Ad Valvas 1991-1992 - pagina 347

AD VALVAS 13 FEBRUARI 1992 I

PAGINA 5

'Ze willen helemaal niet in vier jaar afstuderen' Uitgebreider begeleiding moet geschiedenis­studenten voor afhaken en vertraging behoeden Het gaat niet zo goed bij gescliiedenis en kunstge­ schiedenis: meer dan de helft van de studenten die in 1985 en 1986 begonnen zijn voortijdig opgestapt. "Slechte begeleiding", con­ cludeerde het Onderwijsad­ vles Bureau (OAB) enkele weken geleden na een on­ derzoek onder afgehaakte en vertraagde studenten. De studiebegeleider van de historici denkt daar uiter­ aard heel anders over, maar het systeem van be­ geleiding wordt wel uitge­ breid. Bij kunstgeschiede­ nis zijn ze nog niet zover. Ook hier harde kritiek van studenten die docenten 'wetenschappelijke arrog­ antie'verwijten.

Een op de twee studenten staakt voortijdig de studie Erno Eskens Iets minder dan de helft van studenten die in 1985 en 1986 zijn begonnen aan de studie geschiedenis, heeft voortijdig afgehaakt. De afgehaakten, die samen met de vertraagden door het OAB zijn geïnterviewd, wijzen naar de slechte studiebegeleiding als hoofdoorzaak van hun slechte studievoortgang.In het eer­ stejaar is de begeleiding middels ment­ orgroepen goed geregeld. De tweede­ en derdejaars moeten zichzelf redden, ze krijgen geen geen oproepen meer voor gesprekken en nauwelijks nog be­ geleiding bij het samenstellen van stu­ diepakketten. "Dat is nog steeds zo," zegt geschiede­ nisstudente JVlarian Maasland bij het koffiepunt op de achtste verdieping. "Vanaf het tweede jaar moet je alles zelf regelen. Je moet zelf naar een begelei­ der toestappen en zelf je keuzes maken. Je wordt niet meer opgeroepen voor een gesprek en mentorgroepen zijn er ook niet meer. Het wordt ook niet bij­ gehouden wat voor vakken je kiest." Maar in tegenstelling tot de (ex­) stu­ denten die door het OAB zijn onder­ vraagd, is Marian's eindoordeel posi­ tief: "Ik vind de sfeer hier heel goed en," zegt ze, "is het nou zo erg dat je zelf wat initiatief moet nemen?" Niet iedereen is in staat om zelfstandig

een weg te vinden in de studie, vertelt Saskia Schinck, mentrix van een achttal eerstejaars bij geschiedenis. "In het tweede jaar valt de begeleiding via de mentorgroep weg en dat pakt niet bij iedereen even goed uit. Wij hebben het binnen onze faculteitsvereniging Mer­ lijn over dit probleem gehad en we wil­ len nu die mentoraatsgroepen tot in het vierde jaar laten doorlopen." Studiebegeleider drs. H. Reitsma is het helemaal met deze plannen eens. Maar hij waarschuwt voor een al te groot op­ timisme: zelfs met een perfecte begelei­ ding zal het rendement van de studie niet veel stijgen. Uit een door hem ge­ houden enquête onder honderdzestien ouderejaars geschiedenis blijkt dat veer­ tig procent de studie niet in vier jaar wil afronden. Hij concludeert dan ook dat "ontoereikende begeleiding maar zeer ten dele de oorzaak van studievertra­ ging is." De studenten gebruiken de zes betaalde jaren helemaal en haasten zich niet. Studievertraging is bi) hen niet te voorkomen en is voor hen dan ook geen probleem. Bovendien zijn 'externe fac­ toren' als persoonlijke omstandigheden (37%) en de noodzaak om wat bij te verdienen (40%) de meest voorkomen­ de redenen voor vertraging. Ook daar kan de begeleider weinig aan doen. Waar de afgehaakten en vertraagden in het OAB­rapport naar de slechte begelei­ ding wijzen om hun uitval of achters­

Deze tijd vraagt helemaal niet om een Vrije Uni­ versiteit. De nieuwste slogan van de VU sugge­ reert net als de communicatie van andere acade­ mies in Nederland, dat universiteiten als geheel iets bijzonders te bieden zouden hebben. Gezwets natuurlijk. Zij die een beetje politicoloog wil wor­ den, vervoege zich niet aan de VU. Maar hij die een dwingende aandrang heeft om slakken het leven zuur te maken, doet geen slechte gooi aan de Boelelaan. De studierichtingen verschillen sterk in kwaliteit, zelfs tussen de daarin onderwezen vakken bestaan grote verschillen. Tot elke afstudeervariant aan de VU behoren wel vakken die zo slecht gegeven worden dat je ze eigenlijk elders zou moeten vol­ gen. Een gemotiveerde student die besluit één of meer­ dere vakken elders te volgen moet veel drempels overwinnen. Toestemming van je eigen faculteit en examencommissie, toestemming van de andere faculteit en stapels in te vullen formulieren en ten­ tamenbriefjes. Daarnaast corresponderen de roos­ ters niet, zodat je het éne moment overwerkt bent en het volgende moment verplicht vrijaf Het hui­ dige systeem van een vol jaar inschrijving aan één faculteit op één universiteit verhindert de vrije keuze van studenten en maakt het moderne con­ currentiebeginsel tussen universiteiten tot een wassen neus. In 1988 werd in een wet die nog steeds met is aangenomen (de WHW) een ingrijpende wijziging

Foto AVCAU

tand te verklaren, daar overschatten zij de invloed van de studiebegeleiding, zo blijkt uit Reitsma's woorden. Het neemt niet weg dat zevenentwintig procent van de ondervraagden in Reits­ ma's enquête vertraging vervelend vindt, en er snel iets moet gebeuren voor de vijfentwintig procent die kritiek heeft op de begeleiding. Mentorbegelei­ ding tot in het vierde jaar en betere controle op de studievoortgang kunnen voor deze groepen nuttig zijn, denkt Reitsma. Een deel van de kritiek van het OAB op de studiebegeleiding zou daarmee zijn ondervangen, maar of de rendementscijfers veel stijgen blijft de vraag. Het OAB meldt overigens ook dat de ge­ schiedenisstudenten door hun docenten "weinig gestimuleerd en geënthousias­ meerd" worden: "Docenten hebben meer belangstelling voor onderzoek, dan voor onderwijs." Reitsma hoopt dat met het plan Noblesse Oblige aan deze situatie een einde komt. Er komt meer aandacht voor het verbeteren van het onderwijs op de vu "en dat zal ook bij ons op den duur vruchten afwer­ pen."

Vluchters Resteert de kritiek op het vak 'theorie van de geschiedenis'. "Veel studenten hebben problemen om dit onderdeel af te ronden," constateert het OAB. "Het

Bram Bos

Wijd en zijd is kwaliteit in het hoger onderwijs­stelsel geopperd. ledere student zou een bepaald aantal onderwijs­strippen ('vouchers' genoemd) krijgen, die recht gaven op afgepaste porties onderwijs van vier weken. Deze strippen zouden inwisselbaar zijn aan elke univer­ siteit en waren ­zij het via een ingewikkelder sys­ tematiek­ gekoppeld aan het recht op studiefinan­ ciering. Het simpele idee was om studenten per vak of moduul te laten betalen en zo het kostenbe­ vioistzijn bij studenten te vergroten. Bovendien zou het op die manier makkelijker worden om aan andere universiteiten bijvakken te volgen. Zoals gezegd, de wet is er nog steeds niet en wat er van over is rept niet meer over vouchers of strippen. Tot volle tevredenheid van de universi­

komt zelfs voor dat men tegen het einde van de studie overstapt naar de UVA" om aan dit vak te ontkomen. Hoewel volgens Reitsma 85% het vak zonder meer haalt, moet ook hij erken­ nen dat er ieder jaar enkele studenten onder de 'theorie' proberen uit te komen door van universiteit te verande­ ren. In zijn enquête heeft hij gevraagd of er minder hoge kwaliteitseisen aan de studenten moet worden gesteld bij vakken als 'theorie'. Het blijkt dat een grote meerderheid van de studenten vindt dat de vakken met makkelijker moeten worden. 'Theorie van de ge­ schiedenis', nu voor vijftien procent van de studenten een niet direct te nemen hindernis, moet dus blijven zoals het is. "Want," zegt Reitsma en met hem een meerderheid van de studenten, "één vak moet toch het moeilijkst zijn, niet­ waar?"

Arrogantie Ook bij kunstgeschiedenis zijn er pro­ blemen. Meer dan de helft van de vie­ rentachtig studenten die in 1985 en 1986 instroomden, heeft de studie voortijdig gestaakt en de slechte bege­ leiding wordt hiervan veelal als oorzaak gezien, meldt het OAB. Vooral bij het zoeken naar stageplaatsen zijn de do­ centen bij kunstgeschiedenis weinig be­ hulpzaam. "Omdat de studenten zich weinig gesteund voelen door de docen­

teiten, die geen enkel belang hebben bij vreemd gaan door 'hun' studenten. Momenteel is elke stu­ dent kassa voor de instelling, een vol jaar lang. Tot volle tevredenheid ook van de landelijke stu­ dentenvakbond (L SVB), die het plan afkeurde omdat het een beperking van de studieduur in­ hield (je kreeg voor viereneenhalf jaar strippen) en het naar prestatieloon riekte. Foute boel dus voor al die bonzen die meer vergaderden dan studeer­ den. De betrokken partijen waren kennelijk niet rijp voor een creatief voorstel als het voucher­sys­ teem. Eigenlijk erg zonde, want Den Haag bleef hame­ ren op een kortere studieduur en greep naar botte bijl methoden als vijfjaar studiefinanciering en de tempobeurs. De tempobeurs, als dat niet riekt naar prestatieloon. In eerste instantie was die tem­ pobeurs bedoeld om studenten in één jaar hun propaedeuse te laten halen, maar onder druk van de Tweede Kamer werden de slachtoffers enkel het rapalje dat nooit een tentamen haalt, de no show­studenten. Ritzen nodigde vervolgens de studentenorganisaties ISO en LSVB uit voor een gesprek daarover. Van het ISO verwondert me dat niets: die trekken hun mooiste zooi­jasje aan en likken zonodig de kont van de minister als dat hun cv. ten goede komt. Zoals gebruikelijk nam de LSVB ook de hand­ schoen op, maar gooit de handdoek op een gege­ ven moment weer in de ring als een 'principiële grens' is overschreden. Het resultaat is toch dat

ten," rapporteert het OAB, "gaan ze zelf op zoek naar stageplaatsen, om op deze manier vaardigheden op te doen die van belang kunnen zijn voor een toe­ komstig beroep. De begeleiding hierbij is slecht. Eigen initiatieven worden nauwelijks gehonoreerd of zelfs tegen­ gewerkt." "Dit is een onbegrijpelijke uitspraak van het rapport," zegt drs. A. Groot, plaatsvervangend studiebegeleidster bij kunstgeschiedenis. "De ondervraagden zullen het best hebben gezegd, maar wij hebben altijd heel actief bemiddeld bij het vinden van stageplaatsen. We heb­ ben bijvoorbeeld stageprojecten in het Frans Halsmuseum en bij Monumen­ tenzorg. Maar misschien lezen de stu­ denten de studiegids niet waarin dat al­ lemaal staat aangekondigd." In het OAB­rapport beschuldigen kunst­ geschiedenisstudenten hun docenten tot slot van 'wetenschappelijke arrogan­ tie'. "De docenten laten merken dat ze overbelast zijn, waardoor studenten ze niet lastig durven te vallen." Groot vindt ook dit overdreven: "Studenten aarzelen wel eens om naar docenten toe te stappen, maar alle docenten hebben bij ons vaste spreekuren. De toeganke­ lijkheid tot die docenten is dus goed ge­ regeld." In tegenstelling tot de historici hebben de kunsthistorici nog geen plannen om hun begeleiding ingrijpend te veranderen.

Ritzen weer een of ander lapmiddel invoert om de belastingbetaler gerust te stellen. Over een jaar praat de LSVB weer mee over een verhoging van het aantal studiepunten dat je dient te halen om dat jaar je beurs te behouden. Dan is er weer een nieuwe 'principiële grens', maar wel binnen de discussie die de minister bepaalt. Misschien waren we nu beter af geweest als de studentenvakbond constructief had meegedacht over een systeem dat niet door repressie maar door stimuli de kwaliteit van het onderwijs bevor­ derde en de studieduur binnen de perken hield. Die de gierende hijgerigheid van universitaire re­ clame­campagnes zou beteugelen. Dat voucher­systeem was zo gek nog niet. Aller­ eerst zouden we van die no­show­studenten af zijn: geen tentamens gehaald, geen studiefinancie­ ring. Wil je een tijdje werken? Een maand over­ bruggen tussen twee te volgen vakken? Geen pro­ bleem. Je verliest geen kostbare inschrijvingstijd. De beruchte motivatiedip hoeft geen onherstelba­ re schade op te leveren, je kunt gewoon de tijd nemen om je te bezinnen op de toekomst. Maar bovenal: universiteiten worden eindelijk gedwon­ gen om zich te profileren op datgene waar ze voor zijn, goed onderwijs. Als een vakgroep onder de maat onderwijst ga je immers gewoon naar een andere... leve de OV­kaart. Skieén in de Alpen wordt dan alleen uit milieu­oogpunt bezwaarlijk: de no­snow­student studeert alleen als er geen 5n.ee;uw ligt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen