Ad Valvas 1991-1992 - pagina 142

I AD VALVAS 17 OKTOBER 1 9 9 1

PAGINA 1 2 I

Suomen kaunokirjallisaus Selma Sch epel

Kleine taaltjes zijn niet populair onder letterenstudenten. Inschrijvin­ gen genoeg voor Frans, Duits, Spaans en vooral voor Engels, de bulldozer onder de talen, de moder­ ne lingua franca en vermoedelijk de taal van onze kleinkinderen, helaas. Talen met een minder imperialistisch verleden zijn ook niet zo nuttig, daar zit toch nauwelijks toekomst in? In Amsterdam zorgt een afspraak tussen de uvA en de vu ervoor dat de weini­ ge studenten die voor 'kleine letter­ tjes' kiezen, netjes verdeeld worden over de twee universiteiten. Kies je iets onmogelijks als Akkadisch of Su­ merisch, dan word je automatisch naar de vu gesluisd. Het mini­vak­ groepje Hongaars Fins van de UVA ontvangt je, mocht je je dié talen in

Een rondgang langs de stands levert een pak papier op waar minister Alders niet blij mee zal zijn

je hoofd willen halen. Fins kun je pas een kleine twintig jaar in Nederland studeren, en alleen als bijvak. Slechts één enkele lette­ renstudent van de vu rept zich twee keer per week naar het Bungehuis voor die colleges. De schaarse vert­ alingen van Finse literatuur halen hier ook geen hoge oplage­cijfers. Toch zijn er onder Finse schrijvers zeker talenten die miljoenen boeken zouden kunnen verkopen ­ zoals met de gemiddelde Amerikaanse schrijver gebeurt ­ mits ze maar niet in hun moerstaaltje zouden schrijven. Om het 'onbekend maakt onbemind' een beetje te doorbreken, heeft Lili Ahonen, docente Fins, een overzicht samengesteld van de Finse literaire traditie, onder de titel Van Zanger tot Schrijver. Fins werd door de Zweeds­ talige elite, die zeven eeuwen over Finland heerste, gezien als een ach­ terlijk boerentaaltje. Fins spreken was not done. Daarom is er, op stich­ telijke lectuur na, tot de vorige eeuw niet veel in het Fins gepubliceerd. En omdat de taal zo laat op schrift ge­ steld is, laat ze zich fonetisch lezen. De mare als zou Fins extreem moei­ lijk zijn, gaat voor het lezen dus niet op.~^ De oudste Finse volkslyriek dankt haar bestaan aan vrouwen, die in hun gezangen uiting gaven aan ge­ voelens van verdriet, eenzaamheid en verbittering. Beklemming overvalt je bij het lezen van: "Het dorp is groot, monden zijn er veel, ogen zijn er zelfs nog meer." Sommige zangeres­ sen wensten zich dood, gebukt onder de sociale druk, wat evenwel tot prachtige strofen geleid heeft. Veel vrolijker verzen komen van de Samen, zoals de Lappen in werkelijk­ heid heten. Pas in de negentiende eeuw ontstond er echte, aan schrijftafels gewrochte literatuur, tegelijk met de ontwikke­ ling van een nationaal bewustzijn. Zo trokken geleerden en schrijvers het land in om gezangen en volkspoëzie te noteren. Het enige Finse werk dat tot de klassieken van de wereldlitera­ tuur is gaan behoren, de Kalevala, was van zulke ondernemingen het re­ sultaat. In Nederland zijn het vooral antroposofen die voor dit epos be­ langstelling hebben, omdat ze hun ideeën over een ideale magisch­my­ thische oertijd in deze heldensagen weerspiegeld zien. Toch is Finland nu gewoon een modem land, met milieuvervuiling en maatschappijkri­ tiek. Van Zanger tot Schrijver laat zien dat met de emancipatie van het Fins het literaire leven is gaan bloeien. Bladerend door het boek ontwaart men foto's van Finse Slauerhoffs en Nootebomen, en een blonde Mensje van Keulen, hoewel dit tot op heden slechts in één literaire Nobelprijs heeft geresulteerd. Lili Ahonen, Van Zanger tot Schri jver, f. 27.50, ISBN 90 5064 050 8

Foto Bram de Hollander

In battle-dress naar het buitenland Anne Pek

Donderdagochtend half twaalf Twee stevig geschoeide Amerikanen steken de Pillenbrug over en stevenen op de Oude Kerk af Op het kerkplein wappe­ ren Europese vlaggen vrolijk in de wind en voor de ingang van het gebouw staat een groep goedgeklede dames en heren bijeen. De toeristen houden halt en kij­ ken nieuwsgierig naar dit tafereeltje. Een EG­conferentie? Op de Wallen? Zo'n jeugdig gezelschap? Het zouden studenten kunnen zijn. Het zijn studenten. En ze zien er keurig uit. Vooral de dames hebben zich in groten getale in battle-dress gehesen. Glanzende pumps, grafietkleurige pan­ ties, kniehoge kokerrokjes, scheerwollen blazers. Klaar voor de carrière. Het gezelschap verdringt zich voor de ingang van de Oude Kerk omdat die onderdak biedt aan een bijzonder inte­ ressante driedaagse informatiemarkt. 'Scope on the Globe' is de naam. Elke Amsterdamse student die ervan droomt de globe te veroveren, vervoegt zich hier om folders, gidsen en inschrijffor­ mulieren te verzamelen, om lezingen over de waarde van een Nederlands di­ ploma in het buitenland en over beur­ zen voor studie in het buitenland aan te horen, en vooral ook om de concurren­ tie te bestuderen. Zou je met zo'n stropdas om je nek dieper in het Brus­ selse bastion doordringen? En kun je met zo'n haarspeld op je hoofd wel hard maken dat je genoeg hersenin­ houd hebt voor een stage bij de Ver­ enigde Naties? "Pampers? Wat doen die hier?" Ver­ baasd houdt een jongedame halt voor

JOOL HUL

de informatiestand van Procter Gam­ ble. Een double­breasted heer kleedt de stand aan met luiers, wasmiddelen en cosmetica. Wat moet de wereldbestor­ mende student daarmee? W aarschijnlijk tot het inzicht komen dat het ook heel leuk kan zijn Vicks te verkopen in Bu­ rundi. Zaterdagmiddag zal een manager van Procter Gamble een lezing hou­ den over het belang van een studie in het buitenland voor je kansen op de ar­ beidsmarkt. Het concern zit duidelijk te springen om mensen die meer talen be­ heersen, meer culturen kennen, meer ondernemingszin hebben. Zijn die mensen ruim voorradig? Be­ drijfsleven en minister van onderwijs vinden van niet. Op dit moment gaat slechts drie procent van de Nederlandse studenten tijdens hun studie voor enige maanden naar het buitenland. Dat per­ centage moet de komende jaren worden opgeschroefd tot tien. Geen probleem, zou je zeggen als je ziet hoe gretig de bezoekers het informatiemateriaal van de tafels grissen. Wellicht is het huidige gebrek aan internationalen mede te wij­ ten aan de gebrekkige informatievoor­ ziening tot nu toe. "Inderdaad", zegt projectcoördinator Vijgenboom. En ze vertelt hoe het idee ontstond voor deze 'Scope on the Globe'­manifestatie. "De dochter van de hoofddirecteur van de afdeling Voorlichting van de gemeente Amster­ dam wilde tijdens haar studie naar Ber­ lijn. Het viel hem op dat het erg moei­ lijk was om aan de juiste informatie te komen. Dat leek hem een gat in de markt. Hij zocht contact met de Am­ sterdamse universiteiten en Hogescho­ len en die hebben toen in een samen­

werkingsverband deze informatiedagen georganiseerd. Dat er grote behoefte aan was, blijkt wel uit het feit dat steeds meer onderwijsinstellingen, ook van buiten Amsterdam, zich bij Scope aan­ sloten. Het is dan ook de bedoeling dat er een stichting komt die jaarlijks zo'n manifestatie organiseert." Wat heeft Scope uiteindelijk te bieden? Een rondgang langs de stands levert een pak papier op waar minister Alders niet blij mee zal zijn. En dat alles aan het eind van de middag mee naar huis gezeuld in plastic tasjes waarvan de hengsels het al halverwege de Oudezijds begeven. Een kleine selectie. Het 'Bihn­ gual MBA Programme' van de Univer­ sidad de Navarra (duur ruikend druk­ werk vol fantaaastische foto's). De Taalreizenkrant (muffe geur, suffe foto's). Glossy materiaal van een Britse imiversiteit (Aziaat, neger, blonde dame en volbloed W ASP op de voorpagi­ na om duidelijk te maken dat IEDER­ EEN welkom is, mits bemiddeld). Een Welcome­to­Italy­gids voor Young Vi­ sitors. Een Exis­folder vol internationa­ le jongerenactiviteiten. Vlekkerige sten­ cils van de Leidse Webster University. Posters, kaarten, boekjes over de EG. En van de vu een brochure waarin alle fondsen, beurzen en uitwisselingspro­ gramma's worden opgesomd. Met, dik omkaderd, op de eerste pagina de waar­ schuwing: "Begin minimaal een jaar van tevoren met de voorbereidingen voor een buitenlands studieverblijf." Je ziet de paniek in de ogen opgloeien. Een groot aantal van de aanwezigen vreest waarschijnlijk reeds aan de late kant te zijn.

De lezingen vinden plaats in een zijka­ pel en in het koor van de Oude Kerk. Er is veel belangstelling: laatkomers moeten plaatsnemen op de granieten grafstenen. Een weinig comfortabele zitplaats, hard en koud aan de bibs. Is dat de oorzaak van het onrustige ge­ schuifel als mevrouw Sippel van het Bureau Internationale Ambtenaren het woord neemt? Ze vertelt over de pro­ blemen waar je als Nederlander mee te maken kunt krijgen wanneer je een baan bij de EG ambieert. Ze hanteren daar een selectieprocediu­e waar softe Hollanders van schrikken: het vergelij­ kend onderzoek. Ook de typiste, de kok en de chauffeur in spe moeten zich hier aan onderwerpen. Het schriftelijke ge­ deelte omvat een logisch­redeneren­ test, een algemene­kennis­test en een talentest. Daarnaast moet een helder, goedlopend stuk geschreven worden. Iets wat de student in een land als Frankrijk bij wijze van spreken slapend afhandelt, maar waaraan in het Neder­ landse onderwijs erg weinig aandacht wordt besteed. Na het schriftelijke ge­ deelte volgt het jury­gesprek. De kandi­ daat moet zich presenteren aan een ge­ zelschap waarin slechts één persoon zijn of haar moedertaal spreekt. Met de an­ dere jury­leden wordt de kandidaat ge­ acht te converseren in hun moedertaal, eventueel met behulp van een tolk. Al met al moet je je als Nederlander terde­ ge voorbereiden voor je je in de Euro­ competitie stort. Een stevig laagje eelt op de ziel is daarbij niet weg. Gelukkig speelt het blazersensemble na afloop van deze lezing een vrolijk deun­ tje in het dwarsschip van de kerk. En we laten de moed niet zakken...

door Aad Meijer HOUD D€ Df£F/

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen