Ad Valvas 1991-1992 - pagina 213

AD VALVAS 21 NOVEMBER 1991

PAGINA 9

Computer koppelt wetenschapper en entrepreneur Bedrijfsleven kan databank met onderzoeksexpertise van de VU raadplegen Ondernemers die willen weten wat voor onderzoek de Vrije Universiteit zoal doet, kunnen per computer in de 'Wetenschapsbank' neuzen. Daarin is onlangs al het onderzoek dat de VU in 1990 heeft verricht opgeslagen. Een probleem is echter hoe het onderzoek met rake trefwoorden te typeren, zodat wetenschappers en ondernemers elkaar gemakkelijk vinden.

Mark Plekker Eens per jaar laten de Nederlandse we­ tenschappers de minister van onderwijs en wetenschappen zien wat ze met hun talenten hebben gedaan. Op uitgebrei­ de vragenlijsten vullen ze in hoeveel mensen er hoelang met welk onderzoek bezig zijn geweest. Maar ook hoeveel boeken het onderzoek heeft opgeleverd, hoeveel publikaties in welke tijdschnf­ ten, en waar het onderzoek over ging. De vragen worden ingevuld aan de hand van een vast stramien, omdat an­ ders de gegevens niet in de computer kunnen worden ingevoerd. Uit deze stortvloed van gegevens destilleert het college van bestuur wat vermoedelijk het saaiste boek van de universiteit is: het wetenschappelijk jaarverslag. Niet alleen de minister, maar ook in­ stanties binnen de vu laven zich aan deze bron van onderzoeksgegevens. Het centrum voor externe dienstverlening (CED) bijvoorbeeld. Dez^ dienst beoogt universiteit en maatschappij met elkaar in contact te brengen. "Uit het om­

Els Schaafsma (43), twee­ dejaars Algemene Letteren aan de VU, werkte 24 jaar in de gezondheidszorg: "Als ik het dramatisch wil zeggen: een kwart eeuw. In 1966 begon ik aan de verpleegstersopleiding in het VU­ziekenhuis. Toen had ik nooit kunnen den­ ken dat ik nog eens, zo­ veel jaar later op hetzelfde terrein, in een ander ge­ bouw zou gaan studeren." "Indertijd heb ik echt moeite moeten doen, weerstanden moeten overwinnen om verpleegster te kunnen worden. In de 5e klas van het gymnasium ging de klasseleraar rond met de vraag wat ie­ dereen ging studeren. Toen ik zei, 'ik ga niet studeren, ik word verpleegster', viel hij meteen stil, ging direct door met de les. Ook mijn vader was moei­ lijk te overtuigen. Met gymnasium ging )e immers studeren? Later begreep hij mijn wens wel. Ik wilde iets nuttigs doen, echt iets voor mensen betekenen. De vu had toen net een nieuw zieken­ huis met een opleiding die enorm aan de weg timmerde. Ik heb het er heel erg naar m'n zin gehad. Je werd als leerling overal bij betrokken en met zoals nu wel gebeurt als beddenopmaker be­ schouwd terwijl co­assistenten de inte­ ressantere klussen mogen doen. Ik heb verschillende vervolgopleidingen ge­ daan, eerst op de intensive care, later in de psychiatne, een gebied dat me heftig intngeerde. Je wordt geconfronteerd met de uithoeken van de menselijke geest, je maakt mee hoe mensen in een bepaalde fase in hun leven de kluts kwijt raken, en dan toch langzaam maar zeker weer opbloeien, hoewel he­

Er zijn daarnaast meer tnviale oorzaken waardoor soms hele onderzoeksgroepen 'verloren gaan' voor het bedrijfsleven. "WIJ hadden een vraag liggen van ie­ mand die op zoek was naar onderzoek over milieurecht en de waterhuishou­ ding", vertelt Coehoom. "Ik wist zeker dat onderzoekers van de rechtenfacul­ teit daarmee bezig zijn. Zij adviseren de provincie over dat onderwerp. Maar de Wetenschapsbank leverde geen namen op. Helemaal niets. Met de hand heb­ ben we de gegevens toen doorzocht. En wat bleek? De onderzoekers in kwestie hadden het trefwoord 'water' met opge­ geven toen ze hun onderzoek beschre­ ven. Op zulke fundamentele zaken ga je dan de mist in."

wW'-'i ii

Coehoorn (I.) en Leerdam: 'Soms ver­ zonnen de secretares­ ses de tref­ woorden bij de artikelen' Foto NICO Boink, AVC/VU

vangnjke computerbestand met alle on­ derzoeksinformatie putten wij de gege­ vens voor onze geautomatiseerde We­ tenschapsbank", zegt Dirk Jan Coe­ hoom van het CED. "Dat is een data­ bank waarin al het lopende onderzoek van de Vrije Universiteit is opgenomen. Als bednjven bepaalde vragen hebben kunnen zij met behulp van de Weten­ schapsbank opzoeken of de vu onder­ zoek doet op een voor hen interessant gebied."

Petunia's Onlangs is de meest recente versie van de Wetenschapsbank opgeleverd en geïnstalleerd bij het Innovatiecentrum Haarlem­Amsterdam. Daar komen (jonge) ondernemers langs om te kijken

of zij wat aan het vu­onderzoek kunnen hebben. Maar ook bij het CED zelf kun­ nen ondernemers en maatschappelijke organisaties zich op de hoogte stellen van de research van de vu. De schrik van de makers van dit geau­ tomatiseerde informatiesysteem is dat op een vraag ten onrechte nee wordt verkocht. Een ondernemer vraagt bij­ voorbeeld wie er aan de vu onderzoek doet naar petunia's, maar de computer komt niet met het antwoord "bioloog prof dr. J.N.M. Mol", terwijl die daar toch de hele dag mee bezig is. "Een van de grootste problemen van een weten­ schappelijke databank is dat je een per­ fect trefwoordensysteem moet hebben, om te voorkomen dat de Wetenschaps­ bank groepen niet noemt die het ge­

N o o i t

oud

om

zochte onderzoek wel vemchten", licht Coehoom toe. Wetenschappers moeten als ze hun gegevens aanleveren het on­ derzoek in een aantal trefwoorden type­ ren. Volgens Coehoom blijkt maar al te vaak dat hierbij een verschil ontstaat tussen 'wetenschappelijke' en 'maat­ schappelijke' trefwoorden. "Een onder­ nemer die aan de hand van een tref­ woord een onderzoeksgebied aftast maakt vaak gebruik van hele andere ter­ men dan de wetenschapper die zijn on­ derzoek beschrijft. Met de trefwoorden cardio-vasculair accident help je een on­ dernemer niet op weg. Pas als dit we­ tenschappelijke trefwoord is omgezet in een maatschappelijk trefwoord ­ hartin­ farct bijvoorbeeld ­ sluit het aan bij het begrippenkader van de doelgroep."

te

1e r e n

AVC/VU

'Duits is laas soms voor korte rijd. Sommige psychoses zijn invoelbaar, andere totaal nier. Ten slotte ben ik in de wijkverpleging gegaan en heb een kaderopleiding ge­ volgd. De laatste jaren was ik hoofd­ wijkverpleegkundige in Haarlem, maar op een gegeven moment werkte ik rtiet echt meer naar m'n zin. Ik begon de te­ rugkoppeling te missen, hoe dat wat je doet overkomt op de mensen waarvoor je het doet. Het persoonlijk contact en

IS|I%C t

de zorg, dat waar het m wezen om gaat, werd onder gesneeuwd door organisa­ torisch werk. Als hoofd houd je je bezig met de toenemende werkdruk onder de wijkverpleegsters, je probeert steeds be­ paalde moeilijke situaties te verbeteren terwijl er in wezen heel weinig midde­ len voor zijn. Ik vond het niet leuk meer, hoewel ik opleidingen en werk al­ tijd met plezier gedaan had. Gelukkig bevond ik me in een bevoor­ rechte positie. Ik kon ophouden met

werken omdat ik getrouwd ben en mijn man ook werkt. Hij stimuleert het dat ik studeer. Zelfheeft hij een heel leuk werkleven, zit vaak in het buitenland. Een talenstudie lag voor mij voor de hand. Taal heeft altijd mijn belangstel­ ling gehad. Op de lagere school had ik al plezier in zinsontleding en grammati­ ca en op het gymnasium boeiden me alle alfavakken, vooral Latijn en Grieks. Ook heb ik een jaar Hebreeuws gedaan. Bij de keuze die ik hu gemaakt heb. Al­

Taaiconceptie Guido Leerdam was van januari tot september als projectmedewerker aan de Wetenschapsbank verbonden. Hij heeft zich onder meer bezig gehouden met het probleem van de onvolledige trefwoorden. "In sommige gevallen waren het de secretaresses die voor de hoogleraar een paar trefwoorden bij het onderzoek verzonnen", weet hij. "Maar ook als onderzoekers hun trefwoorden zelf bedenken gaat er wel eens wat fout. Het blijkt dat de trefwoorden­classifica­ tie uiterst subjectief kan zijn. Maandag vindt een onderzoeker bijvoorbeeld 'ne­ gentiende eeuw' een goed trefwoord voor zijn onderzoek, maar als je het de volgende dag nog eens vraagt vindt hij 'taaiconceptie' toch beter. Terwijl het over exact het zelfde onderzoek gaat", aldus Leerdam. De vu loopt samen met de Universiteit van Amsterdam ­ waarmee is samenge­ werkt bij de ontwikkeling van de We­ tenschapsbank ­ voorop, meent Coe­ hoom. Toch is de ontwikkeling en ver­ nieuwing van de software voorlopig stil gelegd. "Wij maken nu een pas op de plaats, omdat er bij de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universi­ teiten gewerkt wordt aan een nationale onderzoeksbank met daarin het lopend onderzoek van alle universiteiten in Ne­ derland. We wachten eerst af hoe deze databank er uit gaat zien, voordat we geld steken in de software­ontwikkeling van onze eigen Wetenschapsbank", aldus Coehoom. gemene Letteren met als hoofdvak En­ gels, heb ik me laten leiden door de ar­ beidsmarkt. Een brede studie moest het worden, waar ik overal mee terecht kan. Voor mijn propaedeuse heb ik Duits gedaan, omdat ik met het oog op het toekomstige Europa beide talen even goed wil beheersen. Tegenover Duits heeft iemand van mijn generatie natuurlijk gemengde ge­ voelens, ik ben door de oorlogservarin­ gen van mijn ouders heel anti­Duits opgevoed. Maar ik vind dat je tegen­ woordig als volkeren gewoon met el­ kaar te maken hebt, talen spreken maakt contact en begrip mogelijk. Duits wordt ook meer en meer in het Oostblok gesproken, waardoor je er een heel groot communicatiegebied bij krijgt. Met spanning volg ik het Duitse nieuws op de televisie, zoals met de eenwording vorig jaar, en het debat over de Auslanderfeindlichkeit in de Bondsdag onlangs. Op zich vind ik Duits een heerlijke taal. Al die zoge­ naamd moeilijke naamvallen zijn juist leuk. Engeland vind ik in wezen een vreem­ der land dan Duitsland, met zijn merk­ waardige gewoontes en tradities. In En­ geland trekt de natuur me aan, die is er veel mooier dan in ons land of in Duitsland. Engels en Duits boeien me dus op uiteenlopende manieren. De vu heb ik gekozen vanwege de stu­ die Algemene Letteren, die anders ge­ geven wordt dan aan de UvA. Boven­ dien heb ik van verschillende kanten gehoord dat het aan de UvA een onge­ regeld zootje is, dat de studie slecht ge­ organiseerd is, dat zonder waarschu­ wing colleges worden afgezegd enz. Al­ leen het gebouw van de vu vind ik ver­ schrikkelijk, en de uithoek waar 't in ligt. De verbindingen zijn daarentegen weer goed. Theoretisch kun je hier stu­ deren zonder één keer in de bitmenstad te komen, daarom neem ik in plaats van de bus naar Sloterdijk nog wel eens de tram naar het centrum om het ge­ voel te hebben dat ik echt inAmster­' dam ben." (SS)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen