Ad Valvas 1991-1992 - pagina 145

r

AD VALVAS 24 OKTOBER 19911

PAGINA 3

VU maakt furore in eregalerij van wetenscfiappers Nu al 22 hoogleraren lid van Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen De vu levert tegenwoordig een respectabel a a nta l hoogleraren aan de Konink­ lijke Nederlandse Akade­ mie van Wetenschappen. In het verleden telde de vu nauwelijks mee. De huidi­ ge tophoogleraren zijn vooral te vinden in de hoek van de biologie, de aardwe­ tenschappen en de lette­ ren. Opva llend afwezig zijn de sociale wetenscha ppers en de filosofen.

r Kankeronderzoeker prof.dr. H. Pinedo

Frank van Kolfschooten Onlangs heeft de Koninklijke Neder­ landse Akademie van Wetenschappen 21 nieuwe leden toegelaten tot haar ere­ galerij. O nder hen de vu­hoogleraren Pinedo (geneeskunde) en Augustijn (theologie). Wetenschappers worden op grond van hun wetenschappelijke kwaliteiten ge­ vraagd voor het Akademielidmaatschap. Ze kunnen met zelf solliciteren. Een analyse van het ledenbestand van de KNAW kan daarom een aardig idee geven van de krachtsverhoudingen binnen de universitaire wereld. Wie doordringt tot de Akademie moet immers wel een we­ tenschappelijke krachtpatser zijn. De ledenlijst van de KNAW staat inder­ daad vol met illustere namen. Er is zo op het oog maar één vreemde eend in de bi)t, en dat is prof.dr. H.M. Buck, de Eindhovense chemicus die zijn aio's zelfs sloeg om te kunnen volhouden dat hi) een gemaal procédé had ontdekt om AIDS te bestrijden. Dat Buck nog lid is, dankt hij aan het feit dat KNAW­leden worden benoemd voor het leven. Hij is overigens al in 1979 gevraagd voor het lidmaatschap, ver voor zijn AiDS­escapa­ des.

Natuurkunde Buck is lid van de afdeling voor de wis­ en natuurkundige wetenschappen (of­ fiecieel 'Natuurkunde' geheten), waar­ toe maximaal honderdtien leden wor­ den toegelaten. Er is ook een afdeling Letterkunde, voor de geschied­ en let­

terkundige wetenschappen. Daar horen ook de gamma­wetenschappers bij. Deze is iets kleiner en telt ten hoogste negentig leden. Volgens het Jaarboek 1991 van de KNAW zijn er op het ogenblik tweehon­ derdnegen leden. Daarnaast zijn er ook nog honderdzevenennegentig rustende leden. Dat zijn wetenschappers die de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt en verder dezelfde rechten blijven houden als de gewone leden. De term 'rustend' is overigens bedrieglijk, omdat ze soms actiever zijn dan de gewone leden. De Rijksuniversiteit Leiden blijkt de meeste leden te leveren aan de KNAW, liefst 32. Boze tongen beweren dat Minerva­leden (het Leids studenten­ corps) hun lobby altijd goed hebben weten te verzorgen, maar een nadere analyse zal hoogstwaarschijnlijk uitwij­ zen dat dit niets anders dan kwaadspre­ kerij is. Datzelfde geldt voor het opvallend ge­ ringe aantal Nijmegenaren in de KNAW; dat zijn er maar acht. Hier zou een boven­Moerdijkse antipaapse lobby achter zitten. O ok voor deze aantijging zijn geen harde bewijzen te vinden. Het zal toch eerder te maken hebben met een tekort aan bollebozen in Nijmegen. De vu doet het, voor een kleine uni­ versiteit, de laatste vijftien jaar opval­ lend goed. De Universiteit van Amster­ dam (24 leden), de Rijksuniversiteit Utrecht (24) en de Rijksuniversiteit Groningen (23) blijven de vu met haar tweeëntwintig leden maar net voor. Die universiteiten zijn echter alle drie flink

Foto Avc/vu wat groter dan de vu. Dat is in het verleden wel anders ge­ weest. O nder de rustende KNAW­leden bevinden zich maar vijf emeritus­hoog­ leraren van de vu. Twee bij de afdeling Natuurkunde (Groen en Lever) en drie bij de afdeling Letterkunde (Berkouwer, De Roos en Rexnmelink). Daaruit kan» worden geconcludeerd dat de vu voor de jaren zeventig het sufferdje onder de universiteiten was. Komplotdenkers houden het wellicht op een anti­gerefor­ meerde gezindheid bij de KNAW. De vriendelijkste verklanng is dat de vu voordat de grote toeloop van studenten begon gewoon erg weinig hoogleraren in dienst had.

Theologen Vanaf het einde van de jaren zeventig schiet het aantal vu­hoogleraren dat zeer de moeite waard is plotseling om­ hoog. Ieder jaar komen er wel een of twee bij op de ledenlijst. En vorig jaar werd prof.dr. P. Drenth benoemd tot voorzitter van de KNAW, een mijlpaal in de geschiedenis van de vu. Als de ledenlijst wordt gehanteerd als een graadmeter voor de kwaliteit van de verschillende studierichtingen aan de vu, dan blijkt dat vooral de biologen en aardwetenschappers tophoogleraren in dienst hebben. Scheikundigen en na­ tuurkundigen van de vu zijn (nog) niet doorgedrongen tot het keurkorps. De medici hebben sinds dit jaar één verte­ genwoordiger: de kankeronderzoeker prof dr. H. Pinedo. Bij de Afdeling voor de Geschied­ en Letterkundige Weten­

Prof.dr. C. Augustijn: 'Het is leuk, zoiets' schappen zijn de filosofen en sociale we­ tenschappers opvallend afwezig. De Letterenfaculteit is echter met maar liefst zeven hoogleraren vertegenwoor­

Foto AVC/VU

digd. Eén groep staat van oudsher in aanzien bij de KNAW: de theologen van de vu.

Maar dat zal niemand verbazen.

'lic spring geen gaten meer in de lucht' Is er een mooiere erkenning denk­ baar voor een hoogleraar dan toe te treden tot de Koninkl ijke Neder­ landse Akademie van Wetenschap­ pen? De biol oog prof.dr. J. Joosse laat regelmatig merken hoe trots hij op zijn l idmaatschap is. Hoe denkt de theoloog prof.dr. C. Augustijn er bijvoorbeeld over? Zijn gel uk moet nog vers zijn, want hij is pas vorige maand benoemd. ­Is dit een grote erkenning van uw zvetenschappelijk voerk? "Dat lijkt me een beetje erg woes­ te stel l ing, maar het is leuk, zoiets. Maar moet u eens goed luisteren, ik ben drieënzestig en dan spring je geen gaten meer in de lucht." ­U kunt dus nog maar twee jaar meedraaien, want dan moet u met pensioen. "Nee, dat niet, je draait net zo lang mee al s je l eeft. De grap is dat de rustende l eden al l e rechten hebben die de werkzame l eden ook heb­ ben.»

­Rust roest dus niet in dit geval? "Dat hoeft niet. Mijn prille erva­ ring heeft mij gel eerd dat er heel wat ouderen zijn die vrij regelmatig komen. Ik vergader een keer per maand. Er zijn dan telkens een of twee l ezingen. Interessant voor de mensen die er zijn, maar verder valt er niet zoveel over te zeggen." ­Trekt u nog een speciaal p ak aan als u naar de KNAW gaat? (Na tien seconden daverend ge­ lach) "Nee, ik denk dat niemand dat zal doen." ­Uw collega­Akademielid p rofes­ sor Joosse is erg trots op zijn lid­ maatschap, en hij vindt ook dat meer mensen dat zouden moeten zijn. "Ik dacht dat de vu daar over het algemeen niet al te woest op re­ ageerde. Ik kreeg wel een felicitatie van het col l ege van bestuur, maar die bestond uit slechts één zin. Dat zal wel niet naar de zin van de heer Joosse zijn."

Europese bewaking van Icwaliteit in liet verschiet Rectoren van universiteiten confereren over evaluatie en kwaliteitsverbetering

\i

Margriet van Lith

De Europese universiteiten moeten zich organiseren in internationale 'kwa liteits­ netwerken'. Da a rna a st moeten er instituten komen die op verschillende gebieden de prestaties van het Europese hoger onder­ wijs meten. De 'netwer­ ken' kunnen zich dan profi­ leren op gebieden als ex­ cellent onderzoek, vernieu­ wend onderwijs of goede aansluitingen op de ar­ beidsmarkt. Een pleidooi voor zo'n Europees sys­ teem van kwaliteitsbewaking hield de Twentse hoogleraar dr. F.A. van Vught

vorige week donderdag in Utrecht. Van Vught was inleidend spreker op de half­ jaarlijkse bijeenkomst van de Europese rectorenconferentie CRE. Van Vught pleitte voor een Europees systeem van kwaliteitsbewaking dat lijkt op het Nederlandse systeem van visi­ taties en verkenningen. Illustere vakge­ noten maken een ronde langs langs de faculteiten, nadat die eerst een uitge­ breide zelfevaluatie hebben gemaakt. Het proces moet worden gecoördi­ neerd door speciale instituten.De beoor­ delingen zijn alleen bedoeld om de kwa­ liteit te verhogen en mogen niet direct gebruikt worden als basis voor de ver­ deling van het geld. De rapporten moe­ ten volgens Van Vught, in tegenstel­ ling tot wat in Nederland gebruikelijk is, vertrouwelijk blijven. Van Vught gelooft dat die voorwaar­ den de beste garantie zijn voor een goed werkend systeen van kwaliteitsbewa­ king.

review zorgt voor de toetsing door der­ den. En de vertrouwelijkheid van de rap­ porten maakt dat deze zeer specifiek kunnen zijn. Van Vught vindt de Neder­ landse visitatierapporten veel te alge­ meen, waardoor er met de resultaten niets gebeurt.

Kwaliteitsnetwerk

universiteiten aangesloten; vanaf het maar ook Frankrijk, Engeland en Zwe­ begin (15 jaar geleden) maken ook in­ den methodes van evaluatie ontwikke­ stellingen uit Midden­ en O ost­Europa len. Van Ginkel: "Vooral de meestal er deel van uit. kersvers benoemde rectoren in Mid­ Volgens de Utrechtse rector Van Gin­ den­ en O ost­Europa willen er graag kel, gastheer van deze sessie, is 'scho­ alles van weten. Het valt mij op dat zij al­ ling' van de universiteitsbestuurders een tijd eerder vragen om hulp bij het op­ van de belangrijkste doelstellingen van zetten van een democratische bestuurs­ een systeem van kwaliteits­ de CRE. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de vorm en jaarlijkse cursus van de CRE voor newly bewaking dan om concrete dingen als appointed heads. Bovendien organiseert apparatuur." de conferentie, naast de grote voltallige Het door Van Vught geopperde idee assemblee eens per vijf jaar, tweemaal van een Europees systeem valt bij de per jaar een studiebijeenkomst over een Nederlandse minister van O nderwijs inhoudelijk thema. O t)k die is als bij­ Ritzen wel in goede aarde. In de scholing bedoeld. Van Ginkel: "Het al­ speech die hij in Utrecht hield, noemde gemene thema van deze penode is, hoe hij het 'van vitaal belang' dat er ook op we ons als universiteiten moeten aanpas­ internationaal niveau een systeem van sen aan ontwikkelingen in de samenle­ onderwijs­ en onderzoeksevaluatie ving. Bijvoorbeeld aan veranderingen op komt. de arbeidsmarkt, aan de ontwikkeling van permanente educatie en aan de ver­ anderende verhouding met het HBO . De twee conferenties over kwaliteitsbe­ waking van dit jaar, in Leningrad en Utrecht, passen daarin."

De evaluaties moeten volgens Van Vught door verschillende instituten worden gecoördineerd, om te voorko­ men dat er weer een groot Europees ambtelijk apparaat bijkomt. Elk van die instituten kan zich richten op een ander aspect, zoals: hoe goed is het onder­ zoek, hoe vernieuwend het onderwijs, wat zijn de arbeidsmarktkansen van de afgestudeerden. Door zich te laten con­ troleren door een van die instituten kan een universiteit zich profileren. Ze kan daarmee ook aansluiting zoeken bij an­ deren die diezelfde profielkeuze hebben gemaakt en samen met hen een 'kwali­ teitsnetwerk' vormen. Betrokkenheid De speech van Van Vught was de inlei­ De zelfevaluatie zorgt ervoor, dat de ding van het congres van de Europese medewerkers het gevoel hebben ook zelf Rectoren Conferentie met als thema Speech enkele touwtjes in handen te houden. evaluatie en kwaliteitsverbetering. Bij die Er is internationaal veel belangstelling Dat verhoogt de betrokkenheid. De peer 'conferentie' zijn vijfhonderd Europese voor de manier waarop Nederland,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen