Ad Valvas 1991-1992 - pagina 602

Op uitnodiging van de Britisii Antarctic Survey (B.A.S.) iieeft dr. G. Ernsting van de vaitgroep oecoiogie en oecotoxicologie van begin januari tot liaif april van dit jaar entomologiscii veidonderzoei( gedaan op liet subantarctisch eiland Soutii Georgia. Het ligt ongeveer achthonderd zeemijl zuidoostelijk van de Falkland eilanden. Voor een groot gedeelte bedekt met gletschers, en in de baan van stormen die Kaap Hoorn berucht maakten, heeft het een onvriendelijk klimaat, althans voor de mens. Niet voor albatros, pelsrob en zeeolifant die hier met zeer vele thuis zijn. Ernsting hield een dagboek bij en verhaalt over het leven op een eenzaam onderzoeksstation.

1 BK

1 <* ">>l«*^i*V , . ,

Ger Ernsting Vanaf het einde der vorige eeuw tot aan 1965 werd vanuit een aantal stations op South Georgia op walvis gejaagd. Een van de gebouwen van het walvisstation 'Husvik' is door de British Antarctic Survey ingericht als onderzoeksstation. Daar was Ernsting gehuisvest; medebewoners waren een Zweedse bioloog (koningspinguïns) en vier Engelse biologen (zeeolifanten). Het is niet eenvoudig om op South Georgia te komen. Eerst met een militair vliegtuig naar de FalklandeUanden en dan met een schip van de BASof van de Britse marine naar South Georgia, waarbij de laatste paar zeemijlen meestal met een rubberboot worden afgelegd.

Maandag 8 januari Vertrek van de Falklandeilanden aan boord van de 'Diligence', een bevoorradingsschip van de Britse Marine. Ik kom gelukkig goed terecht als ik me om 07.15 u u r min of meer uit de bovenkooi van hut no. 12 laat vallen. Stel je voor: "En, hoe gaat het met Ger daar op de zuidpool?" - " O , die is al weer terug, hij brak een been toen ...". Tijdens het ontbijt eieren, bacon, backed beans en worstjes - begint het schip te trillen. D e motor is gestart - we zouden inderdaad om 08.00 uur vertrekken. Het is zonnig en bijna windstil wanneer het schip de baai verlaat. Aalscholvers en een paar dolfijnen brengen ons weg, buitengaats worden ze afgelost door albatrossen en stormvogels. D e twaalf passagiers zijn allemaal aan dek. Het is een merkwaardig gezelschap. Mijn hutgenoot bijvoorbeeld (hij lijkt sprekend op Paul de Leeuw) is directeur/eigenaar van een vogeltuin, 'Birdland', in Midden-Engeland, waar pinguïns de belangrijkste attractie zijn. T e r aanvulling gaat hij ieder jaar

'Once you die here^ you ie Drie maanden onderzoek op een subantarctcl op South Georgia eieren rapen die hij in broedstoven naar huis brengt. Ingetogen claimt hij een 'ark van Noach functie'. Dat brengt me in verwarring want zijn belangrijkste doelwit is de koningspinguïn die het juist heel goed doet in de natuur.. Aan dek zijn ook Nigel Bonner en Ian Hart. Nigel heeft op South Georgia in de vijftiger en zestiger jaren namens de Engelse regering toezicht gehouden op de walvisvangst. lan Hart is een amateurwalvisvangst-deskundige. Ze zijn op weg naar ' South Georgia om in het voormalig walvisstation Grytviken een museum in te richten. Terwijl ik met ze praat gebeurt het - in de verte gaat een waterstraal de lucht in. "There she spouts", roep ik. Het is een vinvis, volgens lan; een sei-walvis, of een minke-walvis volgens Nigel; een waterstraal is moeilijk te determineren. Betty Biggs is de meest markante figuur aan dek. Een ongeveer zestigjarige vrouw met spierwit haar, onderkinnen en het figuur van onze oude koningin (Wilhelmina), maar vriendelijk ogend. Vijftien jaar lang heeft ze op South Georgia ge-

'Hopelijk wordt het mooi weer...' VU-pastor S. Boonstra had al op vakantie willen zijn. Door een klein manco aan de caravan heeft hij zijn bezoek aan West-Vlaanderen echter noodgedwongen moeten uitstellen. Het gaat een historisch verantwoorde vakantie worden, dat is zeker. Boonstra gaat bekijken wat er over is van de stadjes die voorkomen in Het Geuzenboek van Louis Paul Boon, met prachtige namen zoals Hondschoote. Het heeft Boonstra altijd verbaasd dat het reformatorische christendom en het calvinisme volledig verdwenen zijn uit Vlaanderen. In Het Geuzenboek schrijft Louis Paul Boon dit toe aan het niet ingrijpen van Willem de Zwijger, die wat Boon betreft ook wel Willem de Aarzelaar had kunnen heten. Gaat dominee Boonstra op zijn vakantie goedmaken wat Willem van Oranje heeft nagelaten? "Nee, zo belangrijk is het niet meer, denk ik. Hopelijk wordt het mooi weer, anders moeten we verder doorrijden naar het zuiden." (FvK)

woond, met haar man die koddebeier was in het walvisstation Grytviken waar hij smokkel en drankmisbruik moest ontmoedigen. Met trillende kinnen en vochtige ogen vertelt ze mij erover. Ik houd het gesprek kort want ik ben bang dat ze gaat huilen. Ergens aan boord bevindt zich een zak met zevenduizend eerste dag enveloppen, voorzien van de laatste serie S. Georgiaanse postzegels. Die zegels zijn in Engeland gedrukt, verstuurd naar de Falklandeilanden,.op enveloppen geplakt en nu onderweg naar S. Georgia om aldaar door Betty Biggs afgestempeld te worden. Dan zijn er de "travelling teachers", Michelle en Vickey. Twee frisse meiden uit Nieuw-Zeeland die op de Falklandeilanden onderwijs aan verafgelegen boerderijen verzorgen. Dit is h u n vakantie met de 'Diligence' naar South Georgia en weer terug (12 dagen; £ 450.-). Wanneer ik wat tegen ze zeg knikken ze aanmoedigend en roepen na iedere zin 'all right', aangevend dat ze me ondanks alles begrijpen. Het blijft de hele dag zonnig en kalm, albatrossen en stormvogels glijden voorbij en draaien, als om het schip weer op te halen - de dag glijdt voorbij. O m zes uur diner. Stropdas verplicht, althans voor mannelijk passagiers met officiers-status. Vrouwelijke passagiers worden geacht iets te dragen wat daarmee kan wedijveren. Michelle heeft geen enkel risico genomen, ze is in het lang. D e officieren zelf verschijnen in overhemd met korte mouw en open kraag, sommigen op joggingschoenen. 's Avonds begint het flink te waaien. Maar dan bevinden we ons al in de bar, waar de supply-officer probeert me een indruk te geven van het genot dat Stilton kaas en vintage port hem verschaft. Amsterdam is de mooiste stad van Europa vindt hij, maar mondiaal geen partij voor Bangkok. Majoor Foreest schreeuwt me, boven het achtergrondlawaai uit, de betekenis van de Falkland-crisis toe: "everyone cauld see where the West in general and Britain in particular stands for - sooner or later thereafter the Soviet Union had to collapse". Een leerzame avond. Wanneer ik te kooi ga, zie ik dat Betty

Biggs, ontroerder nog dan vanmorgen, er weer een achterover wipt. Wat zou haar man gedaan hebben met de in beslag genomen drank?

Donderdag 16 januari O m kwart voor acht uit de slaapzak. Die tijd zegt niets; het is Greenwich Mean Time, terwijl het eiland op 37 W.L. ligt. Het is winderig en gedeeltelijk bewolkt. De zon is al wel op, maar verschuilt zich nog achter een berg die op de kaart JustaPeak wordt genoemd. De koningspinguins op het strand voor ons huis staan in de ochtendschemering te trompetteren, en de enige Engelsman in ons gezelschap (de anderen zijn Schotten) hijst de Union Jack. Het ontbijt is havermoutpap (not my cup of tea) en toast van zelfgebakken brood. Onze woon/eetkamer heeft uitzicht op het strand en op de baai, met links en rechts in het raam berghellingen die, ver weg, een doorgang vrij laten naar de Zuidatlantische oceaan. Tijdens het ontbijt komt de zon achter de rechtse berghelling vandaan en beweegt al klimmend naar links. Dat is even wennen. Uit de door de BAS verstrekte uitrusting kies ik een Goretex regenjack; de erbij horende broek stop ik in een kleine rugzak samen met een zakje EHBO-spullen waarvoor ik heb moeten tekenen, want er zit morfine in (tegen ondragelijke pijnen). Een bivakmuts (tegen felle kou) neem ik ook maar mee. Ik ga op pad. Het walvisstation 'Husvik', een dorpje van uit roestige golfplaat opgetrokken gebouwen, staat aan het strand helemaal rechts (vanuit de baai gezien) in de vallei; een halve kilometer daarvandaan, in het midden van de vallei staat ons onderzoeksstation, het is de woning van de voormalige directeur en helemaal links, op een verhoging, ligt het kleine kerkhofje van Husvik. Ik loop langs het strand naar het walvisstation. Een lawaaiig spookstadje: losse-golfplaat-lawaai. Bij heel harde wind zeilen de golfplaten door de lucht en kunnen, zeker op halshoogte, wonden veroorzaken waarvoor het EHBO-zakje geen soelaas meer kan bieden.

Eer pier wel den

staa nen mei om doe snet het zwa gaai brul ruik het een 'Hu die i looc opsc Ik Ic tels vice beei wah klaa mng bete aan waa keiz: op c het ( lei, \ van en v mos Poly veel het i tege omz

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen