Ad Valvas 1991-1992 - pagina 457

AD VALVAS 2 APRIL 1992

PAGINA 9

Een Duitse geschiedenis in gestileerde scènes Das Schreckliche Madchen van Michael Verhoeven: verrasend en vaak erg grappig Das schreckliche Madchen draait op donderdag 9 april om 20 00 uur in RImhuis Uile nste de , telefoon 548 8888

kritiseerd, omdat de studenten als een stel naïeve idealisten naar voren kwa­ men. Een zelfde naïviteit werkt in Das schreckhche Madchen juist wel, door de piek Roode nburg onbevangenheid waarmee Sonja het Duitse verleden benadert. Ach ja, het Duitse oorlogsverleden. Sonja Wegmus ­ zo zien we in het Valt daar na de prachtfilms van onder begin van de film ­ is op school een anderen Fassbinder, na schokkende modelleerlmge: ijverig, intelligent en zo documentaires als Shoah en na de ont­ braaf dat ze met eens begrijpt waarom roerende televisieserie Heimat op film­ andere meisjes in de klas kattekwaad gebied nog iets aan toe te voegen? uithalen. Op een komische manier Blijkbaar wel. In de openingsscène van Das schreckliche Madchen van de Duitse brengt Verhoeven de tuttigheid van de vijftig, begin jaren zestig in beeld. Met regisseur Michael Verhoeven kalkt ie­ haar opstel 'Democratie in Europa' mand op een muur: 'Waar waren jullie wint Sonja een reis naar Parijs en in 1939 ­ 1945; en waar zijn jullie nu?' wordt ze de lieveling van het hele dorp. In de loop van de film probeert Sonja Tot zover dus niets aan de hand, maar Wegmus die vragen te beantwoorden voor zover het haar eigen geboortedorp m Beieren betreft. Das schreckhche Madchen kan geen meesterwerk genoemd worden, schokt nauwelijks en ontroert zelden, maar is wel een heel aangename film: op een bijna luchtige manier stelt Verhoeven dat verandert als Sonja weer aan een een toch loodzwaar onderwerp aan de opstelwedstrijd mee gaat doen. orde en hij weet het juiste evenwicht te Het thema is dit keer 'Mijn stad in het bewaren. Het personage Sonja is geba­ Derde Rijk'. Volgens Sonja moet er seerd op de schrijfster Anja Rosmus, toch een mooi verhaal te schrijven zijn die echt heeft bestaan. De film kan be­ over de anti­nazistische houding van de schouwd worden als een soort recon­ katholieke Kerk. Ineens keert het dorp structie van haar leven. Realiteit en fic­ zich echter tegen haar. Mensen die tie lopen door elkaar, zonder dat het haar eerst hemelhoog de lucht inpre­ waarheidsgehalte daaronder te lijden zen, willen nu niets meer met haar te heeft. Maar wat heb je eigenlijk aan de maken hebben, archiefstukken verdwij­ waarheid, wanneer die voor veel men­ nen en ruiten sneuvelen. Sonja staat sen zo pijnlijk is? voor de keuze: doorgaan of niet. Weegt alle persoonlijke ellende, van haar en Naïef van haar eventuele slachtoffers, op tegen haar drang naar de waarheid? Ze Sonja Wegmus ­ gespeeld door Lena besluit te trouwen en kinderen te krij­ Stolze ­ leidt de toeschouwer als een gen, maar na verloop van tijd zet ze verslaggeefster langs de belangrijkste haar onderzoek toch weer voort. penodes van haar eigen leven. Eerder Ondanks telefonische dreigementen, maakte regisseur Verhoeven met de­ een bomaanslag en meer van dat fraais zelfde Lena Stolze in een hoofdrol Die weisse Rose, een speelfilm over een stu­ waar sommige groeperingen het patent dentenverzetsgroep in München tijdens op hebben, weet ze het naziverleden van enkele vooraanstaande dorpsgeno­ de oorlog, ook gebaseerd op waar ge­ ten boven tafel te krijgen. En plotseling beurde feiten. Die film werd nogal be­

Film

Sonja: omgeven door verslaggevers, op weg naar de rechtszaal is Sonja weer de held van het dorp, maar dan hoeft het voor haar niet

Gestileerd Het verhaal van de film wordt in korte, gestileerde scènes neergezet. Tegen overduidelijk geschilderde decors speelt Sonja haar leven. Als zij in de biblio­ theek het verleden napluist, zien we een enorme hoeveelheid boeken en een

Muzikaal programma rond Surinaamse dicliter Dobru op Uilenstede Dobru Collection, zaterdag 4 aprii om 22 00 uur m de Filmzaal van het ACC op Uilenstede Informatie 548 8888

Dick Roode nburg Behalve voor films wordt het filmzaal­ tje van het Algemeen Cultureel Cen­ trum (ACC)op Uilenstede ook gebruikt voor kleine theatervoorstellingen. Al voordat het seizoen van Filmhuis Ui­ lenstede afloopt, staan de verschillen­ de toneelcursussen van het ACC te dringen om hun in de loop van het jaar opgedane verworvenheden aan fa­ milie, vrienden en andere belangstel­ lenden te tonen. Daarnaast worden ook kant en klare professionele pro­ dukties naar Uilenstede gehaald. Ko­ mende zaterdag presenteert het multi­ culturele theaterburo Cosmic Illusion een programma rond de Surinaamse dichter Dobru. Twee performers bren­ gen, begeleid door vier musici, de poëzie van Dobru tot leven. De voor­ stelling werd geregisseerd door Felix de Rooy, bekend van zijn prachtige verzameling al of niet racistische prul­ laria, waarop de vorig jaar gehouden tentoonstelling Wit over Zwart geba­ seerd was. Hij maakte ook de speel­ films Desiree, Ava Gabriel en Al maata di desolato. Dobru is het pseudoniem van Robin Ravales, die in 1983 op 48­jarige leef­ tijd stierf. Hij geldt als een van de be­ langrijkste vertegenwoordigers van de Surinaamse poëzie, zijn bekendste bundels zijn Matapi (1966), Afoe sensi (1968) en Koenoe (1969). Kenmer­ kend voor de gedichten van Dobru ­ tenminste, voor de paar die ik las ­ is de bijna vertellende stijl, waarin regel­ matig zijn maatschappelijke betrok­ kenheid doorklinkt. Soms in felle be­ woordingen, zoals in Stank is macht: De vesting die ik bewoon wordt bewaakt door ratten kakkerlakken vleermuizen en vliegen.

al IS de slotgracht met zo breed stank ts macht. en de modder is heet gestort over mijn honger ik kan guenlla voeren op mijn achtererf. Maar vaak ook milder, bijvoorbeeld in Onderweg: [...] hoe vaker wij weggaan, vertrekken en aankomen Hoe meer mens hoe meer bestemming Oké dan, ik ga weer Het laatste gedicht doet door het ritme en de herhaling enigszins den­ ken aan teksten uit de tegenwoordige hip hop­cultuur. Dobru was een per­ former. Het verhaal gaat dat hij regel­ matig op een stoel of tafel ging staan om zijn gedichten voor te dragen.

Vaak liet hij zich begeleiden door de Surinaamse apinti­drum. Het mag dus geen verbazing wekken dat Dobru gitarist/componist Dave MacDonald inspireerde tot een muzi­ kaal programma. Dichter/verteller Paul Middellijn en dichteres Celestine Raalte voeren zijn idee uit en springen daarbij regelmatig op tafels en stoelen. Zij worden begeleid door zanger Lucas Sheperd, Dave MacDonald op gitaar, Harto Soemodihartjo op key­ board en Pat Winterdal op bas. Deze twee performers en vier musici probe­ ren de sfeer van de poëzie van Dobru zo dicht mogelijk te benaderen. Inhoudelijk gezien speelt het program­ ma zich tussen Nederland en Surina­ me af. De teksten worden voorgedra­ gen in het Nederlands, Engels en Sra­ nantongo. De begeleidende muziek varieert van traditionele Afrikaanse melodieën tot Amerikaanse hip hop. Zo zie je maar: wie poëzie leest, komt nog eens ergens.

Dobru Collection: Celestine Raalte en Paul Middellijn

Foto Jean van Lingen

lange trap. Wanneer zij het gemeente­ archief bezoekt, beheerst een ambte­ naar het beeld. Op weg naar de recht­ bank ­ om toegang tot een archief te krijgen ­ wordt zij vergezeld door ver­ slaggevers, precies zoals je dat in een televisieserie zou verwachten. In een prachtige scène zien we hoe het gezin Wegmus thuis bezig is enkele belasten­ de documenten door te lezen en tegelij­ kenijd als in een draaimolen door het

1.1c 'V- Foto Meteor Film

dorp vliegt. Door deze gestileerde ma­ nier van filmen bereikt regisseur Ver­ hoeven dat van elke scène de essentie overblijft. Bovendien schept hij een af­ stand tot het onderwerp, waardoor de problematiek met zwaar op de maag ligt. Sterker nog, de snelle opeenvol­ ging van situaties maken de film heel verrassend en vaak erg grappig. Maar zoiets is moeilijk in woorden te be­ schrijven, dat moet je zien.

Gelieimen van liet gelieugen ontsluierd VU­wetenschapper deelt in subsidie van 1 miljoen dollar voor internationalisering Frank van Ko fschooten De onderzoekschool­in­oprichting voor neurowetenschappen heeft een subsidie van 3 miljoen gulden ge­ kregen voor twee internationale sa­ menwerkingspro j ecten. De aanvragen zijn gehonoreerd in het kader van het Human Frontier Science Program dat wordt betaald door de EG en de G7. Dit programma is bedoeld om fundamenteel toponderzoek te on­ dersteunen op het gebied van de neuro­ wetenschappen en de moleculaire bio­ logie, dat anders niet tot stand zou komen. Dit jaar waren 281 aanvragen ingediend voor het programma, waar­ van er 30 zijn gehonoreerd. De geho­ noreerde aanvragen van neuroweten­ schappen zijn die van dr. M.P. Witter (vu) en prof. dr. F.H. Lopes da Silva (UvA) en die van KNAW­fellow dr. M. Kamermans (UvA) en prof. dr. H. Spekreijs (Interuniversitair Oogheel­ kundig Instituut). Beide onderzoeks­ projecten zijn gericht op fundamenteel onderzoek naar complexe levende orga­ nismen in samenwerking met onder­ zoeksgroepen uit de Verenigde Staten, Canada, Japan en Duitsland. Behalve deze twee projecten is ook de derde Nederlands aanvraag, die van de mole­ culair bioloog dr. R.H.A. Plasterk van het Nederlands Kankerinstituut, geho­ noreerd. Nederland deelde enige jaren geleden ook al mee in deze enorme subsidiepot. Toen ging het geld naar een groep van prof dr. P. Borst van het Nederlands Kankerinstituut en naar een groep neurowetenschappers van prof.dr. H. CoUewijn van de Erasmus Universiteit in Amsterdam. Witter en Lopes da Silva krijgen bijna

een miljoen dollar voor hun onderzoek naar de mechanismen die ten grondslag liggen aan geheugenprocessen. Leer­ en geheugenstoornissen vormen een steeds groter probleem in de westerse wereld door de toenemende levensver­ wachting. De stijging van het aantal ouderen lijkt samen te gaan met een stijging van lichte tot ernstige vormen van vergeetachtigheid, zoals dementie en de ziekte van Alzheimer.

Mechanismen Neurowetenschappers hebben de afge­ lopen jaren langzamerhand in kaart ge­ bracht welke delen van de menselijke hersenen van belang zijn bij het opslaan van informatie in het geheugen. Het beeld van de fundamentele mechanis­ men die hierbij een rol spelen, is echter nog verre van volledig. De internatio­ nale samenwerking van Witter en Lopes da Silva met onder meer Ameri­ kaanse neurowetenschappers is op twee belangrijke vragen gericht, die vanuit de anatomie, de fysiologie en de ge­ dragswetenschappen zullen worden be­ studeerd. Witters groep zal onderzoeken hoe bij ratten de bij het geheugen betrokken delen van de hersenschors met elkaar in verbinding staan en hoe informatie wordt verwerkt. "Wij kijken hoe het systeem anatomisch in elkaar zit en hoe de verbindingen liggen tussen de ver­ schillende celtypen en tussen de schors­ gebieden", aldus Witter. Lopes da Silva gaat de fysiologische kanten van dit sys­ teem bestuderen. Hij zal elektroden in de rattehersenen zetten om bepaalde cellen of hersenstructuren te prikkelen of juist te remmen om te achterhalen welk effect dat heeft op het geheugen­ v e r v o l g

o

p

p a g i n a

1 1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen