Ad Valvas 1991-1992 - pagina 123

AD VALVAS 10 OKTOBER 19911

PAGINA 5

^4^^fH

'Mm Tijdens de Wetenschapsweek werden in liet h ele land talloze lezingen gehouden. Bij het Instituut voor Kernfysica en Hoge Energiefysica waren de bezoekers niet veroordeeld tot stijve nekken en houten konten. Daar werd natuurkunde op een heuse kermis aan het volk vertoond.

Ze zijn dan ook speciaal vanuit Arnhem hier naar toe gekomen "We willen weten wat er m de wereld te koop is en hoe de wetenschap zich ontwikkelt Dit hier IS heel concreet, het merendeel van wat er zich hier normaal afspeelt gaat ons boven de pet " Daarmee raken ze het zwakke punt van deze kermis Het is allemaal erg boei­ end maar er worden voornamelijk expe­ nmenten uitgevoerd die nu met be paald de laatste stand der wetenschap weergeven Maagdenburger halve bol­ len kunnen, wanneer ze vacuum gezo­ gen zijn, niet van elkaar gehaald wor­ den, maar Guemicke ontdekte dat reeds in 1654 Zo'n fenomeen is na­ tuurlijk nog steeds fascinerend maar het IS wel een hele stap naar de hedendaag­ se fysica van bijvoorbeeld de vaste stof Lars, medewerker van het Flying Circus of Physics, erkent dat, maar wijst erop dat de proeven vooral bedoeld zijn om mensen nieuwsgieng te maken "We willen ze laten zien dat natuurkunde met alleen maar iets is van oude gnjze mannen die op een schoolbord formu­ les schnjven We laten daarom specta­ culaire proefjes zien of dingen die men­ sen verrassen "

Arjan Spit

Natuurkunde is leuk' Op de open dag van het Nationaal Instituut voor Kern fysica en Hoge Energiefysica (NIKHEF) wordt er alles aan gedaan de bezoekers daarvan te overtuigen Belangstelling is geen probleem Als ik om twaalf uur bi) het NIKHEF m de Watergraafsmeer aan­ kom, wordt het moderne, fnsse gebouw al flink bevolkt en de komende uren zullen er nog honderden nieuwsgie­ ngen komen

Rond gat

Deeltjesversneller Organisator Jacques Visser verwacht dat het getal van dneduizend bezoekers van vong jaar op deze Wetenschapsdag ruimschoots wordt overtroffen Na­ tuurlijk kan de deeltjesversneller wor den bezichtigd, draaien er films en hou­ den professoren lezingen, maar de grote trekker is de Natuurkunde Ker­ mis Behalve door het NIKHEF en de fa

^Lf

culteit Natuur en Sterrenkunde van de UVA, wordt hieraan een grote bijdrage geleverd door het Deense Plying Circus of Physics Dat is een project van stu­ denten van de universiteit van Kopen­ hagen, die in 1989 uit onvrede over het extreem theoretische gehalte van hun studie natuurkunde op eigen initiatief allerlei proefjes begonnen uit te voeren ZIJ doen dit nu ook voor schoolklassen en twee maal per jaar stellen ze hun ap­ paratuur op m het winkelcentrum van Kopenhagen Tijdens de Wetenschaps week bezoeken ze Amsterdam met hun

't

Foto Bram de Hollander

Komt dat zien! Komt dat zien!

show for non-speciahsts Bij het NIKHEF

staan in een grote hal een dikke twintig marktkramen Medewerkers van het NIKHEF en de natuurkunde­faculteit en studenten uit Amsterdam en Kopenha gen demonstreren allerlei proefjes Sommigen gaan daarbij als echte ven­ ters te werk Wat heb ik hier nu weer voor wonderlijk fenomeen' Komt dat zien, komt dat zien Maar zoals dat gQede docenten betaamt wordt ook voortdurend aan het publiek gevraagd wat ZIJ denken dat de verklaring is van het getoonde fenomeen of wat hun ver­ wachting IS over het verloop van een bepaald expenment Dat gaat niet altijd goed Een student laat een kaars in een lantaarn rond­ draaien op een schijf Hij vraagt een toeschouwster vooraf hoe volgens haar

'Natuurkunde is niet alleen maar iets van oude grijze mannetjes die op een schoolbord formules schrijven'

Natuurkundekermis bij Instituut voor Kernfysica het vlammetje zal gaan staan Om de verbazing straks echt tot zijn recht te laten komen is het de bedoeling dat zij voorspelt dat de vlam naar buiten gaat staan, omdat alles dat ronddraait naar buiten wordt geslingerd Helaas "Ik hoorde daarnet dat het naar binnen gaat staan " "He, dat is nu flauw," re­ ageert de student teleurgesteld Flauw, maar wel correct Van een stilstaande vlam gaan de verbrandingsgassen recht

Kwaliteit IS onze reclame, zegt de kruidenier en stapelt de blikken doperwten zo hoog op als­ie kan Ziedaar het dilemma waar naast kruideniers ook universiteiten en politieke partijen mee wor­ stelen ZIJ willen op hun markt zo groot mogelijk worden maar tegelijk willen zij hun eigen doelstel­ lingen en karakter goed uit de verf laten komen De laatste jaren dreigt de weegschaal overal door te slaan naar de kwantiteit en onherroepelijk gaat dit ten koste van de kwaliteit Hoeveel licht zit er nog tussen de PvdA en het CDA, tussen Maxis m de wei en Flipsen om de hoek, tussen vu en LOp In de markt van opinieweekbladen heette dat di­ lemma zo'n tien jaar geleden het linkse massablad De Nieuwe Revu poogde destijds een verbinding tot stand te brengen tussen een 24­karaats linkse boodschap en torenhoge oplagecijfers Zo groot als Prive worden met onthullingen over hoe schandalig het grootkapitaal nu weer toe had ge­ slagen Het verzandde allemaal in Vara­gekraai tussen twee blote tieten waarmee de massa met bereikt werd Sterker nog zo'n combinatie jaagt iedereen weg De massa heeft liever tieten zonder gekraai en de aanhangers van het gekraai storen zich aan die tieten Op televisie kun je nog een eind komen met die sandwichformule dat ding staat immers toch aan ­ maar bij weekbladen heb­ ben mensen een duidelijker keuzemoment en laten zich dus minder makkelijk ongewenst beleg door de strot duwen De laatste tijd is de PvdA ook bevangen door de

omhoog, maar bij een ronddraaiende kaars is de vlam schuin naar binnen ge­ richt Twee oudere dames verwonderen zich over het gedrag van een zandloper die zich in een nauwsluitende cilinder met water bevindt De zandloper dnjft naar het bovenste gedeelte van de cilinder maar pas nadat het zand in hemzelf naar onderen is gelopen Draai je de hele cilinder daarna om, dan blijft de

Stephan Steinmetz

Eerst gezegd kan niet meer veranderd worden! drang het eigen geluid zodanig te vervormen dat de massa socialistisch stemt zonder het als het ware bewust te kiezen Het effect van dit stapelen van blikken doperwten waardoor de zelfgebakken boterkoek aan het oog wordt onttrokken, heeft bij de PvdA geleid tot verval De massa aanhang van ooit, de voorheen onderbetaalde arbeider maar nu bovenmodaal verdienende autobezitter, loopt naar de meest nabijgelegen ware behartiger van zijn be langen CDA en D66, partijen die niks willen veran­ deren en daar gaat het hem om De mim­aan hang, die minder star naar het eigen belang kijkt en meer naar een stemmetje van binnen luistert, vertrekt naar nieuwe bewegingen of Groen Links De fout zit i e m erm dat een politieke partij zich­

loper eerst weer beneden hangen en zweeft pas na te zijn doorgelopen naar boven R a, ra, hoe kan dat' De deskun dige legt het trucje snel uit Zolang het zand boven in de zandloper zit, heeft deze de neiging om te kantelen, waar­ door hij klem komt te zitten in de cilin der Pas als het zand doorgelopen is en het zwaartepunt beneden ligt, is de loper vnj voor zijn tocht naar boven De dames hebben er duidelijk schik in

zelf niet als een bednjf op de kiezersmarkt moet definiëren Dat leidt maar tot amechtig aanhollen achter vermeende doelgroepen, een gedrag dat hoort bij spaarbanken en waspoederfabnkanten Die hebben immers mets te verloochenen In zijn poging een lijntje te spannen tussen groot en eigen, tussen kwantiteit en kwaliteit, speelt de voorlichting een belangnjke rol Bij de PvdA is die public relations verworden tot mismarketing Boodschap A (laten we zeggen dat die boodschap met prettig is voor de meeste mensen in het land) wordt verkocht alsof het B is (onafwendbaar, jam mer maar helaas, iemand moet het toch doen) Ja, denken de meeste mensen dan daarvoor stem ik niet op een partij die linkse, enigszins verheven doeleinden koppelt aan de praktisch uitvoerbare politiek Naar mijn smaak moet de voorlichting van de PvdA er enkel en alleen op gencht zijn ge­ maakte keuzen zo duidelijk mogelijk uit te leggen Dames en heren wij kiezen voor A want om die en die reden vinden wij dat verstandig in het licht van linkse en uitvoerbare politiek Wie dat met ons eens is doet er verstandig aan op ons te stem­ men Wie dat met met ons eens is hoort niet bij ons thuis Natuurlijk zal een dergelijke nadruk op het eigen profiel mensen wegjagen Het zij zo Politiek IS gebaseerd op machtsvorming en m een democratie is dat direct verbonden aan het aantal stemmen Daar zit de valkuil, de verleiding die moet worden weerstaan (Meeste stemmen gel­ den, zo leerde ik al op de lagere school Een leer­

Enthousiasme en nieuwsgiengheid ge­ noeg onder de bezoekers De vele kin­ deren vermaken zich pnma R icht een krachtige luchtstraal recht omhoog en je zult zien dat een stuiterballetje er midden in blijft zweven, zelfs als je de straal daarna heen en weer beweegt Ga met een draaiend fietswiel op een schijf staan die ook kan draaien Beweeg het wiel naar rechts en merk dat je zelf naar links draait Houd twee gewichten vast met gestrekte armen, draai op een kan­ toorstoel in fiet rond en trek je armen in Je zult tot je schnk meteen veel har­ der gaan draaien Ook populair is het kaarsen uitblazen met een doos die rookknngetjes maakt Een doos heeft aan de ene kant doek en aan de andere kant een rond gat Door tegen het doek te slaan komt de lucht door het gat naar buiten in kringen die heel stabiel blijken te zijn Met een che­ misch trucje wordt wat rook gemaakt zodat het allemaal ook nog zichtbaar is Kinderen kunnen zich vervolgens uitle­ ven door met deze kringetjes kaarsen uit te blazen die een paar meter verder­ op staan Ik vraag de medewerkster van het Flying Circus hoe het precies zit, maar dat gaat niet zomaar "It's a rat­ her complex phenomenon " Een nieuw kind slaat fanatiek op de doos en de kaarsen moeten weer aangestoken wor­ den Ik begnjp dat mijn vraag te ver voert Al met al is het een pnma besteding van de zondagmiddag, weer eens wat anders dan met het hele gezin naar het Amsterdamse Bos Vaders kunnen ein­ delijk iets Jeuks laten zien van hun werk, studenten leiden hun vnendinnen rond, scholieren toetsen de kennis die ze in de les hebben opgedaan Een be­ tere promotie voor de natuurkunde is moeilijk denkbaar

zame tijd was dat trouwens want daar, op het schoolplein, heersten twee tegenstnjdige wetten waarvan er telkens eentje, al naar gelang het de sterkste uitkwam, geldingskracht had Wet een luidde "Eerst gezegd kan met meer veranderd worden'" Dat verordonneerde de sterkste als hij in de minderheid was En wet twee "meeste stem­ men tellen", werd genereus afgekondigd wanneer de sterkste jongen inschatte dat de meeste kinde­ ren hem zouden volgen Het draaide doorgaans op het laatste uit want als zwakke broeder deed je er verstandig aan jezelf te scharen bij de achterban van de sterkste Zulk gedrag voorkwam klappen ) Het kan verkeren met die democratie, zo ervoer ik onlangs tijdens een inspraakavond in het Amster­ damse stadsdeel Zeeburg Die avond maakte deel uit van een zevental inspraakavonden, belegd om een omvangnjke nota (indachtig de wijsheid dat men een olifant m stukjes eet) hoofdstuk voor hoofdstuk te behandelen Zeven avonden, zo nep een inspreker, dat was te weinig Er moest en zou een achtste avond komen teneinde het geheel nog eens integraal met alle mogelijke dwarsverbanden en dergelijke rimram meer, tegen het licht te hou­ den Daar had ik geen zin in, we kunnen wel aan de gang blijven, zo zei ik "Dat is niet democra­ tisch," hield de bewuste mspreekmeneer de zaal vervolgens voor en keek tnomfantelijk rond Zwij­ gend zakte ik achterover en zuchtte diep Fout Ik had natuurlijk vinnig moeten roepen "Eerst ge­ zegd ­ kan met meer veranderd worden"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen