Ad Valvas 1991-1992 - pagina 45

AD VALVAS 5 SEPTEMBER 19911

I PAGINA 7

Georkestreerde jammerklacht blijft achterwege rts

Universiteiten bij opening academisch jaar op zoek naar onderlinge verschillen Eigenlijk is het niet meer dan het luiden van de schoolbel. IVIaar het was zelfs de laatste jaren traditie geworden dat de openingsredes zich vooral richten tot wie zich niét onder het gehoor bevindt, namelijk tot de landelijke politiek. Het officiële begin van de colleges vormde het moment waarop de universitaire bestuurders een politiek statement afleggen, of, zoals het vaker beschreven werd, een klaagzang aanheffen.

paald rendement en de zorg voor de kwaliteit van het onderwijs, dan is slechts het laatste een plicht!" Anderen kiezen er juist voor zich op hun goede onderwijs een hoge rende­ ment te laten voorstaan. Rector De Klerk van de Katholieke universiteit Brabant en vooral Datema van de vu besteedden hun rede grotendeels aan hun visie op didactische vernieuwing. In tegenstelling tot veel collega­be­ stuurders vindt De Klerk dat je studen­ ten niet moet dreigen met (studiefinan­ cienngs­) straffen, maar juist moet mo­ tiveren en belonen. De Klerk, zelf on­ derwijskundige, vindt dat studenten vooral geleerd moet worden zelfstandi­ ^45jL;ger ^4Ttindei!sJi^ssiefen,te studeren. ' Aan de Brabantse universiteit wordt een nieuwe aanpak van het onderwijs voorbereid en aan de vu is men daar het afgelopen jaar al mee begonnen.

Subtiele ironie

^ Margriet van Lith

Dit jaar lijkt in die traditie wel enige kentering te zijn gekomen. Was het in voorgaande jaren een goed op elkaar af­ gestemd koor van ontevredenen, nu was het eerder een reeks solisten. En het thema was nu ook eens niet de Rampen die Zoetermeer ons aandoet, maar eerder een visie op de eigen universiteit. De titels van de redes gaven het soms al aan;"Êoals 'De keuze van de Universiteit Twente', of in Lim­ burg: 'De universitaire identiteit' en aan de Vrije Universiteit: 'De bijzonde­ re rol v a i ^ e bijzondere universiteit'. Openingsredes waann de bestuurders nu eens wilden laten zien waarin hun universiteit anders is dan alle andere. Universiteiten kunnen zich op verschil­ lende terreinen van elkaar onderschei­ den. De rede die minister Andriessen van Economische Zaken aan de vu hield noemt de eerste: 'De bijzondere rol van de bijzondere universiteit'. Dat bijzon­ dere karakter moet duidelijk herken­ baar zijn, vonden Andriessen aan de vu en ook de aftredende voorzitter van de KU Nijmegen, Van Lieshout. Van Lieshout produceerde in zijn af­ scheidsjaar nog even drie nota's over de 'eigentijdse invulling' van het katholie­ ke karakter en drong aan op volstrekte loyaliteit tussen kerk en universiteit. Aan de vu pleitte minister Andriessen voor de christelijke identiteit. Opval­ lend was wel dat rector Datema daar­ naast even het resultaat van een markt­ onderzoek noemde, waaruit bleek dat maar één van de vier aanstaande stu­ denten wist dat de vu een chnstelijke universiteit is.

Leiden niet A m s t e r d a m Maar 'vorm geven aan de ongelijkheid', zoals de Maastrichtse collegevoorzitter drs. L. Vredevoogd het noemde, kan ook op andere manieren. Studenten bij­ voorbeeld moeten bewuster gaan kiezen waar ze willen studeren, vindt hij. Want niet alleen zijn de omstandigheden ver­ schillend, zoals de gebouwen of de om­ geving, maar ook de inhoud van de stu­ die is niet hetzelfde: Rechten studeren in Leiden is anders dan in Amsterdam. Flexibeler wetten en regels moeten de ongelijkheid meer ruimte geven: het is immers bizar dat de studies Neder­ lands, theoretische fysica en Rechten precies even lang duren. De enorme toestroom van studenten in de afgelo­ pen twintig jaar maakte efficiency en uniformiteit noodzakelijk, maar langza­ merhand wordt het tijd om weer ver­ schillen te gaan maken, vindt Vrede­ voogd. Tussen heel goede en 'normale' wetenschappers, tussen hoogbegaafde en normale studenten, en tussen de ene universiteit en de andere. Een paar verschillen tussen universitei­

Peter Wolters AVC/VU

Minister Andr iessen op weg naar het katheder

ten begonnen zich zo voorzichtig in de openingsredes af te tekenen. Bijvoor­ beeld in de keuze voor onderzoek of on­ derwijs als hoofdthema van de toespra­ ken, ofwel, aansluitend op de actuali­ teit, voor het studierendement of de onderzoekschool. Rector Van Lint van Eindhoven wijdde driekwart van zijn speech aan het onderzoek aan de drie onderzoekscholen die zijn TU voorbe­ reidt: katalyse, micro­elektronica en perceptie­onderzoek. Over het onder­ wijs of de studenten geen woord. De rectoren De Klerk uit Brabant en Date­ ma van de vu vertelden juist vol trots over de didactische vernieuwingen die aan hun universiteiten worden doorge­ voerd.

Messen geslepen Juist in die thema's Onderzoekschool en Rendementsverbetering zullen de universiteiten straks niet alleen van el­ kaar blijken te verschillen, maar soms recht tegenover elkaar staan. De op­ nchting van onderzoekscholen zal, dat is al vaker voorspeld, leiden tot een nieuwe, ingrijpende vorm van taakver­ deling tussen de universiteiten en in het geheim worden de messen alvast gesle­ pen. Het predikaat Onderzoekschool wordt immers, al dan niet terecht, be­ schouwd als kwaliteitskeurmerk. Een universiteit met veel onderzoek­ scholen is dus 'beter' dan een met min­ der; zoals een faculteit met veel scholen ook 'beter' zal zijn. De strijd om de ver­ deling van die scholen begint dan ook nu al los te branden. De bestuurders van de Limburgse en vooral de Rotterdamse universiteit bij­ voorbeeld maakten zich in hun redes kwaad omdat het geld voor die scholen onrechtvaardig verdeeld wordt. Niet op basis van kwaliteit namelijk, maar van omvang ­ en dan blijkt vooral Rotter­ dam er slecht van af te komen. De uni­ versiteitsvereniging VSNU heeft daann slecht gefunctioneerd, vindt de Rotter­ damse rector Rijnvos: "Soms heeft het vsNU­overleg als kenmerk dat gespreks­ partners pogen elkaar met veel intelli­ . gentfff'ïationele tegenstrijdigheden aan te praten", zei hij. "Deze gedragslijn bevat de interessante vraag of zij ratio­ neel dan wel irrationeel is. Ik houd het op het laatste."

G e m e n g d e gevoelens Ook in het probleem van de rende­ mentsverbetering maken de universitei­ ten nu al verschillende keuzes. In het hoofdlijnenakkoord dat zij begin dit jaar met de minister sloten hebben ze zich er op vast gelegd: de minister zou het universitair budget zoveel mogelijk ontzien, maar dan moesten de universi­ teiten zorgen voor een beter 'rende­ ment'.

Dnekwart jaar later blijken de bestuur­ ders met gemengde gevoelens aan die beloften terug te denken. Sommigen beginnen tegen te stnbbelen en zich tegen de 'rendements­dwang' te verzet­ ten. Te eenzijdig wordt het accent ge­ legd op 'hoger onderwijs voor elen' en te weinig op 'het koesteren van talent'.

vinden Vredevoogd uit Limburg, Rijn­ vos uit Rotterdam en Schenck uit Delft. Rendementsverhoging en kwaliteitsbe­ waking zijn volgens Rijnvos conflicting duties en de keuze is dan niet moeilijk: "Als voor de Nederlandse universiteiten een conflict van plichten lijkt te ont­ staan tussen het behalen van een be­

Het van voorgaande jaren bekende eensgezinde geluid tegen de minister en voor 'de universiteiten' was dit jaar veel minder te horen. Alleen de collegevoor­ zitters van Leiden en Utrecht, Oomen en Veldhuis, waren eendrachtig van oordeel dat deze minister toch niet de 'ons kent ons'­jongen is die zij er eerst in hadden gezien, maar verder was er van Politieke Statements of Grote Ver­ ontwaardiging niet echt sprake. Van subtiele ironie hoogstens, zoals m Gro­ ningen in de rede van rector Engels. Onder de titel 'Petrarca's dichterkrans en de jonge universiteit' beschreef En­ gels het ontstaan van de universiteiten m de Middeleeuwen. U niversiteiten die bijvoorbeeld volkomen autonoom waren in de regeling van de interne zaken. Maar die ook in de onderlinge nvaliteit zo ver girjgen dat hoogleraren bij hun benoeming moesten zweren dat ze nooit meer aan een andere universi­ teit college zouden geven.

Ingezonden M ededeling

Met de juiste hulpmiddelen gaat studeren 'n stuk eenvoudiger. Dus wat je ook gaat studeren, om een Hewlett­Packard calcu­ lator kun je met heen. Een calculator die met kop en schouders boven alle andere uitsteekt. Nu heb je de kans om voordelig een Hewlett­Packard calculator te kopen. Op een groot aantal modellen verlenen wij tijdelijk aantrekkelijke kortingen die oplopen tot 35%!

Nü is het tijd voor een echte Hewlett­Packard. Wist je dat er al een Hewlett­Packard cal­ culator is voor nog geen honderd gulden!? Ga dus snel naar jouw Hewlett­Packard cal­ culator dealer en vraag naar de akliefolder met meer informatie over de modellen en aktieprijzen*. Of bel Recom Office Systems B.V. voor de dealeradressen, telefoonnum­ mer: 08306­22222. * Aktieprijzen zijn geldig van 1­8­1991 t/m 12­10­1991. Hewlett­Packard calculator s, reken op succes.

m

HEWLETT PACKARD ]e Hewlett­Packard dealers in Amsterdam: Brinkman Educ. Boekhandel, Overtoom 71­79. 020­6160321 Van Os, Weteringschans 136­140, 020­6225055 ]. Vlieger, Van Woustraat 102, 020­6713733 ]. Vlieger, W. van Weldammelaan 41,020­6465367 Vroom Dreesmann B.V., Buikslotermeerplein 260, 020­6365812 Vroom Dreesmann B.V., Rokin 164, 020­6180104 Gebroeders V\/inter, Beethovenstraat 5,020­6714162 Gebroeders Winter, Looiersgracht 128, 020­6270695 Gebroeders Winter, Bijlmerplein 993, 020­6978834

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen