Ad Valvas 1991-1992 - pagina 239

DECEMBER 1 9 9 1

I PAGINA 7

i|..de

itens é ^aal. **We moeten * l y well equipped 1 Leldse lë "> fle öoriog sterk i 'M

5t

il ir t

Mit 40 huidige

«n het mtop i

1»! Vormend toneel bij het Algemeen Cultureel centrum in Uilenstede Foto Bram de Hollander

Het Vormingscentrum: verbeter de wereld, begin bij jezelf Mark Pla kker

Wie bij het Vormingscentrum aanklopt voor een portie Hogere Cultuur komt bedrogen uit. Er zijn wel af en toe le­ zingen over de Literatuur, de Muze of ander hoogwaardig cultuurgoed, maar uiterst praktische cursussen vormen het hart van het Vormmgscentrum van de Vrije Universiteit. De moderne acade­ micus is onvolmaakt, het Vormingscen­ trum schoolt bij in vaardigheden. Het liefst had het Vormingscentrum met het vijfentwintigjarig jubileum in

september het woord vorming uit haar naam willen schrappen. Een nieuwe naam, maar welke? Cursuscentrum? "Die naam zou het beste omschrijven wat we in de praktijk doen, maar het er gaat tegelijk niets wervends van uit," zegt drs. Greetje de Jong, hoofd van het centrum. "We konden het niet eens worden over een pakkende naam. We hebben het dus maar bij het oude gela­ ten." Niet alleen omschrijft "cursuscentrum" de dagelijkse werkzaamheden van het Vormingscentrum beter, het is ook een

mogelijkheid voor het centrum zich te ontdoen van de enigszins belastende term "vorming", zo licht De Jong samen met twee student­bestuursleden toe. "Als studenten over het Vormings­ centrum horen, denken ze aan een gei­ tewoUen sokken­sfeer. En bij vorming denken ze dan aan linkse vorming of aan religieuze vorming."

Ik­tijdperk Student­bestuurslid Annemane Donker weet dat studenten het Vormingscen­ trum regelmatig verwarren met het be­

In de pas met de tijdgeest Selma Schepel

De terugblik in boekvorm die het vijf­ entwintigjarig Vormingscentrum liet verschijnen, een bundel verhalen van (ex­)medewerkers, beschrijft geboorte, kleutertijd, een woeste pubertijd en de laatste jaren: het volwassen worden van het Vormingscentrum. Het laat zien hoe een enthousiaste raad van studenten die politieke, culturele en levensbeschouwelijke aanvullingen op de studie wilden verzorgen, zich ont­ wikkelt tot een stevig verankerde orga­ nisatie met betaalde beroepskrachten en nuttige cursussen. Zeker voor mensen die de hele woeli­ ge ontwikkeling zelf aan den lijve heb­ ben meegemaakt, moet het genoeglijk lezen zijn: veel knusheid, veel idealis­ me, samen was men sterk. Vertedering en irritatie strijden tijdens het lezen om voorrang. Parallel aan de maatschappelijke pro­ cessen die de jaren zestig en zeventig kleurden, duikelden de commissies en raden over elkaar heen in hun ijver zich te manifesteren, te emanciperen, participeren en daarbij progressief, al­ ternatief maar vooral ook verantwoord en 'krities' bezig te zijn. Hier en daar IS het boek echt humoristisch: emanci­ perende vrouwen spraken denigrerend over mannen als 'plassertjesdragers', het verbod voor Uilensteders (uit 1969) om personen van het andere ge­ slacht te laten logeren bewijst dat ho­ moseksualiteit niet in het vu­denken voorkwam en een diaserie over seksu­ ele voorlichting moest in 1974 nog langs de censuur van een medische professor. Met de beste bedoelingen wilde men, geheel in de pas met de tijdgeest, de mens, de maatschappij en de vu ver­ anderen. Het is niet moeilijk om te la­

chen over de goedbedoeldheid, de naï­ veteit en het groepsgevoel die uit de beginjaren spreken. Vreselijke woord­ constructies als 'Invutasie' en andere kretologie werken dat gemakkelijk in de hand. Wat is het resultaat van al die inspan­ ningen geweest? Is de mens door vor­ mingswerk veranderd en verbeterd? Het merendeel van de jonge intellec­ tuelen, en zeker zij die aan de baker­ mat van het Vormingscentrum ston­ den, was in de jaren '70 'rood', of zelfs 'kommunisties', dat wil zeggen dat ze vonden dat iedereen even arm moest zijn als zijzelf, met gemeen­ schapszin en gelijkberechtiging hoog in het collectieve strijdvaandel. Maar als dat werkelijk hun originele overtui­ ging was, en als ze hun kinderen daar ook in hadden opgevoed, dan zou het CDA nu niet zo rustig aan de macht zijn. Voor mij is 'Vormen, vorming, gevormd' dus voornamelijk interessant als bewijs van de on­individualiteit van mensen. Men leeft in een golfbewe­ ging, slurpt massaal de heersende trend op en loopt wat met elkaar mee. Veranderd zijn de mensen wel, maar niet in de richting die in de jaren ze­ ventig werd voorgestaan. Zo uniek als ieder voor zich meent te zijn, zo col­ lectief wordt men beïnvloed door de tijdgeest, die kennelijk een onbestuur­ bare weg gaat. Als de lichting studen­ ten, die onder de titel 'Nieuwkomers' in september in Ad Valvas werd geïn­ terviewd, representatief is voor de jongste generatie, dan mag het wiel van de jaren zeventig wel weer uitge­ vonden worden. Lees mee en gruw: David (in nr. 4), 'De meeste studen­ ten uit mijn jaar willen rijk worden, daar ben ik er zelf ook eentje van. Zoiets als universiteitspolitiek lijkt mij dus totale onzin. En op een vereniging

wil ik ook niet.' En Timo (in nr. 5), 'Ik wil opgeleid worden tot manager, om een baan te krijgen waarmee je goed kunt verdienen. P olitiek en ver­ enigingen interesseren me niet'. Neem daarnaast andere maatschappe­ lijke trends als de opkomende vreem­ delingenhaat en de woekering van de consumptiemaatschappij en je wordt week van nostalgie bij het lezen van dit boek, vol welgemeende discussies tegen fascisme en racisme en voor eer­ lijke verdeling van de welvaart... Heeft zo'n vormingscentrum eigenlijk wel echt vormend nut, dat wil zeggen dat het studenten kennis laat nemen van waarden of gebieden waar zij zelf met aan zouden denken, maar die toch essentieel zijn voor de opvoe­ ding? Of kabbelt het trendy mee op de golven van de wisselende modes, als spreekbuis of spiegel van zo'n mode? Naast immer nuttige zaken als men­ tortraining en organisatie van de So­ ciale Introduktie sluit het huidige pro­ gramma namelijk keurig aan bij de eenzijdigheid van de moderne carriè­ re­ en geldbeluste student die naar de vu komt om snel een hoger beroeps­ opleidinkje mee te pikken: praktische cursussen, zoals 'Loopbaanplanning', 'Solliciteren' en 'Onderhandelen', en cursussen die aansluiten bij een ander soort modieuze belangstelling: de oc­ culte rimram. En helemaal modieus is dat cursussen en trainingen een 'suc­ ces' moeten zijn en dat er 'nieuwe geldbronnen' aangeboord moeten worden ­ succes en geld, dè modeter­ men van de jaren negentig. Op naar het jaar 2000. Welke speeltjes zal de tijdgeest dan voor het Vor­ mingscentrum meebrengen? 'Vormen, vorming, gevormd onder redactie van Walf ned Commandeur e a VU Uitgeverij 1991

zinmngscentrum. De geitewollen sokken zijn het afgelo­ pen decermium uitgedaan. Volgens De Jong is daar een efficiëntere aanpak voor in de plaats gekomen. "In de jaren zestig en zeventig vergaderden we elke week een hele dag als bestuur van het Vormingscentrum. Nu kunnen we vol­ staan met één vergadering in de zes weken. En die duurt dan dne uur. Urenlang vergaderen, discussie om de discussie, daar moet je bij de huidige studenten niet mee aankomen," weet De Jong en de beide studentes knikken instemmend met haar mee. Verander de maatschappij, begin bij je­ zelf. Dat is volgens De Jong de leuze waaronder het Vormingscentrum in de afgelopen tien jaar aan vormingsactivi­ teiten heeft gedaan. Op de golven van het Ik­tijdperk zag het centrum de stu­ dentenbeweging, haar voornaamste op­ drachtgever, wegkwijnen. Maar de komst van de 'nieuwe' student met een goed ontwikkeld gevoel voor eigenbe­ lang bracht redding.

Politieke strijd Toen begin jaren tachtig duidelijk werd dat werkloosheid ook de hooggeschool­ de academici niet bespaard bleef, gin­ gen studenten naarstig op zoek naar mogelijkheden hun 'vaardigheden' op te peppen. Zo hoopten ze de kans op werkloosheid te verkleinen. Het Vor­ mingscentrum zag deze behoefte en dook m het gat in de markt. Hoe leer ik vergaderen, spreken in een groep, communiceren, solliciteren, stu­ deren of weerbaar zijn? Het zijn dit soort persoonlijkheidscursussen die in­ middels de hoofdmoot uitmaken van de werkzaamheden van het Vormings­ centrum. Per jaar volgen zo'n vierhon­ derd studenten een van deze cursussen. De Jong is niet rouwig om de omslag. "In de jaren zestig en zeventig was de vorming sterk gericht op de relatie tus­ sen universitair onderwijs en onderzoek en de samenleving. Probeer het onder­ wijs zo in te richten dat dit maatschap­ pelijk relevant is, was daarbij het stre­ ven. Bij de vorming van studenten kwam het er vaak op aan de inhoud van het on derwijs zelf te veranderen. Op discussiedagen bepaalden studenten welke collegestof gedoceerd moest wor­ den." "Democratisering was een andere be­ palende factor. De voorwaarden waar­ onder je studeerde moesten democra­ tisch zijn. Het Vormingscentrum gaf op verzoek van studentenvakbonden stu­ denten in de faculteitsraden training. Vorming was sterk verbonden met poli­ tieke stnjd. Je kon studenten niet louter vaardigheden aanleren. De maatschap­

pelijke relevantie stond voorop. Die tijd is voorbij. Niet dat studenten zich nu kritiekloos laven aan het reservoir van vaardigheidscursussen, maar het ver­ haal over hoe een bepaalde cursus een bijdrage levert aan de klassestrijd blijft nu achterwege," zegt De Jong. Bestuurslid Donker zegt dat de activi­ teiten van het Vormingscentrum zich minder op de maatschappij en meer op de studie van studenten richt. "Maar", vult bestuurslid Trudy van Dijk aan, "via het lezingen­programma van het Vormingscentrum komt maatschappe­ lijke vorming toch aan bod. We zijn dus met louter op de studie van studen­ ten gericht."

Persoonlijkheidsvorming De Jong ontkent dat er met de nadruk op allerlei vaardigheidscursussen niets meer aan maatschappelijke vorming van studenten wordt gedaan. "Met vaardigheidscursussen als bijvoorbeeld 'spreken voor de groep' of 'communi­ catievaardigheid' doe je aan persoon­ lijkheidsvorming. De huidige universi­ taire student doet zulke vaardigheden niet meer vanzelfsprekend op in de stu­ die. Daar is geen tijd voor. Dat beperkt de maatschappelijke vaardigheden van een academicus. Cursussen vergader­ techniek of presenteren voor een groep hebben dus invloed op de wijze waarop een academicus zich later aan de maat­ schappij toont en presenteert." "Vorming heeft een andere vorm gekre­ gen," erkent De Jong. "Maar je moet er als oudere voor waken alles wat er vroeger was beter te noemen. Er stude­ ren nu andere studenten met andere behoeften. Daar spelen wij op in."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen