas Redactiekamers: CD 0 1 OD 03 en OD­09, Hoofdge­ bouw VU Redactie: Tom de Greef (hoofdredacteur), Frank van Kolfschooten, Martin Enserink. Harmke van Rossen (re­ dactie­assistente) Medewerkers: Diana Doornenbal, Erno Eskens, Jan • Jaap Heij. Dirk de Hoog, Gert van Maanen. Koos N eu­ vel, Anne Pek Mark Plekker. Dick Roodenburg, Selma Schepel Arjan Spit Fotografen: Nico Boink en Sidney Vervuurt (beiden Audio Visueel Centrum VU) Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerken­ de universiteitsbladen): Margriet van Lith Frank Steenkamp Tekenaar: Aad Meijer Beleidsraad: Dr M A J Eijkman G H de Jong. H Kae­ mingk, mr J W Mekking, R G M Regter mw drs J C A P Ribbennk. A J van Rijn, prof dr P J t M de Waart (voorzitter) Secretanaat mw mr M A Daniels kamer 2D 05. Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105. tel 02a548 2696 Ontwerp lay­out:Hollandse Hoogte Zakelijke leiding: mr J L K van der Veen lD­04, Hoofdgebouw tel 020 548 3096 Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet b v . post bus 20 2040 AA Zandvoort tel 02507 14745, fax 02507 17680 Ook voor Adjes commercieel (zie pag 4) Ovenge Adjes redactie­adres, advertenties van VU instanties opgeven op lD­04, Hoofdgeb ,tel 3096 Produktie: Drukkerij Dijkman. Amsterdam Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 40 Beta­ ling uitsluitend per acceptgirokaart aan te vragen bij Bureau Persen Voorlichting VU tel 020 548 2671 Int.Standaard Serie Nummer: 0166 0098

«f

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen