Ad Valvas 1991-1992 - pagina 597

AD VALVAS 18 JUNI 19921

PAGINA 7

'Het is moeilijk liet onderwerp precies af te bakenen' Internationale primeur voor congres: voor het eerst 'meisjes' als thema Snoezig gejurkt en opvallend gekroond siert zij samen met een vette pad van mannelijke kunne de omslag van het programma. Alice, het ondernemende meisjes dat in konijnenholen belandde, door spiegels viel en in Wonderland het ene verbazingwekkende avontuur na het andere beleefde, treedt nog tot en met vrijdag 19 juni op als beschermvrouwe van een congres over meisjes en meisjesstudies. Anne Pek "Alice in Wonderland. First Interna­ tional Conference on Girls and Girl­ hood: Transitions and Dilemmas", luidt de volledige titel van het drie­ daagse congres dat grotendeels aan de vu plaatsvindt. Aan organisatrice dr. Mieke Lunenberg, verbonden aan de lerarenopleiding van de vu, gevraagd waar het deze dagen precies om zal draaien. Lunenberg: "Het congres heeft in feite twee doelen. In de eerste plaats willen we een bijdrage leveren aan het theore­ tische debat op dit terrein, in de twee­ de plaats willen we gegevens en resulta­ ten van onderzoeken op het gebied van meisjes uitwisselen en bediscussiëren. En daar komt het dilemma uit de titel om de hoek kijken ­ de vraag of een meisje nu in de eerste plaats een kind is of dat het 'meisjesschap' een fase van voorbereiding op de toekomst als vrouw is. Waar staat het meisje in de maatschappij? Dat ligt namelijk in ie­ dere samenleving anders ­ Engelse meisjes verschillen van Japanse meisjes, en Keniaase meisjes verschillen daar weer van. In sommige culturen geldt een zestienjarige al als volwassene, in andere culturen wordt een meisje veel later pas voor vrouw aangezien.

Dromen In een tiental lezingen en vele werk­ groepen ­ er worden 120 papers be­ sproken ­ worden vragen behandeld als: wat is er bekend over bijvoorbeeld Amerikaanse, Turkse, Indiaase meis­ jes? Hoe is hun sociale, religieuze, eco­ nomische positie? Wat valt er over hun dromen en toekomstverwachtingen te zeggen? Welke wisselwerking is er tus­ sen mode, media en meisjes ­ denk aan Madonna? Hoe zag de jeugd van suf­ fragette Christabel P ankhurst eruit?

Wat is het resultaat van gescheiden on­ derwijs? En van een roldoorbrekende opvoeding? Welke houding hebben meisjes ten aanzien van hun eigen li­ chaam? Vriendschappen, seks, studie, carrière­ planning, religie, noem maar op ­we hebben het heel breed gehouden. Met meisjes bedoelen we voornamelijk de groep tussen de twaalf en de twintig jaar, maar er zullen ook lezingen zijn over de voorschoolse leeftijd en over gezinsopvoeding. Het is ook moeilijk het onderwerp precies af ?e bakenen. Er wordt internationaal inmiddels veel onderzoek verricht op het gebied van vrouwenstudies en op het gebied van de jeugd, maar in het tussengebied waar meisjes zweven wordt weinig ge­ daan. Bovendien is de invulling van het vak Vrouwenstudies overal anders. In derde­wereldlanden speelt bijvoorbeeld een heel andere problematiek dan bij ons. Daar ligt de nadruk meer op de economische kant van de zaak.

Sneeuwbaleffect Er zijn veel deelneemsters uit niet­wes­ terse landen. Hoe we contact met hen hebben gelegd? We hebben gebruik ge­ maakt van de deelnemerslijsten rond eerdere internationale vrouwenstudies­ congressen en van de contacten van onze medewerkers. Via de vrouwen die we op die manier konden bereiken zijn we weer verder gekomen. Op de lijst van sprekers is duidelijk te zien dat deze aanpak in Brazilië opvallend veel succes heeft gehad. De Afrikaanse deelnemers hebben we allemaal te pak­ ken gekregen via één vrouw die ons, nadat ze van het congres had verno­ men, de ledenlijst van een Afrikaanse organisatie voor vrouwen en onderwijs toezond. Het sneeuwbaleffect dus. We moesten het wel op deze manier aan­ pakken, want het is voor het eerst dat

meisjes als zelfstandig thema fungeren op een internationaal congres. Tot nu toe werden ze gewoon ondergebracht in enkele workshops bij andere con­ gressen, over vrouwen of over de jeugd."

Fors Naast de forse Braziliaanse afvaardi­ ging waar Lunenberg al op wees, noemt het programma onder andere Russische, Israëlische, Afrikaanse en Indiaase academica's. Plus natuurlijk de 'gewone' westerse spreeksters. Enige Nederlandse namen: P auline

Wetsovertredingen van overheid en bedrijfsleven zelden bestraft Dirk de Hoog Bij beleidmakers bestaat een blinde vlek voor organisatie­criminaliteit. Deze vorm van misdaad plegen bonafide bedrijven en instellingen als ze bij de uitoefening van hun da­ gelijkse werkzaamheden de wet overtreden. In het beleidsplan voor de komende jaren van Justitie recht in beweging wordt de samenleving voorgesteld als een arena waarin hebzuchtige burgers de overheid kaalplukken. Het rapport van Justitie gaat volledig voorbij aan het feit dat het maatschap­ pelijk leven meer en meer door organi­ saties wordt beheerst en dat het vooral organisaties zijn die in toenemende mate een beroep doen op het recht of wegens het overtreden van de wet in aanraking komen met de strafrechter. Dit zei afgelopen vrijdag prof dr. H.G. van de Bunt tijdens zijn oratie ter ere van zijn benoeming tot bijzonder hoog­ leraar empirische criminologie aan de Vrije Universiteit. Organisatie­criminaliteit bestrijkt een breed spectrum misdrijven, variërend van systematische corruptie in een poli­ tieafdeling tot illegale olielozingen; van overschrijding van visquota tot het op de markt brengen van ondeugdelijke produkten. Het gaat om normale, re­ spectabele fabrieken, bedrijven en (over)heidsinstellingen die wetten over­ treden of door slordigheden en nalatig­ heid verwijtbare schade aanrichten.

Van de Bunt gebruikte het voorbeeld van de Ford autofabrieken, die zich in Amerika voor de rechter moesten ver­ antwoorden, omdat bij een bepaald type auto de benzinetank zodanig was geconstrueerd, dat bij een lichte aanrij­ ding al brand kon uitbreken.

Verdoezelen Organisatie­misdaad is dan ook iets an­ ders dan georganiseerde misdaad. Daar­ bij gaat het om maffia­achtige instellin­ gen die een organisatie oprichten met het doel misdaden te begaan of te ver­ doezelen. Ook verschilt het van de zo­ genaamde 'witte boorden' criminaliteit. Dat zijn immers individuen, die de zaak bewust flessen vanachter hun bureaus. Volgens van de Bunt is het voor bur­ gers heel belangrijk vertrouwen te kun­ nen hebben in maatschappelijke instel­ lingen waaraan ze zijn overgeleverd. Organisatiemisdaad is een belangrijke inbreuk op dit vertrouwen. De schade die organisatie­criminaliteit toebrengt, is te omschrijven als 'sociale desintegra­ tie' die zich uit in politieke apathie en in cynisme over bazen, die toch alleen maar bezig zijn hun zakken te vullen.

Winstbejag Uit onderzoek komt naar voren dat wetshandhavers in zeer weinig gevallen aansturen op het toepassen van formele sancties bij geconstateerde overtredin­ gen. Meestal krijgen overtreders niet meer dan een schrobbering of het ad­ vies het voortaan anders te doen. De nieuwe hoogleraar wil niet ontken­ nen dat regelovertredingen kunnen

voortkomen uit calculerend, niets en niemand ontziend winstbejag. Volgens hem is dat echter een te kortzichtige benadering, die veronderstelt dat bin­ nen organisaties uitsluitend rationeel en doelgericht wordt gehandeld. Uit orga­ nisatie­analyses blijkt dat ook allerlei emotionele factoren een rol spelen. Zo zijn begrippen als eerlijkheid en be­ trouwbaarheid erg belangrijk in een be­ drijfscultuur. Veel criminaliteit komt volgens Van de Bunt voort uit de lage 'sociale responsi­ viteit' van organisaties. Het gaat om or­ ganisaties die in zichzelf gekeerd zijn, onvoldoende open staan voor maat­ schappelijke verwachtingen en normen. "Niet door afschrikking met negatieve sancties en hogere boetes, noch door trainingen organisatie­ethiek, maar door verhoging van de sociale responsi­ viteit kan organisatiemisdaad worden beteugeld", meent Van de Bunt. "Het gaat erom te bereiken dat organisaties de gevolgen, gevaren en risico's van het eigen optreden onder ogen zien en deze metterdaad meewegen in de besluitvor­ ming. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door organisaties te verplichten vooraf te rapporteren over de maatschappelij­ ke gevolgen van belangrijke besluiten. Ook moeten mensen, die misstanden binnen een organisatie naar buiten brengen, op bescherming kunnen reke­

Naber ­ onlangs aan de vu gepromo­ veerd op het proefschrift "Vriendschap onder jonge vrouwen" ­, Jeanne de Bruijn, Mieke Bal, Mineke van Essen, Sjuul Deckwitz. Gerda Havertong zal woensdagmorgen als semi­ofïiciële opening een fragment uit Lewis Car­ roll's beroemde boek voorlezen. Vrijdag 19 juni is de publieke dag van het comgres, de lezingen worden dan afgewisseld met verschillende culturele intermezzo's. Het vrijdagprogramma vindt plaats in de Aula van de UVA aan het Spui. Toegangskaarten a fl.70,­ (studenten helft van de prijs) verkrijg­

baar aan de kassa. Het congres wordt begeleid door boe­ kenstands en een tentoonstelling in de hal van de Vrije Universiteit en door een Meiden Filmfestival in bioscoop Kriterion.

Nota over bestuursstructuur schudt Nijmegen wakker Ries Agterberg Een nota over een nieuwe bestuurs­ structuur heeft op de Katholieke Universiteit Nijmegen veel beroe­ ring gegeven. Decentraliseren en in­ tegraal management zijn de uit­ gangspunten. Als gevolg daarvan le­ veren faculteits­ en universiteitsra­ den in het voorgestelde model be­ voegdheden in. Het Landelijke Overleg van progressieve studenten­ fracties is bang dat het Nijmeegse model het begin van het einde van de democratie is. De Katholieke Universiteit heeft in het verleden al een paar keer de rol van trendsetter gehad. In 1970 kreeg de Nijmeegse universiteit als eerste univer­ siteit een democratische bestuursstruc­ tuur. Nu dreigt deze universiteit de eer­ ste te zijn die de bevoegdheden van overlegorganen inperkt. Deze positie van de Nijmeegse universi­ teit is verklaarbaar. Ze heeft namelijk een eigen stichtingsbestuur en is dus een vorm van bijzonder onderwijs. Hierdoor kan de universiteit meer dan elders de structuur zelf bepalen. In de plannen van het College van Be­ stuur krijgen de faculteits­ en universi­ teitsraden slechts instemmingsrecht, dat wil zeggen dat er wel overleg is over de stukken, maar dat de raad alleen ja of nee mag zeggen. Elke vakgroep, fa­ culteit en universiteit krijgt één bestuur met zowel beleidsbepalende als uitvoe­ rende taken. Dat heet integraal ma­

nagement. De besturen op vakgroeps­ en faculteitsniveau bestaan straks alleen uit benoemde leden. Volgens de nota kan op deze wijze veel efficiënter ge­ werkt worden, maar blijft de democra­ tie in essentie aanwezig. "Inhoudelijk houden we de bevoegdhe­ den hetzelfde. We noemen dat alleen niet meer beslissingsrecht, maar een in­ stemmingsrecht", verdedigt college­ voorzitter J. Peters zich. Hij pleit voor een mentaliteitsverandering, een accep­ teren dat je niet over alles mee kunt praten. In een interview met het Nij­ meegse universiteitsblad laat hij wel doorschemeren dat het college open­ staat voor overleg. "Ik kan me best voorstellen dat je in een compromis een aantal besluitvormende bevoegdheden bij de raad neerlegt." De studentenorganisaties blijven argwa­ nend. Ze boden onlangs de voorziner van het Stichtingsbestuur een troon, scepter en kroon aan. "Om vast te wen­ nen aan de nieuwe situatie", zeiden ze. De studenten vrezen een landelijke trend. Edwin Haast, van de Nijmeegse PSF­fractie: "Een van de initiatiefrie­ mers van de commissie Zeevalking, die in eerste instantie met voorstellen is ge­ komen, was onze vorige bestuursvoor­ zitter Van Lieshout. Hij is nu voorzitter van de Vereniging van Universiteiten. Daar zal dit thema ook aan de orde komen. Verder hoorden we in de wan­ delgangen dat deze nieuwe structuur past binnen de plannen die de minister binnenkort over dit onderwerp lan­ ceert."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen