Ad Valvas 1991-1992 - pagina 329

AD VALVAS 6 FEBRUARI 1992

PAGINA 3

'Computerkrakers richtten voor ton schade aan' Politie arresteert twee verdachten van inbraak in systeem bij aardwetenschappen Het leek wel een jongensboek: de boeven waren de opspoorders keer op keer te slim af. Alle beveiligingsmaatregelen wisten ze te omzeilen. Maar het liep gelukkig goed af. De ingeschakelde politie zette er een nieuw geformeerd team van specialisten op en had ook toen nog zo'n twee maanden nodig om de boeven te pakken. Voorlopig zitten zij achter de tralies en Bronto is uit de roulatie genomen. de krakers in staat waren om automa­ tisch de wachtwoorden van niets ver­ Drie maanden lang waren de systeem­ moedende andere gebruikers af te tap­ beheerders van de faculteit Aardweten­ pen, besloot Renkema de politie in te schappen in de ban van computerkra­ schakelen. Waar het meeste oneigenlijke kers. Vrijmoedig gebruikten die het VU­ computergebruik in het stadium van een computersysteem Bronto als opstap speelse achtervolging a la Tom en Jerry voor een internationale datareis naar blijft steken, koos de faculteit Aardwe­ Noorwegen, Italië, Spanje en Amenka. tenschappen voor een bloedserieuze De krakers omzeilden alle haastig aan­ speurtocht naar de identiteit van de gebrachte extra beveiligingen binnen mysterieuze gebruikers van Bronto. Een een paar dagen. Soms kwam er een tiental informatica­deskundigen van de paardemiddel aan te pas om de krakers Centrale Recherche Informatiedienst en (hackers) dwars te zitten: systeembeheer de VU nam plaat achter het beeld­ trok dan gewoon de telefoonstekker scherm om de verrichtingen van de kra­ eruit. De krakers konden niet bij de VU kers gade te slaan en te analyseren. naar binnen, maar VU­wetenschappers "De eerste reacties op mijn plan om konden ook geen contact leggen met de aangifte te doen van het misbruik van buitenwereld. De krakers zijn gepakt en ons computersysteem waren nogal scep­ Bronto is niet meer. tisch," zegt Renkema. "Men vertelde De hackers van Bronto hadden de juiste sleutels om in te breken Met de arrestatie van een 25­jarige in­ dat hackers toch niet te achterhalen zijn formatica­ingenieur uit Nuenen en een en dat het bovendien niet eens strafbaar to is een van de vele mogelijkheden om de computer­verbinding met het buiten­ 21­jarige student uit Roermond is een is om ongevraagd andermans computer­ verbinding te maken met Internet. Zo land verbreken. Daarnaast wacht de af­ einde gekomen aan een kat en muis spel systeem binnen te dringen, zolang je ontstaat een wijd vertakt netwerk van deling systeembeheer een boel extra dat drie maanden lang heeft geduurd. daar maar geen wijzigingen aanbrengt." universitaire computers. Als je tenmin­ werk. De computerdeskundigen gaan De twee worden waarschijnlijk een Maar de politie had er wel degelijk zin ste over de 'sleutels' beschikt die je toe­ alle soft ware op virussen controleren. dezer dagen na een voorarrest van ruim in. Het feit dat de onlangs geformeerde gang verschaffen tot computers elders in Bovendien moet hetzelfde procédé wor­ een week vnj gelaten. Volgens de politie 'pilot­teams' ter bestrijding van compu­ de wereld. De hackers van Bronto had­ den toegepast bij alle gebruikers. De zijn de twee niet aan de VU verbonden tercriminaliteit in actie konden ko­ den genoeg van die sleutels, omdat dat vraag is natuurlijk of de rechter ook zal geweest. menw, zal daar zeker een rol in hebben ze een programma in de systeem­soft­ vinden dat 'vernieling' dergelijke voor­ Begin november kwam de zaak aan het gespeeld. Een buitenkansje om de inzet­ ware van Bronto hadden geïnstalleerd zorgsmaatregelen nodig maakt. rollen. Toen merkte een beheerder van baarheid van de teams in de praktijk te dat er voor zorgde dat elke gebruiker van Renkema erkent net als de politie, dat het netwerk automatisch en niet merk­ de vu­hackers op zijn systeem geen cri­ het computersysteem Bronto van de fa­ beproeven. baar de toegangscode "uitleverde" aan mineel doel voor ogen hadden. Het is culteit Aardwetenschappen dat een van de krakers, zo blijkt uit de verklaring van hun hobby om te kijken met welke com­ de medewerkers aan het werk was in Makkelijk toegankelijk delen van het computersysteem waar ge­ puters ze verbinding kunnen leggen. In Renkema ontkent dat de krakers het de politie. bruikers normaal gesproken geen toe­ op Bronto hadden voorzien omdat dit Het wijzigen van de systeem­software vakbladen houden krakers elkaar op de gang tot hebben. Nu komt het wel vaker systeem makkelijker toegankelijk is. is volgens de politie valsheid in geschnf­ hoogte van nieuwste vondsten. "Wat ik voor dat gebruikers binnen een compu­ "Het feit dat de faculteit naar buiten is te, een van de misdrijven (naast vernie­ deze mensen kwalijk neem," zegt Ren­ tersysteem op zoek gaan in verboden ge­ getreden vestigt de aandacht op dit sys­ ling en bedrog) die de twee krakers ten kema, "is dat ze de weg openen voor bieden. Zodra een systeembeheerder teem. De krakers hebben gebruik ge­ laste wordt gelegd. "Wij konden goed mensen die wel kwaad willen." dat merkt, volstaat meestal een schrob­ maakt van tientallen computersyste­ zien wat ze deden op ons systeem," zegt bering aan het adres van de ongenode men, waaronder Bronto. Alleen vdj heb­ Renkema. "Maar we wisten niet of we Salarislast gast. ben het gemerkt." weet Renkema. alles zagen. Zeker toen de krakers pro­ De krakers hebben niets kapot ge­ "Wij zagen," zegt secretaris dr. W.E. Bronto is de naam van één van de on­ beerden programma's te installeren maakt, toch zegt Renkema dat de facul­ Renkema van de faculteit aardweten­ geveer twintig verschillende computer­ waar ook de systeembeheerder geen teit Aardwetenschappen ongeveer een schappen, "het hier geen kwajongens­ systemen die er op de faculteit aardwe­ weet van had. Wij maakten ons zorgen ton schade heeft overgehouden aan de streek betrof, maar dat er professionele tenschappen staan opgesteld. "Wij heb­ over de vraag of de krakers de integnteit twee. "Wij zijn gedurende twee maan­ krakers op Bronto actief waren. Zij pro­ ben niet een grote computer, maar van het systeem intact zouden laten. den met twee mensen bezig geweest om beerden beheerder te worden van ons meerdere systemen die allemaal aan el­ Met integriteit bedoelen we dat iemand na te gaan wat ze aan het doen waren systeem. De kraker ­ of krakers, wij wis­ kaar zijn gekoppeld. Bronto is een min die op het systeem werkt er van uit moet met ons systeem. We hebben hier 's ten op dat moment nog niet om hoeveel of meer toevallige combinatie van termi­ kunnen gaan dat er niemand aan zijn be­ avonds en in het weekend gezeten. De mensen het ging ­ verving onderdelen nals en pc's die gezamenlijk wordt be­ standen komt als hij dat niet wil. Een be­ salanslast ligt al snel op 10.000 gulden van het bestunngssysteem van Bronto stuurfl." Via de datacommunicatielijnen heerder moet daarom altijd na kunnen per maand. door eigen programmatuur en probeer­ van het computercentrum SARA kan gaan wat er op zijn systeem gebeurt. Als je de integriteit van het systeem de daarbij zijn sporen onzichtbaar te door Bronto contact gelegd worden met Naar ons nu is gebleken zijn er geen wij­ wilt herstellen moet je er zeker van zijn maken." computers die zijn aangesloten op het zigingen aangebracht in bestanden van dat er niets meer van de krakers achter wereldomspannende universitaire net­ onderzoekers." blijft. Dat is geen kwestie van de back­ Tom en Jerry werk Internet. ups even te voorschijn halen en het sys­ teem opnieuw installeren. Als je het De twee opgepakte krakers braken elk Omgekeerd kunnen wetenschappers Vernieling afzonderlijk via een eigen modem in op uit de rest van de wereld hun computer Hoewel de krakers niets kapot hebben goed doet dan moet je nagaan of ze een het systeem Bronto. Zij wisselden vol­ met Aardwetenschappen verbinden of gemaakt, wordt hen toch vernieling van paard van Troje (verborgen software die gens de politie onderling gegevens uit. hun computer via Bronto 'doorverbin­ het computersysteem ten laste gelegd. zich pas na verloop van tijd actief wordt Toen het de faculteit duidelijk werd dat den' met weer andere computers. Bron­ Devu moest namelijk meerdere malen ­ mp) hebben geïnstalleerd. Die kunnen Mark Plekker

Keuze voertaal bij universiteiten De universiteiten mogen hun eigen 'gedragscode' ontwikkelen voor het gebruik van andere voertalen dan het Nederlands. D e onderwijsin­ spectie moet regelmatig gaan toet­ sen of universitair onderwijs in an­ dere talen gegeven wordt en zo ja, wat de consequenties daarvan zijn. Net als de adviescommissie Taalaspec­ ten vindt minister Ritzen dat er geen aanleiding is om de universitaire voert­ aal in de wet vast te leggen. Als de Tweede Kamer dat toch zou willen, moet het hoogstens een 'globale' wet zijn, zo schnjft Ritzen aan de Kamer. In zijn reactie op het rapport van de adviescommissie schrijft Ritzen, dat de universiteiten zelf maar een gedragscode moeten ontwikkelen over de voertaal in hun onderwijs. In principe is dat Neder­ lands, zo stelt Ritzen duidelijk, maar er kunnen redenen zijn om een andere taal te gebruiken. Vervolgens is het aan de Inspectie van het Hoger O nderwijs om regelmatig te bekijken welke ontwikkelingen er op dit

Foto Peter Wolters, AVC/VU

in de databestanden van de gebruikers zijn onder gebracht. Dat moeten we nog nakijken. O p het moment dat je het sys­ teem weer opstart moet je alle wacht­ woorden weer wijzigen. Er mag geen oud wachtwoord blijven bestaan. De twee nu gearresteerde krakers hadden zeer waarschijnlijk contact met andere hackers en misschien zijn er passwords door gegeven. Naast het veroorzaken van extra perso­ neelskosten hebben de hackers compu­ tertijd verbruikt waar niets voor is be­ taald. Die systeemseconden hebben ze gewoon gepikt. Ik heb aan de politie op­ gegeven dat naar mijn oordeel de schade voor de vu zo'n 100.000 gulden is," zegt Renkema. Bronto is nu ontmanteld. Dat betekent niet veel meer dan dat het systeem nu een andere naam heeft en dat de struc­ tuur iets anders is opgebouwd. "Wij wil­ len niet dat mensen als ze de naam zien denken: 'Hé, dat is Bronto laat ik eens kijken of ik ook binnen kan komen'. Verder hebben we de beveiliging aange­ past en zijn de protocollen veranderd waarmee toegangsvoorwaarden zijn ge­ regeld." Maar is de opvolger van Bronto ook veiliger? Renkema: "Wij hebben de drempel nadrukkelijk verhoogt. En men weet dat de vu voor krakers extra onveilig is, nu wij ze hebben laten zien dat wij ze kun­ nen opsporen. Veilige computersystemen hebben hetzelfde effect als goed beveiligde hui­ zen: men gaat bij de buren naar binnen. Voor computers systemen die toeganke­ lijk moeten zijn voor wetenschappers blijft het een groot probleem. Inbreken is altijd makkelijker dan beveiliging."

Nederland blijft wetenschappelijk achter

terrein zijn. Elke drie jaar moet zij toet­ Frank Steenkamp sen welke consequenties het gebruik van de ene of de andere voertaal voor de stu­ Nederland verliest de laatste jaren denten heeft. De Inspectie moet kijken terrein op het gebied van geld voor naar wat buitenlandse studenten ervan onderzoek in vergelijking met de vinden als de voertaal altijd Nederlands landen die technologisch voorop is en welke consequenties dat heeft voor lopen. M e t die stelling trad het mi­ de aantrekkelijkheid van Nederland nisterie van Economische Zaken vo­ voor uitwisselingen. En naar wat Neder­ rige week in de publiciteit. landse studenten ervan vinden als de Bron blijkt een nieuw rapportje vol gra­ colleges soms in een andere taal gegeven fieken over wetenschap en technologie, worden en welke gevolgen dat heeft voor dat samen met het ministene van onder­ hun prestaties. wijs gemaakt is. Maar de invalshoek is De minister schrijft in zijn brief dat economisch. Zo heet de wat grotere aan­ niemand bang hoeft te zijn dat het Ne­ dacht voor alfa­ en gamma­onderzoek derlands zal verdwijnen. Het is immers, een 'zwakte' van ons onderzoek. zo is zijn wat opmerkelijke standpunt, 'een van de grotere talen van de wereld'. Het rapport bevat veel bekende gege­ Binnen het Parlement is het vooral vens in nieuwe plaatjes, maar ze zijn nu D66 dat het Nederlands als voertaal in eens netjes bijeengeveegd. Je leest dat het onderwijs graag in de wet wil vast­ meisjes in ons land zelden een exacte of leggen. Onderwijsspecialist Nuis van die technische studie kiezen; even later partij overweegt een amendement van blijkt dat meisjes pok veel minder dan die strekking in te dienen op de nieuwe jongens geloven in techniek als oplosser Wet op het Hoger O nderwijs, die over van wereldproblemen. Verder heeft de een week m de Kamer wordt behandeld. doorsnee­Nederlander best interesse in (MvL) techniek, maar combineert hij dit met

gezond wantrouwen ­ zo blijkt uit een andere staafdiagram. Samen met de ge­ nnge aandacht van de media voor we­ tenschap en het tekort aan verse afgestu­ deerden betekent dit een matige 'mense­ lijke' voedingsbodem voor technologie. De uitgaven voor onderzoek ­ gere­ kend als percentage van het Bruto Bin­ nenlands Produkt (BBP) ­ blijken, na een stevige groei tussen 1984 en 1987, iets te dalen. Met 2.17 procent ligt ons land nu achter op alle grote O ESO ­landen en op Zwitserland en Zweden. Zowel de uitga­ venstijging als de recente afiiame komen op het conto van grote bedrijven als Phi­ lips, die in vette jaren veel onderzoek be­ talen en er nu op bezuinigen. En in to­ taal blijkt het Nederlandse bednjfsleven vergeleken met elders ongeveer 1 mil­ jard gulden per jaar achter te lopen in onderzoeksuitgaven.

Succes Wat het universitair en aanverwant on­ derzoek betreft wordt per discipline nog eens gekeken, of Nederland er relatief meer geld instopt of meer succes uit­

haalt dan de rest van de wereld. Daaruit komt een patroon dat Andnessen en Ritzen al eerder in beleidsstukken signa­ leerden. De overheid steekt relatief veel geld in alfa­ en gamma­onderzoek, maar internationale publicaties levert dat amper op. Omgekeerd blijft het bèta­, bio­ en en medisch onderzoek financieel wat achter, maar is de output en invloed (door citenng) van die vakgebieden plus techniek internationaal gezien vrij hoog. En de tendens is nog stijgend. De samenwerking tussen universitei­ ten en bedrijven blijkt in veel opzichten minder intensief dan in concurrerende landen. Maar hij is wel verbeterd. Zo groeide het gebruik van universitaire transferpunten en het door bedrijven be­ taalde contractonderzoek. Tegelijk is de samenwerking van het totale 'publieke' onderzoek met het bednjfsleven de laat­ ste jaren afgenomen ­ en dat suggereert dat de groei van universitair contracton­ derzoek ten koste is gegaan van het marktaandeel van TNO en verwante in­ stituten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen