Ad Valvas 1991-1992 - pagina 332

I AD VALVAS 6 FEBRUARI 1 9 9 2

PAGINA 6 I

Kan een blanke regisseur Malcolm X wel verfilmen? RIms van zwarte regisseurs in het Filmhuis Uilenstede, elke donderdag m februan, extra voorstellingen op za terdag 8 en zaterdag 29 februari, aanvang 20 00 uur Uilenstede 396, Amstelveen (bereikbaar met lijn 5 en sneltram 51) Inf ormatie 020 548 8888

Dick Roodenburg Soms blijken achterhaalde discussies in een nieuwe vorm weer actueel te wor­ den. Het lijkt al weer lang geleden dat in de filmhuizen het fenomeen Vrou­ wenfilm werd geïntroduceerd. Och meneer, daar hebben wij tijdens vergaderingen ettelijke uren over geru­ zied, waarbij de kampen meestal netjes via de scheidslijnen van de sexen ver­ deeld waren. Dat vrouwen in de maatschappij een achtergestelde positie hebben, dat de filmindustrie beheerst wordt door een mannelijke blik die de vrouw of als hoer of als maagd bestem­ pelt enzovoort blabla, dat konden we als jongens nog wel begnjpen. Maar over de manier waarop je als klein ge­ subsidieerd filmhuis op Uilenstede dat onrecht moest bestrijden, liepen de me­ ningen nogal uiteen. Wij snapten niet waarom die vrouwen zo nodig alles al­ leen wilden opknappen en zomaar von­ den dat we ons er niet mee moesten bemoeien. Filmvoorstellingen alleen voor vrouwen, het leek we! een sexe­

beeldvorming van een op het massapu­ bliek genchte srhaak. Dat in de western Blazing saddles een neger shenff wordt, komt alleen doordat die film een wes­ tern­persiflage is. In Hollywood shuffle zet de zwarte regisseur Robert Town­ send alle clichés nog eens netjes op een rijtje: een jonge acteur wil serieuze rol­ len spelen, maar komt alleen aan de bak in Eddi Murphy­achtige stereoty­ pen.

'Typisch z w a r t ' Toch is er de laatste tijd wel wat veran­ derd. In de zeventiger jaren gold de zwarte filmer Charles Burnett als een van de balangrijkste vertegenwoordigers

van de alternatieve filmbeweging in de Verenigde Staten en in de loop van de jaren tachtig wist Spike Lee tot Holly­ wood door te dnngen. Het is Spike Lee die de discussie heropend heeft. Al ge­ ruime tijd circuleert een filmscenano over het leven van Malcolm X, de ver­ moorde leider van de Black Panther­ beweging. Hoewel ook verschillen de blanke regisseurs hun interesse toon­ den, eigende Lee zich de ­ ongetwijfeld lucratieve ­ klus toe, met als argument dat hij als zwart regisseur de aangewe­ zen persoon was om dat 'zwarte onder­ werp' te verfilmen. Waarschijnlijk heeft hij gelijk, maar de zwart­wit discussie wordt niet altijd met even deugdelijke argumenten gevoerd. De huidskleur kan ook een alibi zijn: het zwarte ge­ meenteraadslid Astrid Roemer ver­ schijnt zelden op vergadenngen en leest haar stukken niet, maar kntiek op haar functioneren doet zij af als een verschil tussen zwart en blank. En dan ben je snel uitgepraat. Maar heeft nota bent, Clint Eastwood ­ toch niet een van de meest progressieve blanke Amenkanen ­ een paar jaar geleden geen prachtige film over de zwarte jazz­musicus Char­ ley Parker gemaakt? Het Filmhuis Uilenstede vertoont deze maand een aantal films van een vijftal zwarte regisseurs uit de Verenigde Sta­ ten en Engeland. Aan de kijker het oor­

deel of deze films 'typisch zwart' zijn of net zo goed door een blanke gemaakt hadden kunnen worden. Kijkend naar het programma, denk ik dat dat per film nogal verschilt. To sleep with anger, de meest recente film van Charles Bur­ nett, vertelt het verhaal van een zwarte familie in Los Angeles. Plotseling duikt Harry op, een jeugdvnend van vader, die het oude bijgeloof en de verhalen uit het zuiden van de VS met zich mee brengt en het gezinsleven ontregelt. Je kunt je moeilijk voorstellen dat To sleep with anger door een blanke geregisseerd had kunnen worden: dan hadden de mystiek en de hypnotische vermogens van Harry waarschijnlijk een veel exoti­ scher tintje gekregen. Burnett geeft de film juist genoeg betrokkenheid mee om een dergelijke valkuil te omzeilen. Aan de andere kant is New Jack City van Mano Van Peebles bij uitstek zo'n film waarvan er in Hollywood dertien in een dozijn gaan, met dat verschil dat nu zowel de good guys als de bad guys in deze gangsterfilm allemaal zwart zijn en dat er slechts spaarzaam een blanke te zien is. ' Tussen deze beide films hangt Jungle Fever van Spike Lee. Lee heeft zich laten kennen als een heel eigenzinnig regisseur, maar in zijn meest recente film over een Afro­Italiaarise liefdesver­

houding leunt hij wel erg op clichés, zowel in zijn beschrijving van zwarten als van Italianen.

Gewelddadigheid Hoogtepunt van het programma in het Filmhuis Uilenstede is Boyz'n the Hood van de pas 23­jange John Singleton. De film speelt in het zwarte ghetto van Los Angeles, The Hood. Een paar jaar gele­ den draaide de blanke regisseur Dennis Hopper in dezelfde wijk Colors , zodat een vergelijking voor de hand ligt. Het meest opvallende verschil is toch dat door Hopper de nadruk wordt gelegd op de spectaculaire gewelddadigheid van de wijk, terwijl Singleton ook veel aandacht besteedt aan het alledaagse leven in The Hood. Misschien toch een verschil tussen een zwarte en een witte kijk op de werkelijkheid? Ook de Engelse regisseur Isaac Julian pretendeert iets aan de blanke beeld­ vorming toe te voegen: algemeen wordt 1977 beschouwd als het jaar van de doorbraak van de punkbeweging, maar in Young soul rebels laat Julian zien dat ook fiink en soul toen al belangrijke on­ derdelen van de jongerencultuur waren. De cyclus van zwarte filmers start op donderdag 6 februari met de vertoning van twee vroege films van Charles Bur­ nett en Spike Lee. Want met hen is het begonnen.

Film scheiding naar streng­protestant of isla­ mitisch model. En een verschil van mening over de kwaliteit van een film werd steevast af­ gedaan met de voltreffer: "Maar jij bent een man." Discussie gesloten. Anno 1992 brengt het feministisch filmcollec­ tief Cinemien films uit die door man­ nen gemaakt zijn, maar de vraag blijft: maken vrouwen andere films dan man­ nen? Meestal lijkt het antwoord een voor de hand liggend 'nee', totdat je weer een film van Chantal Akerman ziet: unbes chreiblich ztietbhch, om met

Nina Hagen te spreken.

Ondergeschikt Maken zwarten andere films dan blan­ ken? Of laten we het wat voorzichtiger stellen: zijn er onderwerpen die zwarten beter kunnen verfilmen dan blanken? Ook zwanen hebben in de maatschap­ pij meestal een ondergeschikte positie en in Hollywood konden zwarte acteurs tot voor kort kiezen tussen een rol als crackdealer of als Uncle Tom. Tussen­ liggende nuances pasten niet binnen de

Scène uit Young Soul Rebels

Foto Cinemien

'Eerste studieadvies al in het voorjaar' Studiebegeleiding niet afdwingen, maar adviseurs moeten wel klaarstaan De begeleiding van propaedeusestudenten laat nog te wensen over. Er moet meer informatie aan de studenten worden gegeven, per faculteit Is een beroepsbegelelder nodig en gesprel^lien met de studenten over liun studievoortgang moeten vaker worden gehouden. Erno Eskens / Frank Steenkamp De huidige informatietechnologie maakt het mogelijk studenten continu inzicht te geven in hun resultaten. Dat vindt de Studentenadviescommissie (SAC) van de vereniging van universitei­ ten. De SAC heeft bij acht universiteiten onderzoek laten doen naar ervanngen met studiebegeleiding. Toch verschaf­ fen slechts enkele faculteiten m de

lande dit inzicht. Vier keer per jaar een uitdraai die toont waar je voor­ of ach­ teruit gegaan bent en hoe je scoort ver­ geleken met de gemiddelde jaargenoot, zo'n terugkoppeling, liefst helder gra­ fisch weergegeven, zou algemene prak­ tijk moeten worden. Probleemstudenten zouden bovendien direct na de eerste tentamenperiode al een waarschuwing moeten knjgen. N a de tweede tentamenperiode (in het voorjaar) dient hetzelfde te gebeuren. De studenten zouden dan een 'pre­ad­ vies' moeten knjgen, ook weer verge­ zeld van een oproep om eens te komen praten met de studie­adviseur. Het de­ finitieve studie­advies moet tenslotte vroeg in de zomer volgen: na de laatste tentamens, maar voor de herkansingen. Alleen zo kunnen studenten met mini­ maal tijdverlies besluiten tot een over­ stap.

Geen keurslijf Voorzitter van de SAC, Douwe Tie­ mersma, die voor de studentenfractie PKV in de universiteitsraad van de vu zit, acht het op deze manier verbeteren van de begeleiding het beste middel

tegen studievertraging en ­staking. Maar, zegt hij, die betere begeleiding mag geen keurslijf worden. "Wat bege­ leiding betreft pleiten wij voor het 'Al­ bert Heijnpnncipe': de begeleiding moet er zijn, de vakken moeten gevuld zijn, maar uiteindelijk is de keus aan de klant. Wat je koopt of wat je laat staan beslis je zelf De studiebegeleider moet in onze ogen dus de informatie aanrei­ ken, zodat de studenten weten hoe ze er met hun studie voor staan. Studen­ ten moeten zelf maar conclusies aan die informatie verbinden." De SAC pleit er voor om propaedeus­ estudenten regelmatiger op te roepen voor een studiegesprek. In tegenstelling tot de LSVb wil de SAC studenten niet dwingend op laten draven. Tiemersma: "De LSVb heeft voorgesteld het bezoek aan de begeleider te verplichten om je beurs te houden. De no­showstudenten (studenten die zich inschrijven, maar nooit een tentamen halen, red) zouden zo van de universiteiten geweerd kun­ nen worden. Wij zijn daar dus tegen. Als je met verplichte opkomst begint, moet je ook met sancties komen. Maar wat kan zo'n sanctie zijn? Ik weet het

niet. Het lijkt mij trouwens ook niet goed als een begeleider achter je rug om aan Groningen doorgeeft dat je wel geschrapt kunt worden voor de beurs. Dat zou de vertrouwensrelatie tussen de studiebegeleider of ­adviseur en de studenten niet ten goede komen." Ook van een bindend studie­advies om no­showstudenten te weren wil de SAC niets weten. Tiemersma: "Als Ritzen een tempobeurs (waarbij de hoogte van de beurs aan studievoortgang wordt ge­ koppeld, red.) wil invoeren om no­ showstudenten er uit te wippen, dan hoef je geen bindend studie­advies meer te geven. De tempobeurs weert de no­showstudenten namelijk al."

Beroepsbegeleider De SAC pleit in haar rapport voor de komst van een professionele studie­ad­ viseur. Spreiding van de adviesrol over meerdere docenten vindt de SAC min­ der geschikt; de bereikbaarheid, inzet en onafliankelijkheid van zulke begelei­ ders zou minder groot zijn. Bovendien zouden de kosten van de beroepsbege­ lelder niet hoog hoeven te zijn. Hij of ZIJ verdient zichzelf terug volgens Tie­

mersma: "Met zo'n begeleider houd je meer mensen binnen boord, dat levert geld op en dus mag de begeleider best wel wat kosten. En wat de kleine facul­ teiten betreft, die kunnen samen een begeleider aanstellen. Aan de vu kun­ nen theologie en wijsbegeerte dat bij­ voorbeeld samen doen." Hoewel de begeleiding aan de vu in het onderzoek van de SAC niet is bekeken, weet Tiemersma dat de begeleiding vooral op centraal niveau goed is gere­ geld. "Er zijn hier studentenpsycholo­ gen en studievaardigheidsgroepen, maar het is wel zo dat de vu beter zou kunnen wijzen op de mogelijkheden die er zijn. Studenten weten niet altijd van het bestaan van cursussen en instan­ ties." Of de begeleiding van vu­studenten ook op facultair niveau voldoet weet Tiemersma niet. "Ik heb geen duidelijk beeld hoe de begeleiding hier aan de fa­ culteiten IS geregeld. Ik ben ook bang dat een dergelijk overzicht ontbreekt. Het lijkt mij daarom goed als de vu per faculteit eens goed gaat onderzoeken hoe het met de begeleiding is gesteld."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen