Ad Valvas 1991-1992 - pagina 436

AD VALVAS 2 6 MAART 1 9 9 2

PAGINA 6

'Het is heel prettig o m tegengestelde reacties te krijgen' Foto Ni co Boi nk

Werk van Mariëtte Linders is tot en met 26 apni te zien in het Exposonum van de VU. maandag t/m vri jdag 10 00-20 00 uur

steling mag uiteindelijk niet meer zicht­ baar zijn." Vakmanschap vindt Linders voor een kunstenaar van groot belang. Tijden van nauwkeurig werken zijn nodig om uiteindelijk iets als vanzelf te laten ont­ staan: "Dat klinkt heel maf en tegen­ staj dig, maar zo werkt het wel. Je moet een absolute beheersing hebben over je matenaal om het toeval toe te kunnen staan. Hoe groter die beheersing, des te meer vrijheid heb je in je handeling. Toeval bestaat niet, maar je kunt het schildenj wel iets toestaan. Ik geef iets aan, het schilderij doet iets terug. En als ik niet uitkijk, schilder ik het kapot."

Dick Roodenburg

De Verleidingen van het paradijs, wie zou zich daar niet aan bloot willen stellen. Helaas kan elke theoloog vertellen dat de mensheid die tijd reeds lang achter zich liet en de psycholoog zal daar aan toevoegen dat de penode waarin we als kind eventjes gelukkig mochten zijn ook slechts van korte duur was. Maar is kunst niet de nieuwe religie? En heeft een kunstenaar daarom niet de taak om

Zweten

Beeldende kunst zo nu en dan een bescheiden stukje pa­ radijs op aarde terug te halen? Zelfs in het hoofdgebouw van de vu: onder de titel Verleidingen van het paradijs zijn tot en met 26 april in het Exposonum een object, schilderijen en tekeningen van de Utrechtse kunstenares Mariëtte Lin­ ders te zien. Zij kreeg haar opleiding vanaf 1971 aan de Academie St. Joost te Breda en vanaf 1976 aan de Rijks­ academie te Amsterdam. Sinds 1985 exposeert zij regelmatig in galeries en musea verspreid over het land. Vorig jaar mei stond haar werk op de Kun­ stRai.

Ongrijpbaar Beeldend kunstenaar Mariëtte Linders heeft iets met taal. De titels van haar schilderijen en tekeningen lijken soms flarden van een gedicht: Constructie voor de oneindigheid. Vallen om het moment in te vangen en Kamers voor de onschuld, de idioot en de taal zijn slechts een paar voorbeelden. Op de vraag of ze niet lie­ ver dichter had willen worden moet ze nogal lachen: "Ik denk dat ik als de dood zou zijn voor de verschrikkelijke eenduidigheid van woorden. Daar moet je mee oppassen, dat je door de titel de betekenis van het beeld niet te plat laat zijn. Aan de andere kant ben ik ook huiverig voor teveel mystificatie, zweve­ rige associaties waardoor mensen iets krijgen van 'het is wel mooi', maar niet verder komen". Roepen de titels nu dan geen zweverige associaties op? "Soms zijn volstrekt hel­ dere zaken moeilijk te benoemen. Dat ongrijpbare probeer ik uit te beelden en te omschrijven. Op een poëtische ma­ nier, en dat is heel wat anders dan zwe­ verig." Voor Linders zijn titel en schil­ derij nooit een illustratie van elkaar, het één becommentarieert het ander. "Ze bestaan niet zonder elkaar en je zou

'Poëtisch, dat is lieei wat anders dan zweverig' Kunstenares Mariëtte Linders heeft iets met taal kimnen zeggen dat de waarheid in het midden ligt. De betekenis ontstaat op het moment dat titel en schilderij sa­ menkomen. Maar wanneer de titel af gaat leiden of het beeld te eenduidig maakt, dan schrap ik hem. Soms loop ik een paar jaar met een begrip ­ een woord of een zin ­ in m'n hoofd rond. Af en toe ontstaat een schetsje en uit­ emdelijk blijkt dat begrip louter als een soort werktitel gefungeerd te hebben, waardoor het proces op gang kwam." Een duidelijk onderscheid maakt Ma­ riëtte Linders tussen haar tekeningen

en haar schilderijen. In een eerder in­ terview omschreef ze iedere tekening als een nieuw begrip dat ze aan haar eigen woordenboek toevoegde. Doorre­ denerend kan ze zich wel vinden in de veronderstelling dat schilderijen dan zinnen of misschien een verhaal ge­ noemd kunnen worden. "Een tekening ontstaat veel achtelozer dan een schil­ derij. Je kunt makkelijker associërend te werk gaan en zo ontstaan nieuwe be­ grippen. Net als de aantekeningen voor een verhaal: je schuift met woorden en plotseling rolt er iets uit wat je niet ver­

wachtte, maar wel wilde zeggen. Die ­ ogenschijnlijke ­ vrijblijvendheid heb je niet op het doek, dat zou een geknoei met verf worden. Als ik mijn hand op papier zet ­ potlood ertussen weliswaar ­ kan er soms in één adem iets ont­ staan. Dat blijft dan vervolgens liggen, of kan een aanleiding zijn voor een schilderij, of blijkt op zich een volwaar­ dig werk. Een schilderij is toch altijd de neerslag van een veel langer proces. Ik vind dat een schilderij helder moet zijn, één beeld moet geven. Er kan wel heel veel zoekwerk inzitten, maar die wor­

'Als u de opdracht wilt bevestigen, druk dan op toets 1' Mark Plekker

Met één week vertraging is de beurscompetitie 1992 op 23 m a a n van start gegaan. Gevoelig voor de tijdgeest en het grote geld is ook Ad Valvas de komende tien weken pre­ sent op de beursvloer. Echte handelaren ­ die van het Dam­ rak (effectenbeurs) en het Rokin (op­ tiebeurs) ­ zouden in hun (provisie) vuistje lachen wanneer zij van de ene op de andere dag 15.000 kleine beleg­ gers met elk 300.000 gulden (samen 4,5 miljard), smachtend naar een leuke belegging, zouden binnenhalen. De koersen zouden van zoveel geld flink onrustig worden. De commissaris voor de notering op de beurs, die waakt over de koersontwikkelingen, zou zenuwachtig en geïrriteerd op zoek gaan naar de herkomst van al dit geld. Om de goede man deze zorgen te be­ sparen heeft de organisator van de Beurscompetitie 1992 een aparte speeltuin voor de deelnemers en hun 4,5 miljard gulden ingericht. Tien weken lang kan daar, zonder brokken

te maken, lustig pils.* '*''"^'!,! WM '^^''^'SöiSi maken de organi­ «aiSiM gespeculeerd wor­ satoren duidelijk den. De koersen in dat je twee kanten de speeltuin zijn op kunt met het afgeleid van de beursspel. "Of je echte koersen op gaat voor de de Amsterdamse hoofdprijs van financiële markten. 20.000 echte gul­ Ter voorbereiding dens en gaat gok­ van de eerste onze­ ken, of je doet het kere stappen van rustig aan en pro­ de speculant in beert zo veel mo­ spe, bevat het les­ gelijk te leren van boek bij het spel het beurswezen in een keurige op­ Beurscompetitie '92 de komende tien somming van de ri­ weken. Als je gaat sico's die er verbonden zijn aan de om te winnen moet je niet denken dat verschillende soorten beleggingen. je daarvoor aandelen en obligaties Elke 'verantwoorde' beleggingsporte­ moet kopen. Daarvoor moet je opties feuille ziet er uit als een piramide, en futures kopen, beleggingen waar je staat er. De basis wordt gevormd door een hoog rendement op binnen haalt", 'veilige' beleggingen in de vorm van zegt een van de organisatoren. een spaarrekerang. Hoe hoger in de Vooraf worden de deelnemers aan het piramide, des te goter zijn de risico's. beursspel overspoeld met informatie: En zo klim je via de spaarrekening het Financieel Dagblad, de Financiële naar obligaties en aandelen. De smalle Koerier, Beursplein 5, een Rabo­be­ top van de piramide, de kroon, bestaat leggingsfolder. Trading, een nieuws­ uit de opties, futures, en warrants, drie briefvoor de actieve belegger en zo beleggingen die sterk speculatief zijn. nog wat hijgerige vierkleurenfolders; Tijdens een voorlichtingsbijeenkomst, ze staan allemaal te trappelen om de voorafgaande aan de competitie. belegger van 'alle relevante' informatie

te voorzien. Voor een oriëntatie op de financiële wereld is een proefabonne­ ment op de saaiste krant van Neder­ land, het Financieel Dagblad, natuur­ lijk onontbeerlijk. Overstelpt door informatie moest af­ gelopen maandag de Ad Valvas porte­ feuille worden doorgebeld. We volgen het gokscenario. Bij de afdeling order­ verwerking van de beurscompetitie neemt een computergestuurde me­ vrouw de telefoon op. Via de piepjes van de telefoontoetsen vragen wij: "Mevrouw mogen wij van u 2000 aan­ delen Philips, 10 put­optie contracten DSM juh 1992 105 en geeft u ook maar 30 put­optie contracten Gist Broca­ des, ja ook juli 1992 tegen een beurs­ koers van 35 gulden. Wij denken na­ melijk dat deze aandelen gaan zakken, weet u?" De mechanische mevrouw reageert niet op onze aarzelende voor­ spelling. "Als u de opdracht wilt be­ vestigen, druk dan op toets 1", re­ ageert ze onverstoord. "Als u de op­ dracht wilt annuleren, druk dan op 2." Snel op 1 gedrukt. Pflf, dat is gedaan. Daarmee is Ad Valvas ruim anderhal­ ve ton lichter. De komende week maar benutten om te achterhalen wat we hier nu wijzer van geworden zijn.

Linders gaat niet altijd even zachtziimig met haar papier of doek om. In Zeven zonnen, detail van het universum is bij­ voorbeeld het papier helemaal openge­ krast. Sommige doeken bewerkte ze, toen de verf bijna droog was, met een stanleymes. "Dat heel eigen handschrif­ telijke wat een kwast vaak heeft, daar kan ik met altijd mee uit de voeten, dat staat me soms tegen. Dan ga ik op zoek naar een andere manier van werken. Bovendien is bij mij het fysieke belang­ rijk. Ik vind het heerlijk om flink te zweten voor een werk, er moe van te worden." Is dat laatste de reden om een object te maken, die negen loodzware ijzeren ta­ fels die ook in het Exposorium staan? "Onder andere. Maar ook omdat drie­ dimensionaliteit veel aanweziger is. Dat vind ik heel moeilijk, dus spannend. Je moet terwijl je bezig bent veel gerichter stappen nemen. Je kunt niet aarzelen, want dan blijf je ijzer kopen, lassen en bijvijlen." De gaten in de tafels zijn met een laser­ straal uitgebrand en eronder is licht aangebracht. Zelf vindt Linders haar object het mooist bij daglicht, maar over de TL­buizen in het Exposorium is ze niet ontevreden: "Het gaat erom dat dat licht vanonder de tafels niet straalt en net zo onnadrukkelijk aanwezig is als het ijzer. Wanneer het te donker zou zijn, gaat dat licht werken en valt het ijzer weg. Dan wordt het te filmisch, te spooky, teveel sfeer."

Kwartslag Zijn de schilderijen en tekeningen van Mariëtte Linders bedoeld om mensen aan het denken te zetten? "Nou op z'n minst mijzelf. Het ideaal is natuurlijk ­ en dat geldt voor alle kunstenaars ­ dat mensen zo naar je werk kijken, dat ze daarna de wereld een kwartslag ge­ draaid zien. Dat je mensen een frisse manier van kijken geeft door dingen te herschikken. Want je gaat altijd uit van het bekende en dat herschik je tot er iets nieuws ontstaat." Wanneer zou blijken dat haar manier van werken, haar titels en haar motieven louter op onbegrip stuiten, zou Linders er me­ teen mee ophouden: "Voor mij is het een manier van communiceren. Als ik niet zou exposeren, zou ik ook vinden dat mijn werk niet bestaat. Maar de manier waarop het werk iemand aan­ spreekt, of dat nou de kleur, de vorm, of de titel is, dat vind ik niet zo'n punt." En stel dat het ergernis oproept? Ze lacht: "Het is heel prettig om tegenge­ stelde reacties te krijgen, dat de een het fantastisch mooi vindt en een ander af­ schuwelijk. Wat daartussen ligt is dode­ lijk, de middelmaat. Beeldende kunst voor een groot publiek bestaat niet." In tegenstelling tot de bezoekers aan de galeries waarin Mariëtte Linders tot nu toe exposeerde, bestaat het'publiek in de vu voor het grootste deel uit wille­ keurige voorbijgangers. "De mening van leken ­ en leek dan tussen tiendui­ zend aanhalingstekens ­ is soms veel di­ recter en minder bevooroordeeld. Ter­ wijl kunsthistorici, tja, die trachten alles in een kader te plaatsen en dat leidt wel eens tot een begripsverwarring."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen