Ad Valvas 1991-1992 - pagina 360

AD VALVAS 20 FEBRUARI 1992

PAGINA 6

Zij storten hun hart bij elkaar uit en ontdekken samen de wereld. Maar een paar jaar later ziet de helft van de vriendinnen elkaar niet meer. Vriendjes en werk slokken te veel tijd op. Waar de een nog bezig is met een discooutfit, zoekt de ander al naar een bruidsjurk. Een onderzoek naar wat er overblijft van vriendschappen onder meisjes, die elkaar kennen uit het lager beroepsonderwijs.

Foto Rob Huibers/HH

Pauline N a b e r onderzocht w a t e r m e t vriendschappen tu ssen m e i s j e g e U e u n ais z e van school af zijn Diana Doornenbal

Jonge vrouwen die gaan werken en een vaste partner hebben, maken minder tijd vrij voor vriendinnen. De school is verdwenen als ontmoetingsplaats, schoonfamilie en parmer vragen aan­ dacht. Vriendschappen tussen jonge vrouwen zijn vaak tijdelijk, maar gaan heel diep en men weet eikaars gehei­ men uitstekend té bewaren. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het verhaal van Juul (23) over haar hartsvriendin : "Zij kon met haar problemen alleen bij mij te­ recht. Zij heeft het laten aborteren. Haar ouders weten nergens van en d'r vriend ook niet." Pauline Naber, universitair docente so­ ciale pedagogie, promoveerde deze maand op een onderzoek naar vriend­ schap onder jonge vrouwen. Een litera­ tuurstudie en empirisch onderzoek onder vijftig vrouwen van gemiddeld 22 jaar waren de bouwstenen voor haar proefschrift. De probleemstelling van het onderzoek bestond uit drie vragen. Wat betekenen vriendschappen voor jonge vrouwen en hoe gaan zij met el­ kaar om? Welke veranderingen treden er op in de vriendschappen bij de over­ gang naar volwassendheid? En op welke wijze hangen deze veranderingen samen met de overgang naar arbeids­ en hu­ welijksmarkt? Veel conclusies die ze trekt, liggen voor de hand. Iedereen kan zich voorstellen

De koopmansgeest waart nog volop rond in Nederland. In dit geval niet iets om trots op te zijn: ons land staat in de top vijf als het gaat om verboden handel in beschermde dieren en planten. In opdracht van het Wereld Natuur Fonds werd via de wetenschapswinkel onderzocht hoe het met de strafrechterlijke kant van de zaak staat. De uitkomsten van het onderzoek zijn schokkend.

wat vriendinnen voor elkaar betekenen en wat er verandert als er een man en een vaste baan in het spel komen. Na­ bers verdienste is echter dat uitspraken over vriendschappen onder jonge vrou­ wen nu ook wetenschappelijk zijn ge­ staafd.

Schoolperiode Eerder onderzocht de sociaal­pedagoge vriendschappen onder meisjes uit het lager beroepsonderwijs. Door zes jaar later dezelfde groep te ondervragen, wilde Naber kijken wat er met meisjes­ vriendschappen gebeurt wanneer de schoolperiode eindigt. Met de vijftig jonge vrouwen werden, veelal bij hen thuis, in totaal 64 interviews gehouden. Aan de hand van een lijst met vragen die uit vijf onderdelen bestond; school, vervolgopleiding en werk, sociale con­ tacten, de (toekomstige) partner, en te­ rugkijken en vooruitzien. Naber vond dat de contacten zich in twee richtingen ontwikkelen. Het worden hechte vriendschappen naast andere relaties of de vriendschap verwatert. Dat laatste gebeurde in de helft van de onderzoch­ te gevallen. Naber: "Echte vriendinnen delen alles en hebben een bhnd ver­ trouwen in elkaar. Zij vinden herken­ ning bij elkaar en steun. Zij maken ple­ zier, verkennen als compagnons de bui­ tenwereld, bespreken problemen die ze met hun ouders hebben en wisselen de ervaringen over hun eerste vriendjes

Per jaar gaat er wereldwijd zo'n 3,5 miljard gulden om in de illegale handel in dieren en planten. Daarmee scoort deze 'branche' dicht in de buurt van de drugshandel en er zitten vaak dezelfde criminele organisaties achter. Neder­ land doet ook hier zijn haam eer aan als

Dat heeft veel invloed op het contact met vriendinnen. Zoals blijkt uit een ci­ taat van Anja (21) in Nabers proef­ schrift. De vriendjes eisen erg veel van hun vrije tijd: "Hij belde elke avond meteen, hij kwam ook elke avond. Ik ging nog één avond naar Janneke, maar dan was 'ie gewoon jaloers dat 'ie niet mee mocht, zulk soort dingen." Of uit de woorden van Magda (22): "Hij wilde me wel vaker door de week zien, maar dat wilde ik niet. Dan ging ik naar de majorettes en dan stond 'ie daar weer te wachten."

Sociaal­pedagoge ondervroeg vriendinnen over ontwikkeling in hun onderlinge relaties

Verschuiving

Een opvallende uitkomst van Nabers onderzoek is dat vrouwen uit etnische minderheden het met vriendinnen uit­ gebreid hebben over de toekomst voor wat betreft studie en werk en elkaar sti­ muleren in doorleren. Uiteindelijk schoppen zij het in maatschappelijk op­ zicht ook het verst. Negenendertig van de vijftig onder­ zochte vrouwen hebben een vaste vriend, zijn getrouwd of wonen samen.

In toenemende mate vindt er een ver­ schuiving plaats van een leven met vriendinnen naar een bestaan dat draait rond de partner, het huis en huishou­ den. Dat blijkt ook uit de verschillende interesses die jonge vrouwen met een , partner hebben ten opzichte van hun 'vrijgezellen' vriendinnen. De 'vrije meiden' noemen experimenteren met disco­outfit en uitgaan. De anderen zoeken een bruidsjurk en zitten in de weekeindes vooral thuis. Mona (22): "Het is niet zo dat ik niet meer geniet, het is alleen heel anders. Vroeger ge­ noot ik van het uitgaan, het stappen, lol maken, ontzettend veel mensen ont­ moeten, lekker gek doen en zo. Dat is nu heel anders." Het met vnendinnen de buitenwereld verkennen, uitleven en plezier maken.

Illegale handel in beschermde dieren loont handelsnatie en staat in de top vijf wat betreft omzet van exotische dieren en planten. Deze gegevens staan in een rapport van de Centrale Recherche In­ lichtingendienst CRI, dat onlangs open­ baar werd gemaakt. Voor milieu beschermingsorganisaties is er veel aan gelegen deze handel aan banden te leggen, omdat het veelal met uitsterving bedreigde soorten betreft. Soms pakken de natuurbeschermers de zaken niet al te spectaculair aan. Zo vroeg het Wereld Natuur Fonds aan de Wetenschapswinkel van de vu uit te zoeken hoe het staat met de strafrechte­ lijke handhaving van de wetgeving over de handel in bedreigde dieren en plan­ ten in Nederland.

Komisch Dirk de Hoog

uit. Aan moeders melden ze dat er een vriendje is, met vriendiimen bespreken ze het. Maar wanneer de relatie een se­ rieuzer karakter krijgt, neemt die uit­ wisseling af. De bedervaringen met je vriend bespreek je nu eenmaal niet au­ tomatisch met anderen. Op latere leef­ tijd kan dat trouwens wel weer verande­ ren. Als je ouder wordt en meerdere re­ laties achter de rug hebt, ga je weer meer relativeren."

Ludwijn Jaeger nam de uitdaging aan en schreef er zijn doctoraalscriptie rechten over. Sinds 1984 is handel in ­ of het bezit van­ een hele lijst dieren en planten bij de wet verboden. Het gaat daarbij met alleen om levende have, maar ook om preparaten, die daarvan afkomstig zijn. Het dragen van een kro­ kodillelerentasje is bijvoorbeeld ook straft)aar. Dat kan tot komische situ­

aties leiden. Vorig jaar werd in Amster­ dam een groothandel in allerlei soorten vogelveren 'opgerold', terwijl de verbo­ den waar al vele tientallen jaren in de magazijnen opgeslagen lagen. Maar regelmatig doen zich ook schrij­ nende zaken voor. Onlangs werd op Schiphol een grote partij schildpadden onderschept, die zo ondeskundig waren verpakt dat ongeveer een kwart van de dieren letterlijk tot moes was gedrukt door het gevncht van de andere, die bo­ venop hen waren gestapeld. Ludwijn Jaeger deed zijn onderzoekje in het arrondissement Haarlem omdat Schiphol onder dit rechtsgebied valt en het vliegveld samen met Rotterdam de belangrijkste invoerhaven is. Tussen 1985 en 1990 telde de jurist 428 zaken die voor de rechter kwamen, waarbij de laatste jaren een opmerkelij­ ke daling valt te constateren. Op het eerste gezicht een prima ontwikkeling, maar volgens het onderzoek komt deze daling niet door het teruglopen van het aantal overtredingen, maar door een gewdjzigd opsporings­ en vervolgingsbe­ leid. Veel zaken worden namelijk niet meer voor 4e rechter gebracht, maar af­ gedaan met een schikking öf worden

geseponeerd. Ongeveer de helft van de geconstateerde overtredingen leidt niet tot strafvervolging omdat de dader on­ middellijk instemt met in beslagname van de verboden waar. Vaak gaat het daarbij om toeristen, die uit onwetend­ heid verboden 'souvenirs' bij zich heb­ ben. Ook een andere groep overtreders weet vaak de dans te ontspringen. Mensen die niet in Nederland wonen, zijn moeilijk voor de rechter te slepen, dus laat justitie het er snel bij zitten, terwijl de illegale handel bij uitstek in­ ternationaal georganiseerd is.

Orchidee Soms is ook de bewijslast een pro­ bleem. Bij planten is handel toegestaan als het om gekweekte exemplaren gaat en bewijs maar eens het tegendeel als iemand met een orchidee in de hand op het vliegveld staat. Ook is handel voor wetenschappelijke doeleinden op be­ perkte schaal toegestaan. Ludvwjn Jaeger concludeert in zijn on­ derzoek dat het strafrecht achter de fei­ ten aanloopt: "Op het moment van overtreding is de schade al aangericht qn niet meer te herstellen." Je moet , proberen de handel oninteressant te

lijkt voor de onderzochte vrouwen bij een bepaalde periode in het leven te horen. Bij een fase van ongebonden jong zijn. Bovendien gaat het krijgen van een 'vaste' relatie vaak gepaard met een overgang van school naar werk, waardoor er ook praktisch gezien min­ der tijd voor vriendinnen overblijft.

Verschillen Of er veel verschillen zijn tussen de vriendschappen bij de onderzochte groep vrouwen en studerende jonge vrouwen, daar durft Naber geen con­ crete uitspraak over te doen. Duidelijk is volgens haar wel dat de serieuze part­ ner en/of het gezin op een later moment komt. "Een vervolgopleiding betekent in feite een verlengde periode van jong zijn, van keuzes uitstellen. Maar in de vertrouwelijkheid en intimiteit van de vriendschappen zit niet veel verschil, denk ik." Dat een partner een vriend­ schap kan verstoren, kan ze zich heel goed voorstellen: "Verliefdheid vreet zoveel energie en tijd, daar wijkt op dat moment alles voor. Hetzelfde geldt voor het krijgen van een kind. Dan trekt er ook een soort verliefdheid over je heen. Alsof de wereld even stilstaat. Je bent dan zo egocentrisch bezig, je hebt even geen tijd voor vriendinnen. Maar dat trekt vanzelf wel weer recht. En dat moet je elkaar maar gunnen. Vnendschappen veranderen mee met de loop van het leven." maken door de afzetmarkt bewust te maken van de gevolgen van hun aanko­ pen. Het is uiteindelijk een kwestie van vraag en aanbod. Wanneer het straf­ recht ertoe bij kan dragen dat mensen anders over dit soort dingen gaan den­ ken, heb je al een heleboel gewonnen. Dan kopen ze die spullen niet meer en blijven de criminele handelaars ermee zitten.

Naïef Bij het vervolgingsbeleid moet dan vol­ gens de auteur wel meer onderscheid gemaakt worden tussen de 'naïeve toe­ rist' en de professionele illegale hande­ laren. De geldstraffen voor beide groe­ pen overtreders zijn vrijwel gehjk, justi­ tie kijkt te weinig naar de motieven van de natuurvemielers. Bij de toerist kan het huidige beleid wel funktioneel zijn omdat de 'souvenirjagers' nog wel schrikken van een boete. Criminele handelaren halen slechts hun schouders op over die geldstraffen. De huidige boetes zijn zo belachelijk laag dat de handel financieel aantrekkelijk blijft. Loop je een keertje tegen de lamp, dan kan zo'n boete worden afgeboekt als een minimaal bedrijfsrisico. De maxi­ male boete is ƒ5000, maar meestal ligt de straf in de buurt van het zwartrijtarief van zo'n honderd gulden. Daarbij moet in gedachten gehouden worden dat een beetje papegaai al gauw ƒ10.000 kost en een slagtand van een olifant ƒ25.000 opbfepgt binnen het zwarte'circuit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen