Ad Valvas 1991-1992 - pagina 244

AD VALVAS 5 DECEMBER 1991

PAGINA 12 I

Een proefschrift als roman vol avonturen Selma Sche pe l

Tussen de 5 a 6 proefschriften die we­ kelijks de redactiekamers binnendwar­ relen, viel deze week 'De medisch an­ tropoloog als verteller en vertaler ­ Hennes op reis in het land der afgo­ den' van Annemiek Richters op, door kleur (bloedrood), lengte (585 pagi­ na's) maar vooral door inhoud. Voor een medicus is het eerste deel heel bijzonder vanwege de persoonlij­ ke toon. Onder cultureel antropologen is het de laatste jaren gewoonte gewor­ den om zichzelf helemaal bij het te be­ schnjven onderwerp te betrekken, soms zelfs zozeer dat het met de dood bekocht wordt (zie Ad Valvas nr. 14). In de geneeskunde wordt de object­

subject­splitsing daarentegen behoed­ zaam gehandhaafd. Tijdens haar me­ disch werk in landen als Indonesië, Li­ banon, Sn Lanka, Barbados, Kenya en Malawi werd Richters ernstig met de beperkingen van die beroepshouding geconfronteerd. Het onvermogen van westerse artsen om de leefwereld van de plaatselijke patiënten te begrijpen, heeft vaak ten hemel schreiende gevolgen. Niet al­ leen taalbamères bemoeilijken het stellen van een goede diagnose, ook het nog steeds gebruikelijke standsver­ schil: men mengt zich niet met het ge­ wone volk. Daarbij zwijgt de bevolking vaak uit angst en wantrouwen, een ge­ volg van eeuwenlang niet serieus geno­ men worden. Ook houden patiënten hun mond omdat de dokter volgens hen rechtstreeks contact heeft met God, dus vanzelf weet wat men man­ keert. Een dokter die vragen stelt, is een dokter van niks. De precieze in­ vloed die religieuze tradities, de magie en ook de historie hebben op behande­ ling en genezing, is moeilijk traceer­ baar maar evident. Een bloedstollend verhaal gaat over een jongeman die in een paar maanden tijd langzaam doodbloedde aan blaaskanker. Geen van zijn familieleden wilde bloed geven (de enige manier om daar aan bloed te komen), de farmlie ging hem zelfs geheel mijden zodat hij volstrekt verlaten stierf. De oorzaak van dat col­ lectieve gedrag lag in een oud geloof waarover niemand van het verplegend personeel, noch de andere artsen of de plaatselijke bevolking kon of wilde pra­ ten. Richters nieuwsgierigheid heeft haar geen gemakkelijke maar wel een uiterst interessante loopbaan bezorgd. Om haar tropische patiënten in de toe­ komst beter te kunnen begrijpen, ging ze culturele antropologie studeren, en studeerde tussen 1983 en 1990 ook nog eens af in sociologie en filosofie. Het boek is dan ook een vier discipli­ nes overlappende pil geworden. Het is dik, misschien te dik verontschuldigt de promovenda zich, maar ze heeft dan ook wat te vertellen. Het is een kritisch boek dat sympathie wekt door de moed er zelfkritiek doorheen te weven. Een arts die haar beroep zo goed mogelijk wil uitoefenen maar be­ lemmerd wordt door onmacht en on­ wetendheid, en ook onkunde op gebie­ den die niet in de opleiding tot medi­ cus verwerkt zitten. Die op zoektocht is gegaan, in boeken, in de praktijk maar ook in zichzelf Richters kan goed schnjven. Het leest als een avonturenroman, waarbij je de rillingen af en toe over de rug lopen. Alleen is deze roman tragisch genoeg niet aan de fantasie ontsproten. Zou zo'n boek niet verplichte literatuur moeten zijn voor iedereen die vol idealen en zendingsdrang de koffers pakt om in nmboehospitaaltjes het blanke heil te brengen? J M Richte rs De medisch antropoloog als verteller en vertaler ISBN 90 800573 1 2

De sluikharige gitarist heeft z ich ontpopt tot een twintig jaar te laat geboren Boudewijn de Groot

Foto Bram de Hollander

'Heb je problemen met de liefde?' Erno Eske ns

Het culturele café PH'31 is van een be­ tonnen jeugdhonk tot een waar liefde­ sparadijs omgetoverd. In het kader van de 'Nacht van de liefde' heeft het Alge­ meen Cultureel Centrum (ACC) her en der matrassen neergelegd met fluwelen kussens erbij. De koffie wordt geheel in stijl met een hartje van speculaas geser­ veerd. Aan de wand een poster met een huilende vrouw onder de tekst 'He made love to me and then he went for a Whopper' en een klaagmuur, waar ie­ dereen kan kankeren op zijn of haar partner. Op de nog maagdelijk witte muur staat alleen 'Shit!' "Heb je problemen met de liefde?" hoor ik op de gang, "Kom dan hier naar binnen. Ymkje de Boer zal ze op filosofische wijze oplossen." Ik besluit mij te laten lokken. Een in slierten ge­ sneden poster van de Escort Service dient als gordijn en erachter tref ik een half leeg zaaltje met de filosofe ervoor. Boven haar een groot, rood papieren hart met een flikkerend lichtje erin. "Het wezen van de liefde bestaat niet", zegt de filosofe, terwijl boven haar het hart zenuwachtig klopt, "en het taboe van seks buiten het huwelijk is achter­ haald. Er is een nieuw en veel groter taboe: men schaamt zich voor relaties waar geen seks aan te pas komt. Kijk maar naar de Viva­enquêtes, daarin zegt iedereen minstens dne keer per

JOOL HUL £K| DAM K0H,r U Mr DE KiN\)£<EKl £M :>£ CAbEAUTjES

week te vrijen. Dat getal klopt natuur­ lijk niet. Lang niet iedereen doet aan seks." Het zal wel, denk ik, terwijl ik naar de videozaal loop. Daar wordt de liefde wel degelijk flink bedreven. Fntz the Cat duikt net boven op een poes. "Hey, watch me", roept hij vanuit een over­ volle badkuip met een verdacht sigaret­ je tussen zijn kattenagels. "I'm looking for truth," en hij stort zich weer op de aanlokkelijke poezelijven. Maar helaas, de waarheid vindt hij niet: langzaam maar zeker stijgt de geile kat uit het water om zo stoned als een garnaal tegen het plafond tot stilstand te komen. "Ik ben een beetje hoog," zegt de ondertiteling. Melig. Tijd om een etage te dalen om te zien wat het 'open podium' brengt. Even moeten mijn ogen wennen aan het licht in de hal. Tot mijn grote schrik doemt er plotseling een levensgrote spin voor mij op. Maar het beest blijkt gelukkig niet echt te zijn. Hij is gemaakt van zil­ verpapier en nylongaren. Wat dit met liefde te maken heeft, weet ik niet. Mis­ schien moet het een vrouwtjesspin voorstellen die haar minnaar opvreet na de liefdesdaad. Mooi is ze wel, net als de vele tekeningen van de schilder Fa­ brice, die tot op de wc van PH'3 1 zijn terug te vinden. Een oud­directeur van het Holland Fes­ tival is beneden al begonnen met het voordragen van gedichten die tot de hoogstaande Nederlandse cultuur blij­

ken te behoren. Hij wordt begeleid door Candlebght­achtige klanken van een meisje dat behoorlijk goed gitaar speelt. Schrijvers als Slauerhoff, Hans Andreas en Lucebert passeren de muzi­ kale revue. Ik weet, het zijn groothe­ den, maar uit de mond van deze kwijle­ rige vijftiger klinkt het als kleffe liefde­ staal, ritmisch gevat m clichés. Jak! Ik vlucht naar de bar, waar het tango­ dansen in geschuifel is overgegaan. De klaagmuur is nog steeds leeg. Het gaat goed met de liefde. Als ik met een pilsje terugloop zie ik nog net hoe de klefie ex­directeur de Whopperposter op zijn kop krijgt. Dat zal hem leren! Dan verschijnt het barmeisje van FH'31 met voor de gelegenheid een piepklein muziekdoosje tussen haar borsten ge­ klemd. "Recht uit het hart," zegt ze als ze aan het slingertje draait. Het zachte getingel houdt al na enkele seconden op en het meisje haast zich weer weg, want het is druk en er moet getapt wor­ den. Ik heb medelijden met haar. Ze moet de hele avond in de herrie staan, omdat de geluidsman van PH'3 1 een beetje doof is en de volumeknop bij de Nederlandstalige pop van De Keng veel te ver open heeft gedraaid. Hans Knijper komt op. Deze sluikhari­ ge gitanst speelde vroeger bij de vu­ band Gyre en heeft zich de laatste jaren ontpopt tot een twintig jaar te laat ge­ boren Boudewijn de Groot met flower­ power teksten als "De zon, de zee, de

bloemen bloeien, maken me blij." Het is allemaal best aardig, maar niet hele­ maal van deze tijd. In het museum met die jongen! Tijd voor een stukje zwoele zang. Twee vrouwen wagen zich aan het romanti­ sche genre, met als uitsmijter La vie en rose van Edith Piaf. Een van de begelei­ dende pianisten raakt weliswaar even de kluts kwijt ­"Shit, ik strand altijd op dit punt"­ maar het mag de pret niet drukken. ACC­man Pim steekt nog maar eens een hartvormig zuurtje tussen zijn tanden en grapt dat hij zijn laatste hartje heeft versnoept. "En nu 'De Minnende Meisjes'", kondigt hij aan. "Ze zijn de hele dag in de keuken bezig geweest om hun mierzoete act te bereiden en hier zijn ze dan." Twee ACC­organisatoren Qan­Willem en Arjen) komen als hartje verkleed al vingerknippend en 'pomp­ ommend' binnen. Tussen rode hartvor­ mige stukken schuimplastic steken hun behaarde poten. Het is geen gezicht, maar dat is ook precies de bedoeling. Als Mirjam, eveneens bij de organisatie van de nacht betrokken. All you need is love inzet, kan de avond niet meer stuk. De act werkt dusdanig op de lachspie­ ren, dat iedereen na afloop bulderend de zaal uitloopt. Het open podium is voorbij, maar de liefdesnacht is nog jong. En als ik de in­ houd van de contactadvertenties op de wand van de wc mag geloven, gaat het nog een wilde nacht worden.

door Aad Meijer 'T z.E.l ­Ft>£. (^eWzER,^^T DiH COUPSBftLLeU

f^ENEË»^ H U L 7

i

F

1 B

K Ee en wi ne de co de on tee scl pu rel In sys pei

me zot Na ecf de cor

N

Ps zijj ree tro dai ma An "H bij aar sep gro dac dei ter, ns' D nel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen