Ad Valvas 1991-1992 - pagina 311

1992

WEEKBLAD Bij tandheelkunde emanci­ peert men geleidelijk. W ant door positieve actie in de praktijk kan welwillendlieid omslaan in verdeeldheid.

VAN

DE V R I J E

Het VU­kamerkoor heeft een nieuwe dirigent. Bij de selec­ tie moesten de drie kandida­ ten maar liefst drie proefdirecties doen.

UNIVERSITEIT

Islamoloog Prof. Arkoun was even het middelpunt van de media. De VU Uitgeverij had net een boek over zijn ge­ dachtengoed klaarliggen.

30januari 1992

8/9 Hoe staat het tegenwoordig met de intellectuelen? Zul­ len zij hun faam van weleer ook nog waar kunnen maken in de jaren negentig?

Jrg. 39 nr. 21

11

Prof. Ploegh is nog geen veertig, maar zijn weten­ schappelijke reputatie staat al als een huis. Nu verlaat hij de VU richting Amerika.

VU scoort het best bij eerstejaars studenten O e v u heeft zij n marktaandeel o n d e r eerste j aars studenten h e t m e e s t vergroot. H e t aantal groei­ d e m e t r u i m 20 p r o c e n t tot 2.971. Ook de U v A en de universiteiten van Delft en U t r e c h t w a r e n i n trek, m a a r h u n groei reikte niet verder dan tot 10 procent. D e z e ci j fers blij ken uit de z o g e ­ n a a m d e 1 d e c e m b e r telling van h e t CBS. D e verwachting i s overi­ gens dat de k o m e n d e j aren het aantal eerstej aars niet m e e r zal stijgen. (Zie p a g i n a 6)

Aan VU opgeheven hoofdvak Fries moet verder bij UvA Frank van Koffschooten D e Koninklijke Nederlandse Aka­ demie van Wetenschappen vindt dat aan de Universiteit van A m ­ sterdam een hoofdvakvestiging Fries m o e t k o m e n . N a h e t ophef­ fen v a n F r i e s a a n d e v u b e s t a a t d e z e s t u d i e a l l e e n n o g in G r o n i n ­ gen.

__ * - ^ f ^ » * ! .

ei 1 9 6 8 in Parijs: even wankelde de gevestigde orde en de intellectuelen raakten begeesterd

Foto ANP

5 de ­4

.1/linister laakt gebrek aan profilering VU

i) )or­ ;lk g > en ge­ ld t

[Niet de christelijke signatuur speelt de hoofdrol, maar de vraag van studenten en de maatschappij Martin Enserink

1­

De v u maakt onvoldoende ernst fnet h a a r profilering als ' b i j z o n d e r e ' ol­ fi aniversiteit. Bij d e instelling v a n aar liet. i iieuwe s t u d i e r i c h t i n g e n lijkt d e . :hristelijke s i g n a t u u r er n a u w e l i j k s ie :oe t e d o e n . D a t schrijft m i n i s t e r dan ^ t z e n in zijn r e a c t i e o p h e t O n t w i k ­ a­ y, is w l i n g s p l a n 1 9 9 1 ­ 1 9 9 4 v a n d e v u . In het Ontwikkelingsplan, een beleids­ n om visie over vier jaar, schetst de vu onder 'andere hoe zij enerzijds een 'gewone', idt Anderzijds een 'bijzondere' universiteit t s. Van dat laatste komt echter maar wei­ mi­ V­ ig terecht in een belangrijk onderdeel 1 an het plan, namelijk de verbreding van in et onderwijsaanbod. Juist bij het instel­ ten len van nieuwe studierichtingen, schrijft n­ tzen, zouden de confessionele traditie n de christelijke signatuur een rol kun­ aar

nen spelen. "Wanneer echter het rijtje van nieuwe studierichtingen vanuit die invalshoek wordt benaderd, blijkt geen sprake te zijn van een dergelijke afwe­ ging", schrijft Ritzen. "Milieuweten­ schappen, bednjfswetenschappen en in­ formatica, bednjfsantropologie en be­ drijfsrecht kunnen toch niet als typerend voor het 'bijzondere' profiel worden be­ schouwd."

Vraag Ook in de hoofdstukken van het Ont­ wikkelingsplan waarin de afzonderlijke faculteiten h u n onderwijsplannen be­ schnjven, mist de minister de relatie tus­ sen deze voornemens en het confessio­ nele profiel. "Zo lijkt de v u zich toch uiteindelijk nauwelijks van andere uni­ versiteiten te onderscheiden wanneer het gaat om het maken van keuzes bij de samenstelling van het onderwijsaan­

bod", staat te lezen. Voor de v u is, zo blijkt uit het plan, met de chnstelijke signatuur, maar de vraag van studenten en maatschappij bepalend bij het instellen van nieuwe studierichtingen. Voor het 'bijzondere karakter' beroept de universiteit zich veeleer op het Instituut voor Ethiek, het Bezinningscentrum, de aandacht voor ontwikkelingssamenwerking en de orga­ nisatiecultuur "waarin op een eigen wijze wordt omgegaan met elkaar" en waarbij "zorgvuldigheid, zorgzaamheid voor studenten en verantwoordelijkheid voor mens en wereld" uitgangspunten zijn. O p deze invulling van het bijzonde­ re profiel reageert Ritzen in zijn com­ mentaar niet. D e Vereniging voor Christelijk Weten­ schappelijk onderwijs, het 'geweten' van de vu in zaken rond de signatuur, kon nog geen reactie geven op Ritzens oor­

deel. Wel is het stuk voor de Vereniging reden om bij het college van bestuur op­ heldering te vragen, aldus directeur J. Slothouber. In zijn reactie op het Ontwikkelings­ plan IS Ritzen ovengens buitengewoon lovend over het systeem van kwaliteits­ bewaking m het onderwijs dat de vu heeft. Dit systeem wordt "toonaange­ vend voor de universitaire wereld" ge­ noemd. Dit IS vooral een compliment aan het Onderwijs Advies Bureau (OAB), dat de jaarlijkse AMOS­rapportage op­ stelt, een overzicht van de studievoort­ gang van studenten. Deze rapportage is de grondslag van de kwaliteitszorg aan de vu, aldus de minister. "Niet zonder reden heeft het buiten de v u (..) weer­ klank gevonden". Het OAB heeft geassi­ steerd bij het invoeren van het systeem, in gewijzigde vorm, bij de Universiteit van Amsterdam.

D e UVA moet zich gaan concentreren op het Fries als minderheidstaal, ter­ wijl Groningen het Fries als zelfstandig taalsysteem moet blijven bestuderen. Dit staat in een advies dat de Konink­ lijke Nederlandse Akademie van W e ­ tenschappen op eigen initiatief heeft uitgebracht aan minister Ritzen. D e KNAW heeft eerder al bij de problema­ tiek r o n d de 'Kleine Letteren' gezegd dat de universitaire studie van het Fries een bijzondere behandeling moet krijgen omdat het de status heeft van tweede rijkstaal. Bovendien vindt de KNAW dit onderzoeksterrein van b e ­ lang voor de Nederlandse cultuur, en krijgt het in het buitenland onvoldoen­ de aandacht. In het rapport van de commissie­ Staal voor de 'Kleine Letteren' stond al te lezen dat het ongewenst is maar één universitaire vestiging Fries m N e ­ derland te hebben. Bij het verschijnen van het rapport­Staal was nog ondui­ delijk of Fries aan de Vnje Universiteit zou blijven bestaan als hoofdvak. Afge­ lopen zomer is Fries echter opgeheven in het kader van bezuinigingen bij de Letterenfaculteit. D e KNAW vindt het "zowel voorhang als onjuist" dat mi­ nister Ritzen het aantal personeels­ plaatsen dat hierdoor verloren dreigde te gaan, heeft toegekend aan de Rijks­ universiteit Groningen Naast de hoofdvakvestiging in G r o ­ ningen zijn er nog drie bijzondere leerstoelen Fries (Leiden, Utrecht, UVA), met een omvang van een dag per week. D e KNAW wil deze d n e leerstoe­ len samenvoegen tot één leerstoel voor drie dagen in de week. O m ervaringen als bi) de v u te voorkomen moeten de Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen duidelijke garanties geven voor het in stand hou­ den van de personeelsformatie, aldus de KNAW.

iels Pt

3r

Financiële onafhankelijkheid op de tocht Studenten hebben met ouders ruzie over geld, maar Ritzen wil ze meer laten betalen Margriet van Lith

(;

e financiële v e r h o u d i n g t u s s e n t u d e n t e n e n h u n o u d e r s is b i n n e n et h u i d i g e b e u r z e n s t e l s e l e e n g r o o t probleem. Z o ' n t w a a l f d u i z e n d s t u ­ denten p e r j a a r d o e n e e n b e r o e p o p ie h a r d h e i d s c l a u s u l e ' , o m d a t h u n )uders w e i g e r e n a a n h u n s t u d i e bij e dragen. Minister Ritzen neemt echter om finan­ :iele en politieke redenen steeds meer ifstand van het streven naar financiële mafhankelijkheid voor studenten. Uit ie vragen die de Tweede Kamer heeft esteld over de evaluatie Vijf Jaar Wet Studiefinanciering blijkt vooral be­ orgdheid over de bijdrage van de ou­ ters aan h u n studerende kinderen. ' O u ­ ieronafliankelijkheid' was ooit een van

de peilers van het nieuwe stelsel, maar die is nooit echt uit de verf gekomen. D e basisbeurs van 455 gulden per maand voor uitwonenden is er voor iedereen, maar hoeveel de student verder krijgt of mag lenen is afhankelijk van het inko­ men van de ouders. JVtoeizame financië­ le verhoudingen tussen studenten en ouders kunnen dus tot grote problemen leiden. Dat geldt bijvoorbeeld voor stu­ denten die zoveel ruzie met h u n ouders hebben, dat ze geen cent van hen knj­ gen. Z o ' n twaalfduizend studenten per jaar doen in dat kader een beroep op de hardheidsclausule, maar daarvoor moe­ ten ze wel, gestaafd met getuigenverkla­ ringen, aantonen dat er sprake is van een 'ernstig en onverzoenlijk conflict'. En dat is niet makkelijk. Grote problemen zijn er bijvoorbeeld bij studenten waarvan de (gescheiden)

vader niets meer van zich laat horen. H e t Landelijk Beraad Studentendeca­ nen had hiervoor bij de Tweede Kamer om aandacht gevraagd. Volgens de de­ canen zijn deze studenten bijna nooit in staat zo'n 'ernstig en onverzoenlijk con­ flict' aan te tonen, omdat ze h u n vader al jaren niet meer hebben gezien. Het standaard­antwoord van de Informati­ seringsbank luidt in die gevallen echter, dat er geen verstoorde relatie is maar gèèn relatie ­ en dat is geen reden om de hardheidsclausule toe te passen. D e Ka­ merleden hebben daarom gevraagd of in dat soon gevallen de eis van een onver­ zoenlijk conflict niet kan vervallen. In zijn antwoorden laat minister Rit­ zen nog duidelijker dan hiervoor zien hoe weinig hem aan de ouderonafhan­ kelijkheid gelegen is. Als de eis van een echt conflict vervalt, kan iedereen wel

een beroep gaan doen op de hardheids­ clausule, antwoordt hij. D e studiebeur­ zen zijn echter uitdrukkelijk mét onaf­ hankelijk van het inkomen van de ou­ ders; 'en dat uitgangspunt wordt ernstig genomen'. Minister Ritzen heeft de financiële re­ latie met de ouders nadrukkelijk weer sterker gemaakt dan voorganger Deet­ man. Dat beleid komt in eerste instantie voort uit financiële motieven. Maar er is ook een pohtiek aspect. De invoering van de basisbeurs, die voor elke student even groot is, maakte dit stelsel namelijk behoorlijk denivellerend. Ritzen vindt dat 'rijkere' ouders best meer mogen bij­ dragen aan de studie van h u n kinderen. Maar dat betekent dat het, ook al onder het oude stelsel bestaande, probleem van de weigerachtige ouders' in alle h e ­ vigheid blijft bestaan.

Verder wil de KNAW ook de onder­ zoekers van de Fryske Akademy in Leeuwarden bij de landelijke afspra­ ken betrekken. Zij zouden door deta­ chering op de universiteiten een bij­ drage aan het universitaire onderwijs k u n n e n leveren. O p die manier kan er een goede taakafbakening en kennis­ uitwisseling over de Friese taal en let­ terkunde komen, aldus het advies.

Ingezonden Mededeling

VU Boekhandel NIEUW Bertus Aafjes DE EEUWIGE STAD Rome in verhalen en herinneringen ^^lêi

Meulenhoff

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen