Ad Valvas 1991-1992 - pagina 354

AD VALVAS 13 FEBRUARI 1 9 9 2

PAGINA 1 2

Kun je liefde met een scalpel ontleden? Selma Schepel Ik heb eindelijk weer eens een goed boek gelezen. Iets wat maar spora­ disch voorkomt omdat het kennelijk heel moeilijk is boeiend èn lang te schrijven. Leuke korte stukjes lees ik dagelijks, maar een boek met een begin en een eind, en een hart en vooral ook een ziel... De achterflap van 'Liefste, Mijn Liefste' van Ivan Wolffers is een proeve van uitgevers­onbenuUigheid. Als Wolffers geen hoogleraar was aan de VU, en ik me in deze rubriek niet de beperking had gesteld alleen met de VU verband houdende uitgaven te lezen, was ik er nooit in begonnen. Daarbi) komt dat ik Wolffers tot nog toe alleen kende als deel van het na­ tionale kwartetje Aart Gisolf, Ferdi­

Welk jaartal er ook werd nagestreefd, het was gewoon swingen nand Zwaan en de Margnetdokter, artsen die zich ieder op hun eigen I wijze, nuttig maken met het voor I twaalfjarigen verklaren van de medi­ sche hocus pocus, maar niet speciaal namen die je een uitzinnige roes be­ loven. En dat is toch wat ik zoek in een roman als ik tijdelijk uit m'n eigen leven wil stappen, zonder di­ rect in middelen als drank of sex te vervallen. 'Liefste, Mijn Liefste' maakt duide­ lijk dat Wolffers ook thuis hoort in een ander dan voornoemd rijtje, dat van Slauerhofif, Vestdijk, Vasalis, Ko­ i pland en Brakman. 'Liefste, Mijn Liefste' speelt in het moderne Indo­ nesië en draait, net als de meeste li­ teratuur die contact met dat land ons heeft opgeleverd, om mysteries en geheime krachten, in dit geval rond het oeroude en steeds weer spannen­ de spel tussen man en vrouw. Waar­ bij misdaad, macht onmacht en beschouwingen van hoofdpersoon en ontboezemingen van de schrijver er­ , voor zorgen dat je voortdurend be­ ' nieuwd blijft naar de volgende zin. Diverse levensverhalen en verhaal­ stijlen lopen dooreen. Uitersten van culturen botsen, versmelten en weer­ ' spiegelen elkaar. En toch kun je al die mensenlevens en bewustzijnslagen ook lezen als as­ i pecten van één mens. Een man die i levenslang verliefd is op een vrouw die wel de zijne is maar die hij niet kan 'bezitten' zoals zijn ingebakken bronst hem voorschnjft. Die uit angst de vrouw te verliezen omdat hij haar niet goed begrijpt, in haar va­ , derland de eenzaamheid zoekt om j haar bronnen te doorgronden. Kan ' de liefde met een scalpel ontleed ' worden? Ja en nooit. Je kunt dit boek zeker ook als een sleutelroman lezen. • Is dat moedig, exhibitionistisch, of de enige manier waarop een wester­ ling beschaafd wraak kan nemen op ' het leven, dat hem met een vleesge­ ' worden anima opscheept die zich • niet willoos onderwerpt aan de auto­ ' matismen van zijn slurfje? Omdat ze ook een me***ns is? Het is een leuk boek voor vrouwen ! die wel klaar zijn met de ego­fratsen ' die veel schrijvers nog altijd rond het I standbeeld van hun pik borduren. , Wolffers is openhartig over het sim­ ' pele motortje dat mannen drijft, en i dat ze graag verheffen tot iets unieks en persoonhjks terwijl het ding maar één deuntje fluit. Daarbij is hij maat­ schappelijk begaan en toch roman­ ' tisch. Need I say more? i Er staat nog een afwas van dagen, ! terwijl de kostwinnersplichten roe­ . pen en de perebomen ook hoognodig gesnoeid moeten worden, kortom: het is weer tijd voor prettig escapis­ me. Gelukkig heeft Wolffers vijf ro­ mans geschreven in de tijd dat ik nog niet op hem lette, dus ik kan weer een week vooruit. Ivan Wolffers, Liefste, Mijn Liefste, ISBN 90 254 6996 5

Foto Bram de Hollander

Jonge jaren van pa en ma naspelen Selma Schepel PH 31 aan de rand van het Vondelpark is twintig jaar geleden geopend als poli­ tiek­cultureel jongerencentrum van de VU, maar bevlogen manifestaties wor­ den er niet meer beraamd. 'We gaan met de tijdgeest mee', vertelt een artikel aan de muur: 'de nadruk ligt nu meer op muziek en feesten, de mensen heb­ ben simpelweg niet meer de tijd om po­ litiek actief te zijn' . Voorbij is de tijd van de massale Ban­de­Bom­demon­ straties. Toch ademt PH 31 precies de goede sfeer voor een 'sixties­party', zoals de studentenverenigingen Merlijn (geschiedenis) en de VSPVU (psycho­ logie) afgelopen vrijdag organiseerden als hoogtepunt van een week die geheel in het teken van de jaren '60 stond. Bij de ingang zat Alex. Hij incasseerde entreegelden, als een onberispelijke em­ ployé: kapseltje a la Rien Hogendoom uit GTST en een keurige blazer + dasje die volgens mij toen volkomen 'uit' waren. Dat zag ik verkeerd: hij was een 'yup uit de jaren '60'! Jan Jaap, een van de initiatiefiiemers, die qua kleding ook niet door mijn con­ trole kwam, vertelde deze week mede georganiseerd te hebben 'omdat we wat meer wilden weten over de mythe die er rond de jaren '60 hangt. Twee le­ zingen zijn er gegeven. Door Hans Dulfer die de meest woeste verhalen vertelde over zijn belevenissen in die tijd, en door docent Gjalt Zondergeld die lyrisch was over zijn bezit aan anti­ quansche Provoblaadjes en die het aan­ deel van bij voorbeeld Relus ter Beek in Provo belichtte. Dat kan allemaal maar in Nederland: iemand is opgepakt omdat hij uit protest tegen het militaris­

JOOL HUL

me het van Heutszmonument wit schil­ derde, tegenwoordig is hij minister van defensie. Uit de vele ziekenfonds zonnebrilletjes van de feestgangers en de rond 't voor­ hoofd geknoopte India­sjaaltjes bleek dat de film Easy Rider ook op het pro­ gramma had gestaan. Alleen had hoofd­ rolspeler Peter Fonda niet zo'n coupe­ Datema onder zijn haarband als som­ mige jongens hier. Het bloempotmodel noemden wij dat in 1965, of een opge­ schoren knar. Dat was absoluut niét Hoewel ik niet was uitgenodigd als jury, was ik wel de enige die de jaren '60 ac­ tief had meegemaakt en dat had naar­ mate de avond vorderde een vervreem­ dend effect op me. De muziek kwalifi­ ceerde ik direct als knetterende herrie, gewoon een heavy­metal­erfenis of zoiets. De disc­jockey verzekerde me dat dit 'écht eind jaren zestig­muziek' was. Ik kon het me niet herinneren, vermoedelijk omdat ik in die tijd alleen van zang met zoete gitaartjes hield: Boudewijn de Groot, The Beatles, Joan Baez, Donovan, Melanie, Bob Dylan, ik noem er maar een paar, die met hun idealisme of protest de zomers zo lang, warm en veelbelovend maakten: 'the times' waren immers 'changing'? Dat geeft meteen een merkwaardige te­ genstelling weer tussen de jongeren die hier stonden te springen en de jongeren van toen: zij spelen vrolijk de jonge jaren van hun ouders na, terwijl wij ons juist met walging of medelijden van de benauwde jeugd van pa moe afkeer­ den. Het was heel interessant ­ 'weird' is het originele woord in dit verband ­ om

met de selectie van m'n eigen geheugen geconfronteerd te worden, en met de details die er in dit gezelschap beklijfd waren van de geschiedenis waar ik deel van was geweest. Ik zag dat ze begrepen dat de mensen toen rare hoedjes en kralenkettingen droegen. Toch was het in de jaren '60 niet louter flower power wat de klok sloeg. De 'scenes' liepen uiteen van nozems, pleiners, rockers of vetkuiven ­ de namen verschilden van plaats tot plaats ­ die van Elvis Presley hielden, bier dronken en rondscheur­ den op 'buikschuivers' met meisjes ach­ terop die hun haar tot 'kippekontjes' opkamden, tot types als dijkers, Dam­ slapers of hippies met wapperend haar, die op omafietsen reden, hasj of LSD gebruikten en van Elvis walgden. En daar tussenin bloeide een variatie van subcultuurtjes. Eén meisje op dit feest had zich opval­ lend goed als hippie verkleed: het haar ver over de schouders, scheiding in het midden met pony, daarbij een lange fluwelen jurk, kettinkjes natuurlijk en de juiste laarsjes aan. Toen ik haar complimenteerde dat haar voorstelling zo goed gelukt was, lachte ze vrolijk dat ze er altijd zo uit zag. Omdat ze dit soort kleren zo mooi vindt. De meeste meisjes hadden hun best gedaan hoewel de aankomende historici zich mets aan­ trokken van historisch onmogelijke combinaties van flower­power­kleding met jaren negentig 'props'. De jongens vielen wat tegen: gewoon doorsnee mo­ derne jongens, saai in hemd met spij­ kerbroek. Die moeten nog eens naar het kostuummuseum als ze weer eens aan zo'n feestje meedoen. De avond begon een beetje dunnetjes.

Om half tien telde ik zeventien bezoe­ kers, inclusief barpersoneel, disc­joc­ key, bestuurderen en de vier leden van Intuition, de band die stevig aan de pils was in afwachting van het publiek.Twee bandleden hadden prach­ tig lang haar, zoals het op een 'sixties party' betaamt. Eén was zelfs al van zo­ danig gevorderde leeftijd dat hij het eind van de jaren zestig nog bewust had beleefd. Op het waarmaken van de be­ lofte dat ze 'ook wat' van Jimi Hendrix zouden gaan spelen, kon ik niet wach­ ten. De generatiekloof sloeg harteloos toe: na anderhalfuur liep het zaaltje flink vol en ik was intussen onwel van het gedreun, had pijn in m'n keel omdat ik mijn verslaggeverstaak serieus trachtte te nemen door vragen te stel­ len. Schreeuwend dus. Want als je trom­ melvliezen bijna barsten schijnt het pas echt gezellig te zijn tegenwoordig. Van psychologie­studenten had ik nog even verwacht dat ze aan 'psygedeliese' muziek zouden denken, met vloeistof­ dia's, en aan wat zo naïef 'geestverrui­ mende middelen' heette. Gepaft werd er voldoende ­ na afloop was ik een asbak gelijk, en kon meteen geheel de wasmachine in ­ maar waar bleef de kruitdamp van de good old joint? 'Die komt echt, later op de avond', werd me verzekerd. Er zouden wel min­ stens twee studenten in handelen. Tegen een uur of 11 barstte het feest ten volle los. Welk jaartal er ook werd nagestreefd, het was gewoon swingen. Een meisje kwam dansend binnen met een handvol brandende vderookstokjes en een bosje bloemen die ze uit begon te delen. Dat wordt nog wel een goede historica.

door Aad Meijer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen