Ad Valvas 1991-1992 - pagina 479

AD VALVAS 16 APRIL 1992

PAGINA 3

VU wil kennis zwarte studenten Zuid-Afrika bijspijkeren Rector M anganyi: 'VU moet voorlopig niet samenwerken met Potchefstroom' Zwarte scholieren, zorgvuidig dom gehouden door het apartheidsregime, kampen nog met een grote leerachterstand, vertelt rector Manganyi van de Zuidafrikaanse University of the North (Unin). Deze week was IVIanganyi op de VU om een intentieverklaring te ondertekenen: de VU en de Unin willen samen een cursus opzetten om zwarte scholieren te helpen bij de voorbereiding op het toelatingsexamen van de Unin. Erno Eskens

De University of the North is, na de Uni­ versiteit van Westkaap, de tweede 'zwar­ te' universiteit in Zuid­Afrika waar de vu banden mee aanknoopt. De Unin draait nog niet optimaal: de medewerkers pu­ bUceren te weinig en de achtduizend overwegend zwarte studenten studeren traag. Ook is er een groot geldtekort, dat mede wordt veroorzaakt door het feit dat veel studenten het collegegeld niet kun­ nen betalen. "Wij vragen relatief gezien weinig collegegeld," vertelt rector prof. N. Chabani M anganyi van de Unin, die vorige week de vu bezocht, "maar toch kunnen onze studenten niet aan de fi­ nanciële verplichting tegemoet komen. Ze hebben het geld gewoon niet." Omdat de studenten niet betalen, heeft de Unin moeite om rond te komen. "Er is weinig geld om de studenten te voeden en om ze een dak boven het hoofd te geven." Ook het benodigde geld voor lesmateriaal ontbreekt. Wrang is dat de witte universiteiten, die de apartheid jarenlang van de nodige ex­ pertise hebben voorzien, minder proble­ men kennen: de witte student heeft meer kennis, meer geld en meer tijd om te stu­ deren. "Je kunt dergelijke ongehjkheden in het onderwijs niet los zien van de apartheid", vertelt Manganyi. "De rege­ ring heeft natuuriijk nooit de bedoeling gehad om ons tot wetenschappers op te leiden. Universiteiten als de onze werden alleen maar opgericht om de rassen te scheiden." Met minder geld, minder per­ soneel en minder boeken mochten de zwarten ook een eigen universiteit heb­ ben. Een zoethoudertje dus, waarbij de zwarte universiteiten bovendien door witte handen werden bestuurd. "De Na­ tionale Partij heeft tot 1984 bepaald wie

er in het bestuur van de zwarte universi­ teiten kwam." Manganyi steekt er rustig een sigaret bij op. De ergste periode van de apartheid is voorbij, vertelt hij, maar er moet nog een hoop veranderen. M et name de leerachterstand is een groot pro­ bleem. Het zwarte middelbare onderwijs is slecht en veel zwarte scholieren hebben de school geboycot uit protest tegen de apartheid. Omdat de schoolboycot enige jaren duurde en er in die tijd geen enkel onderwijs werd gevolgd, hebben de scho­ lieren nu grote moeite met de toelatings­ examens van de universiteiten. Het ont­ breekt hen aan basiskennis en basisvaar­ digheden.

Cirkel De behoefte aan bijspijkercursussen is daarom groot in het post­apartheid Zuid­ Afrika. De zwarte universiteiten hebben echter noch het geld, noch de kennis om de cursussen te verzorgen. Daarom is de hulp van de vu welkom, zegt rector Man­ ganyi van de Unin. Als de EEG bereid is het een en ander te financieren, zullen vier medewerkers van de Unin en vijf projectmedewerkers van de vu vanaf 1993 een voorbereidende (pre­entry) cursus verzorgen aan de Unin. "De cursus is bedoeld", ligt M anganyi toe, "om aankomende studenten aan de toelatingseisen van de universiteit te laten voldoen. Het gaat om het aanleren van basisvaardigheden die bij hen nu ontbreken." Wiskunde, scheikunde, bio­ logie, medicijnen, natuurkunde, engels en studievaardigheden staan op het pro­ gramma. De nadruk hgt op de bèta­we­ tenschappen, iets dat nodig is, volgens Manganyi, "omdat zwarte middelbare scholen nauwelijks onderwijs verzorgen in de bèta­wetenschappen. Er zijn vaak niet eens leraren voor deze vakken. Daar­ door krijgen de universiteiten een tekort aan bèta­studenten en dat leidt tot een gebrek aan bekwame universitaire do­ centen. Het is een vicieuze cirkel." Studenten van de Unin kiezen nu nog vrij massaal voor de alfa en gamma­rich­ tingen. "Dat is jammer", zegt Manganyi, "want het hele land heeft vooral een ge­ brek aan mathematici en andere bèta­we­ tenschappers. Als wij zo doorgaan, mis­ sen wij internationaal gezien de boot. Er moet echt meer aandacht komen voor de bèta­wetenschappen om de economie op peil te houden. Wij moeten onze kennis­ achterstand op dit gebied snel inhalen. Daarom is het samenwerkingsprogram­ ma met de vu voor ons ook zo belang­ rijk."

Dubieuze rol De vu heeft een ruime ervaring in het verzorgen van pre­entry onderwijs. Al bijna vijftien jaar is de Dienst ontwikke­ lingssamenwerking (Dos) op dit gebied actief in verschillende landen in het zui­ den van Afrika, waaronder Botswana, Lesotho, Swaziland, Zimbabwe en Mozambique. Voor Manganyi is dit één van redenen geweest om met de vu in zee te gaan. "Ik vermoed dat de vu de pro­

Studenten SCW in actie tegen afschaffen derde tentamenkans Martin Ensennk

Studenten aan de faculteit der soci­ aal­culturele wetenschappen kun­ nen ook volgend jaar nog elk tenta­ men twee keer overdoen. Het be­ stuur van de faculteit wilde het aan­ tal herkansingen terugbrengen tot één, maar schrok daarvoor terug na protesten van de studentenvereni­ ging M u n d u s . Het faculteitsbestuur blijft echter bij zijn standpunt dat één herkansing per jaar voor een gemist tentamen voldoende is. Na de zomer zal het bestuur alsnog een dergelijk voorstel indienen bij de facul­ teitsraad, als onderdeel van een pakket maatregelen dat het onderwijsrende­ ment moet doen stijgen. Het bestuur had het plan nog graag voor de zomer door de raad geloodst, zodat de nieuwe regeling vanaf augustus van kracht zou zijn. Door het uitstel kunnen nu alle ten­ tamens in het collegejaar 1992­'93 nog twee keer overgedaan worden. De vereniging van politicologiestuden­ ten M undus heeft de afgelopen maand ludieke acties tegen het voornemen ge­

versiteiten die geen achterstand 'hebten, krijgen soms tachtig procent van hun budget van de staat. Wij zijn dus onte­ vreden met dit verdeelsysteem." Naast het onrechtvaardige verdeelmo­ del moeten ook de instanties verdwijnen die de ongeHjkheid in stand houden, vindt M anganyi. Biimen de Unin vindt daarom op dit moment een kleine sniive­ ring plaats. Een 'foute' sectie van de theologische faculteit wordt weggewerkt: "Deze sectie is verbonden aan de staats­ kerk en wordt nu opgeheven, omdat er altijd een huwelijk heeft bestaan tussen de staatskerk en apartheid." Ook de zware toelatingseisen, die met name de zwarten treffen en dus de onge­ lijkheid in stand houden, mogen wat Manganyi betreft verdvdjnen. "Ik denk dat we flexibel moeten zijn en meer stu­ denten een kans moeten geven, juist omdat men geen goed seamdair onder­ wijs heeft gehad." Voor kwaliteitsverlies van de universiteit is M anganyi niet bang. "Ik denk dat de kwaliteit van een universiteit niet wordt bepaald door de kwaUteit van de biimenstromende stu­ denten. Als je ze goed opleidt, is de leer­ achterstand van de studenten geen pro­ bleem. Bovendien is het systeem van toe­ latingsexamens achterhaald. In het Wes­ ten zie je toch ook dat toelatingseisen verdwijnen en de selectie plaatsvindt in de eerste studiejaren?"

voerd. Prof.dr. J. Tennekes, voorzitter van het faculteitsbestuur, ziet in het uit­ stel van de maatregel dan ook "een suc­ cesje voor de studenten". Tennekes: "Blijkbaar is dit een voorstel dat veel weerstand oproept. Dat betekent dat het extra goed beargumenteerd in de raad moet komen. En dat redden we niet meer voor de zomer." Volgens Tennekes zal het schrappen van één tentamenkans studenten er toe brengen hun werk beter te plannen waardoor het studierendement zal stij­ gen. Jaap M eindersma, student en lid van de faculteitsraad, vermoedt echter dat het rendement zal dalen als de twee­ de herkansing vervalt. Hij wijst erop dat veel studenten "een beetje door het rooster zwieren": ze volgen meerdere cursussen tegelijk, maar kunnen geen twee tentamens tegelijk maken en zijn daardoor sterk aangewezen op de her­ kansingen. Volgens M eindersma speelt bij het bestuursvoorstel ook een verzwe­ gen argument een rol: veel docenten zouden het zat zijn drie keer per jaar ten­ tamens over hetzelfde onderwerp te maken, waaraan soms slechts twee a drie studenten deelnemen. «.«»•#«.*.*»

''*JSi7. :jr*^C<tó'

Het Westen als model

College voorzitte r Brinkman van de VU e n re ctor prof. N. Chabani Manganyi van de Zuidafrikaanse Unive rsity of the North (Unin) ondertekenen de inte ntie ve rklaring Foto's Nico Bomk, AVC/vu

blemen en de mogelijkheden van onze regio beter begrijpt dan andere universi­ teiten in Europa of Noord­Amerika." Dat de vu in het verleden een dubieuze rol heeft gespeeld in Zuid­Afrika ­ het sa­ menwerkingsverdrag met de witte, gere­ formeerde, universiteit van Potchef­ stroom werd na veel discussie pas in 1976 opgezegd ­ is voor Manganyi geen reden om zijn heil elders te zoeken. "Men is hier uiteindelijk beschaafd ge­ noeg geweest om apartheid de rug toe te keren", zegt hij. En daarmee is voor hem de kous af Wel vindt hij dat de vu af moet zien van eventuele plannen om de banden met de witte universiteit van Potchefstroom opnieuw aan te halen. "Ik denk dat de Vrije Universiteit een vergis­ sing zou begaan door nu al samen te wer­ ken met witte universiteiten. M en moet goed begrijpen wat de implicaties van dergelijke vormen van samenwerking zijn: het betekent dat de ongelijkheden in

ons land langer blijven bestaan. Ik weet niet wanneer een samenwerking met Potchefstroom wel okay is, maar het is belangrijk om nu geen stappen te zetten die, onbedoeld, tot ongehjkheden lei­ den." "De ongelijkheden tussen de zwarte en de witte universiteiten zijn nog altijd erg groot, vertelt M anganyi terwijl hij lang­ zaam maar zeker steeds dieper wegzakt in zijn stoel. "Theoretisch hebben alle uni­ versiteiten bijvoorbeeld dezelfde rechten op financiering van de staat, maar de praktijk is anders: er wordt door de staat een verdeelsleutel gehanteerd waarbij de universiteiten worden betaald aan de hand van instroom van studenten, publi­ katies en rendementscijfers. De zwakte van dit model is dat het de zwakke uni­ versiteiten gevangen houdt in hun zwak­ te. Omdat wij nu slecht scoren in het model krijgen wij maar 39,9% van ons budget van de staat. Andere, witte, uni­

Niet alleen bij de kwestie van de toela­ tingseisen neemt Manganyi de Westerse universiteiten als voorbeeld voor zijn eigen alma mater. Westerse imiversitei­ ten hebben volgens Manganyi meer ken­ nis, meer ervaring en een betere veranke­ ring in de samenleving. M et critici die zeggen dat de identiteit van de zwarte Zuidafrikaanse imiversiteiten in gevaar komt door de westerse steim, is Manga­ nyi het niet eens: "Het gevaar van aöian­ keUjkheid is er natuurlijk altijd, maar de steun die de vu gaat geven bestaat uit keimisoverdracht en kennis is niet wes­ ters. Trouwens, de vu zal toch ook niet willen dat onze universiteit chronisch af­ hankeHjk wordt van die steun? Boven­ dien alle westerse universiteiten hebben ook uitwisselingsprogramma's en samen­ werkingscontacten, waarom zouden wij dan plotseling afhankelijk worden? U hebt toch ook een Erasmusuitwisselings­ programma? Wordt u daar afhankelijk door? De beste universiteiten doen aan samenwerking." Manganyi hoopt dan ook op een duur­ zame samenwerking met de vu. "Ik hoop dat we een soort partnership kunnen ont­ wikkelen die voor beide imiversiteiten gunstig is. In dat geval kunnen we mis­ schien ook op andere gebieden samen­ werken. Ik denk daarbij aan resource ma­ nagement en internationaal handelsrecht, gebieden waarop de vu een zekere exper­ tise heeft. Op den duur kuimen we mis­ schien ook studentenuitwisseling tussen onze universiteiten op gang brengen. Dat zou mooi zijn."

Rectificatie

Aio's kandidaat voor zetel in U-raad Dit jaar hebben zich voor het eerst twee assistenten­in­opleiding kan­ didaat gesteld voor de universiteits­ raad. De aio's Tjeerd Hobma en Hugo Ver­ poorten zullen als zij worden gekozen elk één jaar in de raad gaan zitten. Hun kandidatuur is pas enkele weken gele­ den een feit geworden, nadat het aio­ overleg aan de vu een oproep had doen rondgaan. De aio's willen maar één jaar in de raad, in plaats van de gebruikelijke twee jaar, omdat zij vrezen dat anders hun vierjarige opleiding in het gedrang komt. Tjeerd Hobma zal de spits afbijten. Hij heeft in Wageningen gestudeerd en is pas sinds september verbonden aan de vu. Ook Hugo Verpoorten is net begon­ nen aan zijn aio­schap bij sociaal­cultu­ rele wetenschappen. De aio's hebben nog geen duidelijke ideeën over hun toekomstige raadsacti­ viteiten. Verpoorten: "Ik heb Tjeerd nog niet uitgebreid gesproken. We moe­ ten alles nog uitwerken." Hobma wil eerst gekozen worden voordat hij zich in inhoudelijke zaken verdiept. (FvK)

in Ad Vaivas van 2 6 maart we rd abusievelijk de verkeerde foto geplaatst bij he t artikel ove r economie-student Eric Dorias die meedeed aan he t Tros-programma Op goed geluk. Dit is de juiste foto van Eric Dorias.

Foto Br m de Hollander

WiëMmtiè

Ingezonden Mededeling

Amstrad biedt speciaal voor studenten en VU-perso-

neel een serie krachtige computers voor een student POWER vriendelijke prijs. Met een garantieperiode van 3

at the right

PRICE

jaar is zekerheid gegarandeerd. _ PC 5286 - BusinessAOIVIb 1995,00 incl. BTW PC 3386SX/40Mb 2495,00 incl BTW ALT 286-Laptop/40Mb 2795,00 incl BTW Bel voor meer informatie of een demonstratie: Hans 020-6657181/937, Remco 02979-82925, Hein 02154-16973 of Jeroen 02152-51701. Amstrad, the RIGHT-PRICE-COMPUTER.

i«t4>*\ »^ ï i %*\*Ai ï

4ï M 4, ** 4* ** »e

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen