Ad Valvas 1991-1992 - pagina 377

AD VALVAS 27 FEBRUARI 1992

PAGINA 7

Protestantse kerken akkoord met embryo-onderzoek Samensteller rapport Mensen in Wording Vroom: 'Je kunt niet iets verbieden omdat het misbruikt kan worden' Onder strikte voorwaarden belangen." De grens is bij veertien dagen gelegd omdat dan normaliter de mag geëxperimenteerd vrucht is ingenesteld in de baarmoeder­ Tot aan dat moment gaat, wan­ worden met menselijke on­ wand. neer de bevruchting op natuurlijke geboren vruchten, vindt de wijze en niet in de reageerbuis plaats gevonden, ongeveer de helft van gecombineerde synode. Er heeft de vruchten verloren. De meerderheid van de commissie vindt dat alleen moet dan wei sprake zijn gebruikt mogen worden die van 'zwaarwegende beian­ vruchten over zijn van rvF, maar enkelen hebben geen principieel bezwaar tegen het kwe­ gen', een aiternatief voor ken van embryo's. liet onderzoek mag er niet Hellend vlak zijn en de tijdslimiet is ge­ Dr. Vroom, werkzaam aan de theologi­ legd bij twee weken na de sche faculteit en sinds 1 februari hoog­ leraar de godsdienstwdjsbegeerte, is conceptie. Dr. Vroom, sinds een vanin de samenstellers van het rap­ 1 februari lioogleraar in de port. Hij denkt niet dat door het idee van de toenemende beschermwaardig­ godsdienstwijsbegeerte heid, de grenzen voor het experimente­ ren met embryo's steeds verder verlegd zat in de commissie die zullen worden. "Dat is altijd het argu­ het rapport over deze ma­ ment om dingen überhaupt te verbie­ terie schreef. "Ik ken niets den. Dat geldt voor euthanasie, en ook voor echtscheiding. Het 'hellend vlak' in het bestaan dat niet argument, is eigenlijk een argument waarmee je van je verantwoordelijkheid wordt misbruikt, maar bij wegloopt. Je kan met iets verbieden alles geldt dat je je eig en omdat het misbruikt kan worden. Ik ken niets in het bestaan dat niet mis­ verantwoordelijkheid bruikt wordt: godsdienst, sexualiteit, voedsel, het wordt allemaal misbruikt. hebt."

Arjan Spit

De belangrijkste protestantse kerken in Nederland vinden experimenten met menselijke ongeboren vruchten, onder strikte voorwaarden, gerechtvaardigd. Ook nieuwe geboorte­technieken als In Vitro Fertilisatie (IV F), en diagnostiek aan ongeborenen worden geaccepteerd. Het rapport Mensen in Wording, waarin deze conclusies staan, vond begin fe­ bruari instemming van de gecombi­ neerde synode van de Hervormde, Ge­ reformeerde en Lutherse kerken. Het rapport gaat gebruikt worden bij dis­ cussies in de gemeentes. Om tot concrete uitspraken over deze nieuwe terreinen van de medische we­ tenschap te komen, boog de door de protestantse kerken ingestelde commis­ sie Biomedische Ethiek zich over de vraag wat de status is van het menselijk embryo. Is er direct na de bevruchting sprake van een mens die beschermd moet worden, of kun je pas later van een menselijk wezen spreken? De com­ missie kiest hierbij voor het idee van 'toenemende beschermwaardigheid'. Daarmee wordt bedoeld dat met de on­ geboren vrucht altijd zorgvuldig omge­ gaan dient te worden, maar dat er in de eerste fasen van ontwikkeling geen sprake is van absolute bescherming, van onaantastbaarheid. De commissie on­ derstreept met dit begrip dat "het groeiproces van het embryo ethisch ver­ disconteerd dient te worden." Voor het onderzoek aan embryo's betekent dit dat experimenten gerechtvaardigd zijn, tot twee weken na de conceptie. Het onderzoek moet op geen enkele andere manier uitgevoerd kunnen worden en er moet sprake zijn "van zwaarwegende

Erno Eskens

Het pas aangetreden bestuur van de personeelsvereniging van de V U en het V U­ziekenhuis wil haar finan­ ciële en administratieve rompslomp uitbesteden aan een extern bedrijf. Count Down geheten. Op die ma­ nier kan de vereniging zich efficiën­ ter bezighouden met de verwezenlij­ king van zijn doelstelUng: het bevor­ deren van onderlinge contacten tus­ sen de drieduizend leden en het bie­ den van de nodige ontspaiming. De plarmen van het bestuur vormen een reactie op het toenemende aantal 'slapende leden' binnen de vereniging. Hoewel een aantal leden nog altijd zeer actief is, komen er te weinig mensen op de activiteiten (filatelieclub, senioren­ club, sportwedstrijden, winkeldagen en excursies) af. "De vereniging leeft niet echt," volgens voorzitter van Witteloos­ tuyn. "Er is een aantal mensen dat mis­ schien te lui is­om opvte zeggen, piaar

Maar bij alles geldt dat je je eigen ver­ antwoordelijkheid hebt." Vroom is het niet eens met de kritiek die zijn collega Reinders, tevens werk­ zaam bij het Instituut voor Ethiek, m het dagblad Trouw uitte op het rapport Mensen in Wording. Reinders stelde dat het begrip 'toenemende bescherm­ waardigheid' innerlijk tegenstrijdig is. De morele betekenis van het embryo wordt bepaald doordat het uitgroeit tot een mens, en volgens Reinders kun je niet stellen dat dit voor eerdere fasen in de ontwikkeling minder zwaar weegt dan voor latere. Hij vindt dat er geen sprake kan zijn van "een beetje be­ schermwaardigheid." Vroom wijst er op dat de commissie de waarde van begin­ nend leven op geen enkele manier ont­ kent. "Maar dat neemt onze verant­ woordelijkheid niet weg. Toenemende beschermwaardigheid betekent dat er meerdere grenzen zijn aan te wijzen, van conceptie tot geboorte. Dat geldt voor het doen van onderzoek, maar ook voor abortus. Daar liggen die grenzen weer anders."

Scheppings­ordinanties Met hun stellingname distantiëren de protestantse kerken zich van traditio­ neel­christelijke leer, zoals die door de katholieke kerk en meer behoudende protestante stromingen nog wel wordt verkondigd. Die traditionele leer hecht groot belang aan het natuurlijke ver­ loop van bevruchting en zwangerschap, omdat God dit zo gewild zou hebben. In de Rooms­katholieke kerk worden nieuwe voortplantingsmethoden daar­ om van de hand gewezen, en is het on­ geboren leven absoluut onaantastbaar. Binnen de protestantse kerken werd ­ en wordt in traditionele kringen ­ in dit verband gesproken over scheppings­or­ dinanties, door God ingestelde structu­ ren. Het rapport stelt daar tegenover

Een menselijk embryo

dat de natuur een schepping is en juist niet vergoddelijkt mag worden: "Daar­ om kan men in de christelijke kerk niet instemmen met mensen die verklaren dat heel het bestaan een heilige keten is, die niet verstoord mag worden." Zowel in de natuur als in de cultuur zijn sommige dingen goed en andere kwaad. Vroom maakt duidelijk dat daarom gekozen is voor een benadering vanuit de eigen menselijke verantwoor­ delijkheid: "Het is ontzettend nodig om op die verantwoordelijkheid nadruk te leggen want als je zegt: zo is het nu een­ maal, zo heeft de Here het gewild, dan kun je de meest verschrikkelijke dingen doen. Je kunt dan zeggen dat de here God maar voor de natuur moet zorgen, en wij gewoon onze gang kunnen gaan. Het is een tamelijk nieuwe situatie dat wij in staat zijn de natuur totaal te ver­ nietigen. Mensen hebben altijd al veel schade aan kunnen richten maar wij kuimen dat nu met een enorme snel­ heid. Onze verantwoordelijkheid is

daarmee ook exponentieel toegeno­ men." Ook in het kerkelijke rapport zijn echter nog sporen te vinden van het traditio­ nele denken over de schepping. De commissie stemt wel in met IVF maar alleen als het gaat om een duurzame heteroseksuele relatie. Als deze of ande­ re geboortetechnieken worden toege­ past bij alleenstaanden, of bij homo­ sexuele en lesbische relaties, is het de vraag "in hoeverre zulke drastische in­ grepen in structuren die men eeuwen­ lang voor 'scheppingsordinanties' heeft gehouden, kurmen worden verant­ woord." Dat geldt ook voor gevallen waar gebruik gemaakt wordt van zaad­ of eicel­donaties. De commissie vond dat het deze vragen niet binnen haar bestek kon beantwoorden en beveelt een nadere discussie aan. Dat doet ze op meerdere punten. Zo wordt er op gewezen dat het verschijnsel van prena­ tale diagnostiek de discussie over abor­ tus in een nieuw licht plaatst. De com­

Personeelsvereniging VU wil slapende leden wekken niet echt geïnteresseerd lijkt." Met de ontlasting van het bureau van de perso­ neelsvereniging hoopt men meer tijd te krijgen om de ingeslapen leden bij de sociale evenementen te betrekken. Het bureau is nu overbelast omdat de geïnteresseerde leden van de pvu hun vereniging nogal eens benaderen met individuele verzoeken om kortingen. De PVU biedt onder andere korting bij theaterbezoek. In het plan dat aan het emd van deze maand aan de leden wordt voorgelegd, stelt het bestuur nu voor om de admmistratie die hiermee gepaard gaat uit te besteden aan het bedrijf Count-Down. Count Down zou de leden eventueel ook kunnen voorzien van een kaart en een bonnenboekje die korting geven op ver*

schillende produkten, maar niet alle leden lijken daarvan gediend. Zo vreest dr. R.J. Wijngaarden dat met de invoe­ ring van het bonnenboekje het sociale karakter van de personeelsvereniging verloren gaat en de PVU tot een koop­ jescentrum verwordt. "Ik dacht dat de personeelsvereniging cadeautjes moest regelen voor zieken en sociale activitei­ ten moest organiseren. Het kopen van goederen voor individueel gebruik past de PVU niet. Ik zie niet hoe het kopen van goedkope planken bij de Hubo de onderlinge contacten versterkt." De koopjes zullen een groot deel van de contributie opslokken, vreest Wijn­ gaarden. Van de ƒ36,- gulden contributie zal ƒ28,- naar Count-Down gaan. i"Ik ben bang dat hierdoor te weinig" ,

geld overblijft voor de bestaande activiteiten." Wijngaarden is ook verbaasd dat de leden niet eerder zijn ingelicht over de plannen."

Sores J. van Witteloostuyn, sinds enkele maanden voorzitter van de PVU, acht de kritiek niet terecht. "Wij willen van de vereniging weer een bruisende club maken die naar buiten iets positiefs uitstraalt. Het moet aantrekkelijk worden om lid te zijn. We willen in dat verband de sores van de boekhouding, het financieel beheer en de ledenadministratie afstoten naar Count Down. Op die manier krijgen we meer tijd om leuke dingen te organiseren." Het bonnenboekje is in de plannen een bijkomstig-

missie gaat echter niet verder op deze discussie in, volgens Vroom omdat er dan een rapport birmen een rapport ge­ schreven zou worden. De commissie neemt op dit punt wel het standpunt in dat abortus na prenatale diagnostiek slechts te rechtvaardigen is bij de con­ statering van zeer zware handicaps. Een concrete uitspraak over bijvoorbeeld het aborteren van mongooltjes na een vlokkentest of vruchtwaterpunctie wordt echter niet gedaan. In Mensen in Wording wordt ook gewe­ zen op de gevaren van eugenetica, het selecteren en eventueel manipuleren van bepaalde menselijke eigenschap­ pen. Daarop en op andere aspecten van de genetica is volgens de samenstellers dringend bezinning nodig door de ker­ ken. De gecombineerde synode heeft zich dit aangetrokken en bij de bespre­ king van het rapport een nieuwe com­ missie ingesteld die zich zal buigen over de ethische vragen rond genetische technologie. heid waar de leden nog maar eens over moeten nadenken, zegt van Witteloostuyn. De kritiek dat er bij de eventuele invoering van de kortingskaart en het bonnenboekje geen geld over blijft om gezellige bijeenkomsten te organiseren, wijst van Witteloostuyn van de hand: "Wij zullen er hoe dan ook voor zorgen dat er juist méér geld en vooral meer tijd is om sociale activiteiten te organiseren." Van Witteloostuyn ontkent dat de PVU hierbij afhankelijk wordt van externe geldschieters. Volgens Van Witteloostuyn zijn er "in het verdere verleden wat moeilijkheden geweest binnen de organisatie." Over de aard van deze moeilijkheden wil hij evenwel niets kwijt. Duidelijk is echter dat het oude bestuur vorig jaar vroegtijdig is afgetreden en bewindvoerder J. Knol de vereniging sindsdien gaande heeft moeten houden. Het onlangs geïnstalleerde bestuur, waarvan voorzitter van Witteloostuyn vanuit het college van bestuur is aangezocht, heeft vervolgens de taak op zich genomen de vereniging te moderniseren. ,' / ',,-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen