Ad Valvas 1991-1992 - pagina 528

AD VALVAS 14 MEI 1992

PAGINA 2

Onderzoekscholen: medici en natuurlcundigen zitten goed Bij KNAW ingediende plannen nog onder vastgestelde aantal Frank Steenkamp Medici en natuurwetenschappers spinnen tot nu toe het meeste garen bij de instelling van onderzoekscho­ len. Dat blijkt uit de plannen die de universiteiten per 1 mei bij de K o ­ ninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) heb­ ben ingediend voor officiële erken­ ning als onderzoekschool. In deze eerste erkenningsronde komen alfa's en gamma's, maar ook techneuten en landbouwwetenschappers er nog amper aan te pas. Om de onderzoek­ scholen voorzichtig op te bouwen, is voor de eerste twee jaar een 'quomm' af­ gesproken van in totaal 24 in te dienen plannen. Elk plan dat aan vooraf gestel­ de eisen voldoet, krijgt een keurmerk. Wie 'binnen' is hoeft dus geen concur­ rentie meer te vrezen. Maar de prijs voor deze rust is een laag quotum. De mees­ te universiteiten hebben hvm aandeel daarin nu al opgebruikt: er zijn 19 voor­ stellen ingediend. Alleen de vu, Nijme­ gen, Wageningen en Groningen houden hun kruit droog voor 1993. Vooral Groningen en Wageningen zijn voorzichtig. Van de laatste universiteit ­ die maar één plan mag indienen ­ is dat begrijpelijk, nadat deze vorig jaar bot ving bij de Stimulans­subsidies door NWO. In Groningen ligt het anders. Deze universiteit heeft recht op drie plannen en diende er pas één in, alleen materiaalkunde werd gekozen. Er zijn sterke bèta­initiatieven (neuroweten­ schappen, biotech), maar het bestuur wil ook de handen vrij houden om vol­ gend jaar een alfa­school voor te dragen. Gevolg: zelfs het sociologie­ instituut ics, dat eerder een Stimulans­subsidie kreeg, moest in de wachtkamer blijven.

Strategisch Eenzelfde lot trof de enige Stimulans­ winnaar uit de geesteswetenschappen, het Centrum voor Niet­Westerse Sm­ dies CNWS. Om 'strategische' redenen gaf de Leidse universiteit voorrang aan zijn aspiraties in de astronomie en het medisch onderzoekr in die vakgebieden is de concurrentie groter. De taal­, cul­ tuur­ en geschiedswetenschappers van het CNWS moeten nog twee jaar wach­ ten, want Leiden heeft zijn quotum nu gevuld. "Er ontstaat bij de KNAW­erken­ ning een uiterst onevenwichtig beeld

van de Nederlandse onderzoeks­inspan­ ning", was vorige week het teleurgestel­ de commentaar van CNWS­directeur prof dr. W. IderAa. En de landelijke trend geeft hem gelijk: ook elders moe­ ten juist plannen in de 'zachte' vakken wachten op de volgende ronde. Utrecht houdt middeleeuwse geschiedenis ach­ ter, Rotterdam het Tinbergen­instimut voor economie en Tilburg zijn Centre for Language Studies. En zo zijn er een tiental voorbeelden. Bèta's en medici domineren deze KNAW­ronde. Vanwege hun sterke on­ derzoekstraditie en relatief forse budget­ ten hadden zij al een voorsprong bij de vorming van onderzoekscentra. De vrees van bestuurders om juist in deze disciplines de boot te missen, lijkt dat ef­ fect versterkt te hebben. Vormden beide wetenschapsgebieden amper de helft (6 op 14) van de Stimulans­ winnaars, bij de KNAW beslaan ze samen bijna twee­ derde (12 op 19) van de voordrachten. Biologie, Aardwetenschappen, techniek en sociale wetenschap zorgen voor de overige plannen. Geesteswetenschap en landbouw­onderzoek ontbreken nog ge­ heel. Bovendien hebben de enige twee voordrachten in de sociale wetenschap­ pen een 'exacte' inslag. Het gaat om het Nijmeegs Instimut voor Cognitie en In­ formatie (NICI) en het Tilburgse Center, dat zich ondermeer op econometrie richt. Ook een door de VSNU gemaakt over­ zicht van de 109 nu bekende initiatieven voor onderzoekscholen toont grote ver­ schillen tussen de disciplines. Terwijl in de exacte, medische en biologische we­ tenschappen dertig tot veertig procent van de initiatieven al geniet van een Nwo­Stimulans en/of bij de KNAW is voorgedragen, ligt dat percentage in de andere vakgebieden lager dan vijftien. Maar eerlijk is eerlijk: dat lage percenta­ ge honoreringen wordt mede veroor­ zaakt door de versnipperde aard van de initiatieven. In enkele disciplines wordt de opbouw van sterke centra gehinderd door een ge­ brek aan samenwerking. Het vsNU­over­ zicht laat zien dat die versnippering het grootst is in de sociale wetenschappen (24) en vooral: de techniek (26). Terwijl de TU's samen in twee jaar maar vier voorstellen mogen indienen, willen ze elk hun eigen school voor micro­elektro­ nica. En ook intern zijn nog veel knopen niet doorgehakt. In Delft bijvoorbeeld

hebben Geodesie en Lucht­ en Ruimte­ vaart beide een voorstel ingediend voor onderlinge samenwerking. De kracht van vooral de chemici en materiaalkundigen (op zeven plannen al vier KNAW­voordrachten) is dat men sneller de rijen heeft weten te sluiten voor enkele landelijke centra en netwer­ ken. Soms ­ zoals naar verluidt bij het door Eindhoven ingediende katalyse­itt,^ stimut ­ wordt er binnen een samenwer­ kingsverband nog wel geknokt over de verhoudingen. M aar anders dan bij­ voorbeeld taalkundigen weet men de onenigheid intem te houden.

Witte vlekken Op verzoek van de minister maakt de VSNU deze maanden een analyse van de stand van zaken. Die zal ondermeer gaan over 'witte vlekken' en overlappin­ gen. Wat het eerste betreft: een vakge­ bied waar nog amper initiatieven van de grond zijn gekomen, is bijvoorbeeld rechten. Maar ook in de natuurkunde is het vergeleken met chemie en biologie, nog opvallend stü. Aan de andere kant zitten er volop overlappingen aan te komen, in neuro­ wetenschap, gezondheidsonderzoek en economie bijvoorbeeld. De vraag zal zijn, hoe het nadeel van doublures af te wegen tegen het voordeel van weten­ schappelijke concurrentie. In de huidige erkenningsronde kan vooral de uit­ spraak van de KNAW over de twee plan­ nen in de micro­ elektronica richtingge­ vend worden. Ook de vraag of de quotering van voor­ stellen per universiteit na 1993 wel moet doorgaan, wacht de komende tijd op een antwoord. De besmurders mogen tevre­ den zijn met de huidige afspraak, die bijna automatisch tot 'eerlijk delen' leidt, maar bij de onderzoekers groet de onvrede over het feit dat voor concur­ rentie op kwaliteit nu amper sprake is. Er gaan daarom steeds meer stemmen op om de quotering straks los te laten. Tot die tijd zijn vooral 'kleine' imiversi­ teiten als Rotterdam, Tilbiu'g en Eind­ hoven de gevangene van him quotum. De meeste alfa's en gamma' zullen tot 1994 of later moeten wachten voor ze alsnog een kans krijgen.

BAS VAN DER SCHOT

In Memoriam Prof.dr. August J. Fiy Henk Aertsen Op 4 mei j.1. is plotseling overleden dr. August J. Fry, emerims­hoogleraar in de Engelse en Amerikaanse Letterkim­ de aan de Faculteit der Letteren. August Fry, afkomstig uit Chicago en met een theologische achtergrond, kwam aan de Vrije Universiteit in 1970 om onderwijs te geven in de Amerikaanse Letterkunde; in mei 1971 werd hij benoemd tot gewoon lector. Daarmee was hij de eerste die aan de vu benoemd werd voor het on­ derdeel Amerikaanse Letterkunde dat door zijn toedoen een volwaardig deel van het onderwijsprogramma werd, maar hij deed meer dan dat. Hij gaf in zijn colleges over de Amerikaanse Li­ teramur en passant ook een inleiding op de Amerikaanse geschiedenis en de Amerikaanse samenleving, want voor hem bestond het geven van onderwijs in de Amerikaanse Letterkunde niet louter uit het bespreken van vaak dikke boeken, het ging hem erom de studen­ ten inzicht te geven in de complexe strucmur van de Amerikaanse samen­ leving en in het gewone leven van alle­ dag in Amerika. Fry was een groot docent, een gebo­ ren verteller en een inspirator voor velen. Zijn colleges liepen als een trein, hij kon de smdenten urenlang geboeid houden met verhalen uit de geschiede­ nis van Amerika, hij gaf ze de nodige achtergrond­informatie om de Puritei­ nen te kunnen begrijpen en waarde­ ren. En telkens wist hij zijn enthou­ siasme voor deze auteurs over te dra­ gen op zijn smdenten. Hij had plezier in het geven van college, en de smden­ ten hadden dat door. Wat ze niet altijd door hadden was dat hij soms met pro­ vocerende stellingen als "Hemingway is a second­rate writer" voor de dag kwam om ze zo uit him tent te lokken en de discussie op gang te brengen. En dan smurde hij de discussie op zo'n subtiele wijze dat hij de studenten deed geloven dat ze zelf op bepaalde dingen gekomen waren. Van theoreti­ sche kaders moest hij niet veel hebben, en wat dat betreft was hij een fervent

aanhanger van de Angelsaksische be­ nadering van literamur. Wel trok hij voortdurend verbindingslijnen mssen literatuur en andere kunstvormen, met name film en fotografie. Zijn vertrek van de Smdierichting per 1 januari j.1., zonder officieel af­ scheid dat om formele redenen moest worden uitgesteld, kwam op een mo­ ment dat hij er misschien fysiek wel aan toe was, maar er geestelijk nog niet op was voorbereid. Telkens weer kwam de vraag of hij toch nog niet op de een of andere wijze bij het onder­ wijs kon worden ingeschakeld, want dat was zijn lust en zijn leven. De deur van zijn werkkamer op de vu stond al­ tijd open, en dat was kermierkend voor hem: hij stond altijd open voor een ge­ sprek, zowel voor collega's als voor smdenten. Op maandag 11 mei is August Fry begraven op de Memorial Cemetery in Evanston, een voorstad van Chicago, waar hij vandaan kwam. Op woensdag 3 juni organiseert de Smdierichting Engels een herdenkingsbijeenkomst. Dr. H. Aertsen is voorzitter van de stu­ dierichting Engels

Personalia Drs. Gert van Maanen, wetenschaps­ voorlichter, heeft op 1 mei de vu inge­ wisseld voor de Landbouw Universiteit Wageningen. Hij wordt opgevolgd door de free­lance journalist drs. Adriana Esmeijer.

teit de Koningin onderscheiden met het ridderschap in de orde van de Neder­ landse Leeuw. Wegens verblijf in het buitenland zal de uitreiking later plaats­ vinden.

Drs. H.J. Brinkman, voorzitter van het college van besmur, is ter gelegen­ heid van de verjaardag van Hare M ajes­

Mr. J.G. Groenev eld-Louwerse, bui­ ten universitair lid van de universiteits­ raad, heeft wegens drukke andere be­ smurlijke werkzaamheden haar lidmaat­ schap per 29 april opgezegd. In haar op­ volging is nog niet voorzien. Prof.mr. J.E. Doek, decaan van de fa­ culteit der rechtsgeleerdheid, zal op 1 september het decanaat overdragen aan prof.mr. H.J. de Ru, hoogleraar staats­ en besmursrecht. Drs. Mark Plekker, free­lance mede­ werker van Ad Valvas, is op 1 mei in dienst getreden bij VNU Business Publi­ cations als redacteur van het blad Com­ putable.

Ad Valvas Is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boelelaan 1105 (bezoek)/ 1107 (post), 1081 HV Amsterdam, tel 020 548 4330, b g g 548 6930, 548 4325. 548 4397 Fax­nummer: 020 661 2791 onder vermelding van Redactie Ad Valvas'. Redactiekamers: ODOl. 0[>03 en OD­09, Hoofdge­ bouw VU Redactie: Tom de Greet (hoofdredacteur), L iesbeth Klumper, Frank van Kolfschooten, Martin Ensennk, Harmke van Rossen (redactie­assistente) Medewerkers: Diana Doornenbal, Erno Eskens, Jan­ Jaap Heij, Dirk de Hoog, Gert van Maanen, Koos Neu vel, Anne Pek, Mark Plekker, Dick Roodenburg, Selma Schepel, Arjan Spit Fotografen: Nico Boink en Sidney Vervuurt (beiden Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerken­ de universiteitsbladen): Frank Steenkamp, Ries Agter berg (a i ) Tekenaar: Aad Meijer Beleldsraad: Dr M A J Eijkman, G H de Jong, H Kae­ mingk, mr J W Mekking, R G M Regter, mv^i drs J.C A P Ribberink, A J van Rijn, prof dr P JI M de Waart (voorzitter) Secretanaat mw mr M.A. Daniels, kamer 2D05, Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105, tel 020­548 2696 Ontwerp iay­out:Hollandse Hoogte Zakelijke leiding: mr J L K van der Veen, lD­04, Hoofdgebouw, tel 020 548 3096. Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet b v , post bus 20, 2040 AA Zandvoort, tel 02507­14745, fax 02507­17680 Ook voor 'Adjes commercieel (zie pag 4) Ovenge Adjes redactie­adres, advertenties van VU­instanties opgeven op lD­04, Hoofdgeb ,tel. 3096 Produktle: Drukkerij Dijkman, Amsterdam Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 40,­ Beta­ ling Uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij Bureau Pers en Voorlichting VU, tel 020­ 548 2671 lnt.Standaard Serie Nummer: 0166­0098.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen