Ad Valvas 1991-1992 - pagina 433

AD VALVAS 26 MAART 1992

PAGINA 3

'Een beetje timmeren in de maii^e' De nieuwe wet voor het hoger onderwijs is door de Tweede Kamer, maar iedereen bereed eigen stokpaardjes Margriet van Lith

D66­woordvoerder Nuis belüjkt het wat droeve schouwspel van de WHW­discus­ sie licht ironisch als "Een beetje timme­ ren in de marge van een niet­omstreden wetsvoorstel". Toch heeft het optreden van sommige van zijn collega's hem ver­ baasd. Grotere autonomie voor de uni­ versiteiten was het uitgangspunt van de wet en wie was daar nou met voor? Maar als het dan om het vastleggen daarvan gaat, komen de aarzelingen. Overigens past ook hemzelf hier het boetekleed, geeft hij toe. "Iedereen heeft zo z'n hang ups, zoiets waarvan je zegt: autonomie is goed, maar dit wil ik toch even geregeld zien. Voor mij was dat de kwestie van de voertaal. Wie zegt dat dat eigenlijk een aantasting van de autonomie is, heeft geen ongelijk." De huiver van zijn collega's van PvdA en WD ging echter over een van de meest wezenlijke delen van de wet, na­ melijk de 'programmeervrijheid'. M ag een universiteit zomaar elke opleiding beginnen die wel leuk lijkt? Leidt dat er niet toe dat bij elke universiteit de modi­ euze bestuurs­, bedrijfs­ en andere ­kun­ des oprijzen, terwijl minder populaire bèta­ en alfavakken dramatisch in het nauw komen? Kun je het wel aan de uni­ versiteiten overlaten om dat onderling goed te regelen? Woordvoerders Nete­ lenbos (PvdA) en Franssen (WD) waren er bepaald niet gerust op. Netelenbos laat de beslissing over de 'macrodoelma­ tigheid' liever door een speciale com­ missie nemen dan door de universiteiten en Franssen vindt zelfs dat de verant­ woordelijkheid bij minister en Parle­ ment ligt. De behoorlijk fijnmazige confrontatie tussen deze Kamerleden onderling en tussen hen en de minister lijkt nu 'ge­ wonnen' door Netelenbos: de Tweede Kamer is in meerderheid voor instelling van een Adviescommissie Onderwijs­ aanbod. Nuis: "Het was een voortdu­ rend afwegen, maar deze commissie lijkt me geen slecht idee. We willen een stok achter de deur, maar die moet wel zo ver mogelijk weg staan, want je geeft auto­ nomie of niet. En bovendien wil je niet dat de universiteiten toch weer op de minister gaan leunen als ze er zelf niet uitkomen. Zo'n commissie kan dan echt expertise" opbouwen op dit gebied, en jurisprudentie, voor als een universiteit z'n zin niet krijgt en in beroep wil."

Het debat in de Tweede Kamer over het wetsvoorstel WHW eindigde niet, maar doofde uit. IVIeer dan een maand was verstrelten sinds D66'er Aad Nuis als eerste spreker optrad en nu, op woensdag 18 maart, kon de tribune zich niet aan de indruk onttrekken dat de tweede termijn wat soezelend werd afgehandeld. Het postWHW-perspectief lonkt, merkt Nuis. En bovendien: een der boeiendste delen van de wet ligt nog op behandeling te wachten.

^,f.

<%:•

deze jaren meemaken. Maar juist die ge­ Aad Nuis (D66): 'Mijn liouding is liier lijkenis heeft het plan onaantrekkelijk conservatief' • gemaakt. Nuis: "We wilden de hoge­ scholen groter maken om hen tot gelijk­ woordvoerster Netelenbos noemde de waardige partners van de universiteiten WHW 'een mooie stap op weg naar af­ te laten groeien. En dan is het niet han­ schaffing van de scheiding'. En WD'er dig om de universiteiten meteen weer Franssen probeerde het zelfs met een nóg veel groter te maken." amendement dat een fusie tussen hoge­ De gelijkwaardigheid tussen hbo en school en universiteit nu al mogelijk Revolutionair universiteiten, de tweede peiler van de maakt. De minister èn D66 bevinden zich in D66 is binnen de Tweede Kamer altijd WHW, is in deze wet principieel vastge­ de grootste voorstander van universitai­ legd. Tegelijk is dit thema het belang­ deze discussie precies in het midden. De re autonomie geweest. Aad Nuis begon rijkste onderdeel van wat de minister het minister, die zijn eigen stokpaardjes On­ zijn carrière in de Tweede Kamer zelfs post-WHW-perspectief nocmXy want de af­ derwijskwaliteit en Differentiatie veel met een revolutionair voorstel op dit ge­ handeling van de wet heeft de discussie belangrijker vindt dan het stokpaardje bied: het samenvoegen van de 13 uni­ over 'het bestel' eerder aangewakkerd 'Eén stelsel van Hoger Onderwijs' dat zijn partijgenoten al sinds Van Kemena­ versiteiten tot zes clusters. "Hoe groter dan gesust. de insteUing, hoe beter beveiligd tegen De kloof die hierbij gaapt tussen de de berijden. Hij is er niet tégen, maar bedisselen vanuit het ministerie was verschillende partijen was voor de tribu­ ligt er ook niet wakker van. En D66 dat, mijn uitgangspunt. En aan zulke univer­ ne een opzienbarend vergezicht en be­ zoals Nuis zegt: "Oude schoenen niet zo siteiten kun je de 'macrodoelmatigheid' looft nog wat voor de verdere discussie. snel weggooit, vooral niet als ze lekker ook prima overlaten: het bestuur van CDA'er Lansink, bepaald geen voorstan­ zitten". Nuis: "Het binair stelsel is net zo'n cluster waakt daar dan zelf wel der van fusieb tussen hogeschool en uni­ de Eerste Kamer: misschien niet ideaal, over." Een Operatie Schaalvergroting versiteit, toonde zich tevreden over de maar dat is nog geen reden om 'm zom­ dus die lijkt op wat de hogescholen in wet en laat het graag hierbij. PvdA­ aar af te schaffen. Sommige traditionele

Probleemfaculteiten krijgen lening Martin Enserink

De vier faculteiten met een groot fi­ nancieel tekort krijgen van het colle­ ge van bestuur een gunstige over­ bruggingskrediet waarmee zij hun gat tijdelijk kunnen dichten. Voor­ waarde is wel dat het tekort snel weggewerkt wordt. Het gaat om de faculteiten letteren (te­ kort per 1 januari '92: negen ton), ge­ neeskunde (2,5 miljoen), ppw (1,3 mil­ )oen) en scw (acht ton). De faculteiten zullen hun uitgaven de komende jaren streng moeten bewaken, om zo hun ne­ gatieve saldo in te lopen. Letteren, Ge­ neeskunde en scw moeten al eind 1994 uit de rode cijfers zijn; PPW eind '96. De universiteit beschikte eind 1991 over circa zeventig miljoen aan liquide middelen en kan derhalve zonder pro­ blemen geld vrijmaken voor de armlasti­ ge faculteiten. Geneeskunde, Letteren en PPW krijgen de rente over hun lening cadeau van de universiteit. Het gaat

daarbij in totaal om een bedrag van circa negen ton, geld dat de vu misloopt door het niet te beleggen op de kapitaalmarkt. Alleen scw draait zelf voor de rente op, omdat deze faculteit volgens het college haar financiële problemen had kunnen zien aankomen en tijdig maatregelen had kunnen nemen. Geschat wordt dat de sociale wetenschappers ruim 90.000 gulden aan rente kwijt zullen zijn. De fa­ culteit heeft inmiddels tegen haar on­ gunstige uitzonderingspositie geprotes­ teerd. De universiteitsraad is afgelopen dins­ dag akkoord gegaan met de vier over­ bruggingskredieten . Het college houdt er serieus rekening mee dat ook het Bureau Lerarenoplei­ ding binnenkort rood komt te staan. Nog dit jaar wordt de ministeriële bij­ drage aan deze opleiding sterk vermin­ derd. De bedoeling is dat deze klap wordt opgevangen met inkomsten uit de derde geldstroom en een reorganisatie, maar of dat voldoende is zal pas later dit jaar duidelijk worden.

t ot mijn eigen verbazing die van de Foto Bram de Hollander

constructies kun je beter een goede nieuwe functie geven dan ze uit de weg te ruimen. Ik ben er voor de zaak eens omgekeerd te bekijken. Laten we eens een degelijke studie maken van het soort hoger onderwijs waar ons land over een jaar of tien behoefte aan heeft. Als we daar zicht op hebben, kunnen we oorde­ len of de scheiding tussen HBO en wo daarvoor stimulerend, remmend of vol­ strekt onbelangrijk is."

Democratie

genomen, toen Groen Links en D66 waarschuwden dat autonomie en demo­ cratie voor hen onafscheidelijke partners zijn (Nuis: "Het is de autonomie van de hele instelling, niet die van het college van bestuur."). Groen Links zet hierop fors in: woord­ voerder Lankhorst vindt dat binnen ho­ gescholen èn universiteiten de democra­ tie moet worden uitgebreid. Nuis beperkt zich wat relistischer tot de hogescholen, waar volgens hem sprake is van een 'achterlijke' vorm van medezeggen­ schap. Nuis: "Het HHBO loopt van alle vormen van onderwijs intussen het meest achter; zelfs de Wet Medezeggen­ schap Onderwijs (die geldt voor het basis­ en voortgezet onderwijs, M vL) is aanzienlijk geavanceerder. Ik vind dat een aspect waarin de snelle ontwikkeling van het HBO ongecontroleerd verloopt. Er groeit namelijk, en dat is waar ik me het meest druk om maak, een enorme kloof tussen management en docenten in het HBO. Een paar jaar geleden werd ik gevraagd het schooljaar te openen aan de Hogeschool Leeuwarden en toen heb ik dat thema gekozen. Nou, ik werd bijna op de schouders de aula uitgedra­ gen. Eindelijk eens iemand die dat durft te zeggen! Onderhuids broeit dat enorm. Ik zeg niet dat betere medezeg­ genschap die kloof meteen dicht, maar als je zelfs dat niet regelt wordt 't écht een groot probleem." Voor een betere regeling van die medezeggenschap had de D66'er een heel pak amendementen klaar, maar bij nader inzien leek de haal­ baarheid van die actie miniem. "Zeker met een minister die steeds roept dat hij heus écht gauw zelf met een voorstel komt." Bij de behandeling van de bestuurs­ structuur zullen de hogescholen nog meer van Nuis horen. Daarbij zal hij niet aarzelen de universitaire democratie aan het HBO ten voorbeeld te stellen. Want voor de her en der opduikende aanval­ len op die verworvenheid van de jaren zeventig is men bij Nuis aan het verkeer­ de adres. "Iemand moet mij toch eens uitleggen wat er nou zo vreselijk mis is met die universitaire democratie. Zo'n column van Bomhof in de NRC, dat is een heel leuk verhaal en ik moet daar erg om lachen, maar het lijkt me geen reden de vakgroepsdemocratie af te schaffen. En de universiteiten het zelf laten uit­ zoeken, zoals Van der Zwan wil, dat vind ik ook maar raar. Ik vril dan in elk geval eerst weten wie dat zelf mag uit­ zoeken. Als dat de managers zijn, denk ik nou nee. Ik wacht dus argwanend af wat dat wordt. M ijn houding is hier tot mijn eigen verbazing die van de ware conservatief: hoezo veranderen? het is toch goed zo?"

Met de stemmingen van aanstaande dinsdag is nog lang niet de hele WHW door de Tweede Kamer. Boeiende dis­ cussies liggen nog in het vooruitzicht over een nieuwe methode om het geld over de universiteiten en hogescholen te verdelen en vooral over de bestuurs­ structuur. Kleine voorschotjes daarop werden al tijdens de afgelopen discussie

Studentenbond wil maatregelen voor meer kamers en lagere huren Frank Steenkamp

De Landelijke Studentenvakbond (Lsvb) gaat aandringen op maatre­ gelen die kamerverhuur stimuleren. Tegelijk zijn er plannen voor een 'actie huurverlaging'. Vanwege de grote kamemood en de zeer hoge huurprijzen heeft de bond in zijn be­ leidsplan de huisvesting, naast on­ derwijskwaliteit en studiebegelei­ ding, als een van de hoofdpunten voor 1992 aangewezen. De laatste jaren heeft de LSVb zich wei­ nig geroerd over de huisvesting van stu­ denten. M aar volgens de bond neemt het tekort aan betaalbare kamerruimte langzamerhand 'ongekende' vormen aan. Daarom gaat de studentenbond, deels samen met organisaties van kamerbewo­

ners en kamerbureaus, een aantal initia­ tieven nemen. M en wil woningcorpora­ ties aanzetten tot kamergewijze verhuur van panden. En er gaat gelobbied wor­ den: voor maatregelen die particuliere kamerverhuur stimuleren, maar tegen de automatische huurverhoging en de dreigende afschaffing van de huurbe­ scherming.

Inspraak De hoogte van kamerhuren wordt inzet van verschillende acties. Ten eerste wil de LSvb in de Kamer lobbyen om de au­ tomatische huurverhoging van 2,5 pro­ cent per jaar die de regering van plan is, afgeschaft te krijgen voor kamerhuur. Volgens de bond heeft de kamerschaars­ te de huren nu al op veel plaatsen veel te ver opgedreven. Daarom wordt er ook een landelijke actie voorbereid "om de woningwaardering op de particuliere markt naar een redelijk peil terug te

brengen." Men wil dat studenten straks, begeleid door de bond, te hoge huurprij­ zen gaan aanvechten. Plaatselijke taon­ den gaan daartoe speciale woonspreek­ uren instellen. Uiteraard blijft de bond zich ook druk­ maken over onderwijs. M et betere stu­ diebegeleiding, betere informatie aan scholieren en combinatie van propae­ deuses uit HBO en wo moet vooral de overgang van school naar universiteit volgens de bond soepeler gemaakt wor­ den. Verder wil de bond de inspraak van studenten verbeteren. Vooral in het HBO zal er het nodige moeten veranderen. Het hoger beroepsonderwijs vormt ove­ rigens een apart punt in het plan van de LSVb. De bond heeft er tot nu toe weinig actieve leden zitten. Een speciale werk­ groep HBO moet gaan zorgen dat de 'know how' van de bond over en de aan­ hang binnen het HBO groter wordt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen