Ad Valvas 1991-1992 - pagina 574

AD VALVAS 1 JUNI 1992

PAGINA 16

Pamfletten tegen Deetman Selma Schepel

De filosofie in Nederland: constructie en deconstructie, is een historisch overzicht van een klein tijdvak, van een papieren oorlog tussen politiek en filosofie. Het is geen bezadigde terug­ bhk. De kracht van de bundel zit in de opwinding van het moment waarop De Boer zijn redevoeringen en artike­ len, gehouden of verschenen tussen 1983 en 1990, neerschreef. De hane­ poten van zijn verontwaardiging schie­ ten als het ware onder en boven de drukletters uit. De Boer was zeer te­ vreden met het fenomeen van de Cen­ trale Interfaculteit, 'in een vlaag van helderziendheid door minister Cals in het leven geroepen', die twee vormen van filosofie bijeen bracht die uit el­ kaar waren gegroeid: de verschillende vakfilosofieën enerzijds, en de filosofie als hoofdvak, als algemeen, onderbou­ wend en overkoepelend bezinnings­ centrum en bron van alle wetenschap­ pen.

Hester van der Slu is: 'Ik stu deer aan de Universiteit van Amsterdam hoor. Ik vind VU-stu denten ook maar saaie drollen'

Een fenomeen dat zelfs in het buiten­ land tot lichte afgunst leidde. Maar Nederland is traditioneel een weinigfilosofischland. Het regerings­ beleid ten aanzien van universiteiten lijkt door geld en mode bepaald te worden. Deetman wordt voor en rond 'het omineuze jaar 1984', waarin hij de volledige opleiding filosofie wilde beperken tot slechts drie universitei­ ten ('een staatsgreep een overval'), af­ geschilderd als een Machiavelli, als een technocraat die defilosofiewil verpulveren door haar in neopositivis­ tische keurslijfjes te persen. Toch blijkt in de loop der jaren het kwaad ook in de filosofen zelf te wortelen. Een deel van hen is, net als de meeste niet­confessionele wetenschappers, ontaard in technocraten of gedraagt zich maar een beetje als semantische krullenjongens van de 'echte' onder­ zoekers. Een ander deel ontkracht het eigen bestaansrecht door toe te geven dat het vak een betere kans zou hebben wanneer aan de studie filosofie een basisopleiding in een andere discipline vooraf zou gaan. Mijmerend staan ze aan de kant en beschouwen hoe alles hen overkomt, weerloos tegen ingre­ pen van bovenaf doordat ze de univer­ sele betekenis van hun vak niet meer inzien of niet verdedigen. Ze laten zich wegfilosoferen door Deetman, die van De Boer via een aardige omweg nog waardering lijkt te krijgen als 'eigenlijk de grootste en laatste fi­ losoof van onze tijd'. Tragikomisch zijn de cijfers die het ongelijk der bureaucraten aantonen, en tragikomisch is ook de belangnjke rol die het zetduiveltje speelt in de tekst van Deetmans ambtenaren. Toch is er hoop voor de toekomst want: "er kan veel gebeuren als filoso­ fen leren voor buitenstaanders helder en relevant over hun vak te spreken en te schrijven." Hoewel een filosoof me toevertrouwde dat het echt wetenschappelijke werk van De Boer gortdroog is en niet om door te komen, maakt deze bundel evenwel duidelijk dat hij ­ als hij wil ­ patent kan schrijven. Een enkel hoofdstukje brengt de leek misschien in verwamng door een stortvloed aan vaktermen, maar wie zich daar niet door af laat schrikken, kan genieten van juweeltjes van vechtlust, verwoord door een stijl­ en smaakvol pennetje. Zijn verontwaardiging werkt gewoon aanstekelijk. Als De Boer al niet een goede baan had, zou hij zo als journa­ list kunnen solliciteren bij een strijd­ baar partijblad. Overigens is de perio­ de van Deetman al een tijdje afgeslo­ ten, er is nu 'een ander heer'. Daar­ over later meer? Ten slotte is het aardig om te lezen dat De Boer in vrijwel elk hoofdstuk, te beginnen in 1983 , reeds kushand­ jes naar de vu werpt. Theo de Boer De filosofie in Nederland constructie en deconstructie, ISBN 90 5166 252 1, f 17 50

Foto Bram de Hol l ander

'Wat zijn jullie toch een stelletje dominees' Jan-Jaap Heii

Om 7 uur is er nog helemaal geen pu­ bliek op komen dagen voor de vu­de­ batwedstrijd in het Auditorium. De deelnemers, een zevental studenten van diverse pluimage en vier hoogleraren van de juridische en de sociaal­culture­ le faculteit, hangen verveeld aan de toog voor de borrel die aan het debat vooraf gaat. Ze zijn slechts in het gezel­ schap van rector magnificus prof.dr. C. Datema, die straks de jury voor zal zit­ ten, en een paar leden van het organise­ rende vu­Corps. De rest van de univer­ sitaire bevolking heeft het debat gelaten voor wat het is en zit deze zomerse donderdagavond elders in de zon of op een terras. Na een half uurtje hebben zich enige tientallen mensen rond de bar verza­ meld. Ook jury­lid Yvonne Kroonen­ berg, auteur van diverse boeiende ana­ lyses van het verschijnsel man, heeft het vu­gebouw dan weten te vinden. Daar­ op besluit Taco Zimmerman, praeses van het corps, die samen met Kroonen­ berg en Datema de jury vormt, dat het debat maar een aanvang moet nemen. HIJ maant het gezelschap richting Au­ ditorium. Daar aangekomen blijkt dat het mooie weer niet alleen de belangstelling drukt, maar ook het aantal deelnemende stu­ denten. Het corps is er niet in geslaagd een achtste deelnemer te rekruteren. Daar die nodig is om in de eerste stu­ dentenronde vier paren te kunnen vor­ men, wordt na herhaald aandringen van Datema een huisgenootje van deel­ nemer en corpslid Hester van der Sluis

JOOL HUL ^^1 N U srof 1^ ^At<

van de achterste bank geplukt om in te vallen. Dit huisgenootje, dat luidkeels laat merken niet gelukkig te zijn met de gang van zaken, maakt in de eerste ronde haar uitverkiezing meer dan waar door Rogier van der Wal, universiteits­ raadslid van de Vuso, op zijn nummer te zetten. De twee moeten respectieve­ lijk voor en tegen de vrije verkoop van soft­drugs in het vu­gebouw pleiten. Van der Wal, die naar het zich laat aan­ zien nooit in de buurt van een koffie­ shop is geweest, schiet volledig mis. In een beroerde imitatie van Kees van Kootens those were the (foys­typetje Koos Koets ­ "Wow. Tsjemig de pemig!" ­ tracht hij uiteen te zetten dat een vrije universiteit en soft­drugs een prima combinatie vormen. Daar weet zijn tegenstandster wel raad mee. "Met alle respect hoor, maar de vu en blowen, dat gaat echt niet samen. Deze universiteit is veel te braaf voor soft­drugs. Bovendien is aangetoond dat blowen slecht is voor de hersenen, dus een universiteit moet dat zeker niet aanmoedigen." Na de eerste schiftingen onder de stu­ denten komen de professoren aan de beurt. Die houden zich, zo constateert jury­lid Zimmerman, bijzonder slecht aan de vooraf opgegeven stellingen. De politicoloog prof.dr. G.W. N oomen maakt het daarbij wel erg bont. In zijn debat met de jurist prof.mr. H.J. de Ru, waarin hij de stelling moet verdedi­ gen dat de Bijlmermeer een tweede Los Angeles dreigt te worden, verhaalt hij over van alles en nog wat, maar niet over etnische tegenstellingen. "Toen ik

mijn moeder belde en vertelde dat ik vanavond hier moest debatteren, vroeg ze: 'Jongen, zou je dat nu wel doen, daar helemaal in Buitenveldert?'. Pas nadat ik verteld had dat de rector er ook zou zijn, vond ze het goed." Zijn optreden valt bij de jury niet m goede aarde. Kroonenberg: "Ik denk dat u een heel verlegen en sympathiek mens bent, maar uw verhaaltje slaat echt he­ lemaal nergens op." De Ru wint. Kroonenberg is ingehuurd voor de geestigheden en ze doet haar best. De grappen vallen echter doorgaans in het water. In de studentenfinale houden Van der Sluis en Arjen de Wolff, verte­ genwoordiger van het Interuniversitair Studenten Overleg, een Bijbels geïnspi­ reerde polemiek over de vraag of in het land der blinden éénoog koning is. "Je kunt je kont niet keren of ze beginnen hier over het christendom. Wat zijn jul­ lie toch een stel dominees", roept Yvonne. "Zijn jullie twee gewoon gere­ formeerd of Artikel 31?". Van der Sluis: "Ik studeer aan de Universiteit van Amsterdam hoor. Ik vind vu­studenten ook maar saaie drollen." Datema wil graag opschieten. "N ou eh, waar Chris­ tus ons al niet op brengt. Ik vond Hes­ ter beter." Die mag daarop met De Ru, de win­ naar van de professorenwedstrijd, om de eerste plaats gaan stnjden. Vrolijk op haar katheder heen en weer sprin­ gend tracht Van der Sluis tegen de ­ "echt door het corps zelf aangedragen", aldus Datema ­ stelling 'Deze tijd vraagt om een vrije universiteit' te plei­ ten. "De vu is helemaal geen vrije uni­ versiteit, het IS een bolwerk van gerefor­

meerde wetenschap waar anno nu nie­ mand meer behoefte aan heeft. De twee Amsterdamse universiteiten moe­ ten daarom fuseren. Het nu gescheiden intellect moet zich bundelen tot één groot intellect", verzint ze ter plekke. "Dat slaat met op de stelling", verklaart De Ru, die vervolgens in vloeiende stijl een betoog afsteekt dat ook niets met het onderwerp te maken heeft. "De vu is een geïnspireerde universiteit, waar we allemaal onze eigen mening kunnen verkondigen. Dat is vrijheid", stelt de nieuwe decaan van de rechtenfaculteit. "Die De Ru houdt alleen maar een ver­ kooppraatje voor zijn universiteit", oor­ deelt Kroonenberg. De tegenpartij kan haar goedkeuring ook njet wegdragen. "Van der Sluis was ook slap. Eigenlijk waren ze allebei niet goed." Toch roept ze De Ru tot winnaar uit. Ook Zim­ merman kiest voor de professor. "De vu is helemaal niet gereformeerd, Hes­ ter. Kuyper zei al dat het een universi­ teit voor alle gezindten moest zijn", verklaart hij keurig. Datema laat de zaal oordelen: de toe­ hoorders mogen met applaus laten merken wie ze de beste vonden. Het le­ vert geen beslissing op. De beide fina­ listen krijgen even weinig bijval. Net als zijn collega's in de jury kiest Datema daarna voor De Ru, die aldus tot win­ naar wordt uitgeroepen. Dat kon ook haast met anders. Een aankomend be­ stuurder die èn niet op zijn mondje is gevallen èn het Vrije hart op de juiste plaats heeft zitten, daar kan een een­ voudige studente niet van winnen. Vooral niet als ze een fusie met de rode concurrent predikt.

door Aad Meijer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen