Ad Valvas 1991-1992 - pagina 118

PAGINA 16

AD VALVAS 3 OKTOBER 1991

'"', ;-e?»i«fi f?fg= f> -

Archaïsche taal is nog geen nieuwe Reve

^ : ^ ó ^

. .ft-ïi"*"

i"' V

Selma Schepel

Van Nico Dros, aio bij Sociologie, verscheen onlangs Noorderburen. "Debuut bij Van Oorschot" staat er op het extra omslagje. Dat is geloof ik een eer. In elk geval hing jarenlang het aura "wij maken de échte intel­ lectuele literatuur" om deze uitgever­ ij. Dat beloofde dus een avondje ver­ antwoord en stijlvol smullen te wor­ den. Tja. Aan de plot van Noorder­ buren zou Jo van Ammers ­ Kuiler zich niet vertillen: het is een pastorale waann een graaf ­ als woordvoerder van de schrijver ­ in het jaar 1810 we­ gens een vage politieke activiteit ver­ bannen wordt naar een negonj op Texel. Tussendoor bevrucht hij een paar herderinnetjes. Daar worden sommige "weerbare" mannen boos

'Het beeld dat een kind heeft van een pro fesso r is no g steeds dat van een knappe man in een witte sto fjas'

over. Maar gelukkig kiezen alle grauwgeklede kipjes in 't dorp partij voor het edelhaantje, dat ze zelfs met de klomp tegen hun eigen manvolk verdedigen, zodat hij de dans om het temtonum wint en beschaafd victone kraait. Dat is maar goed ook, want graaf komt de dégénéré's cultuur en vooruitgang brengen. De literaire vorm van het boek ­ Van Oorschot noemt het een roman ­ laat zich het best omschnjven als een fei­ tenreeks. In steeds dezelfde, bedaag­ de trant somt het gebeurtenis na ge­ beunenis op. Het nut van deze ge­ kunstelde saaiheid ontgaat mij ge­ heel. Rond 1810 werden er ook èchtê dagboeken en reisverhalen geschre­ ven, die nog steeds zeer leesbaar zijn. Maar de uitgeverij laat weten dat de bibliotheekdienst zojuist 600 Noor­ derburen besteld heeft, "dus het brede volk wordt geacht het leuk te vinden. Een paar mensen zijn het misschien met u eens, een heleboel dus niet." Dros' archaïserende taalge­ bruik heeft de uitgever misschien de illusie gegeven een nieuwe Reve in huis te halen. Dat zou kassa zijn niet­ waar? De hoofdpersoon loopt niet maar treedt, hij wordt niet dronken maar geraakt allerakeligst boven zijn theewater, enz. Geen karakter reikt echter verder dan bloedeloze stereo­ types als de flauwvallende deftige dame, de hypocnete patriarch, het bescheiden deerntje met gouden hart, de onbehouwen knaap of de gemelij­ ke dorpeling. Maar misschien rikke­ tikt er bij u wel iets bij het lezen van scènes als met volksmeisje nr. 2: "Doet U dat met, zei ze zacht. Niets kon me weerhouden. Lange lokken vielen langs haar schouders. Toen sloot ik haar in mijn armen en bedek­ te haar gelaat met ontelbare kussen. Zij verweerde zich niet." Wijlen de oude Van Oorschot had een uniek fonds opgebouwd. Naast schnjvers die later goed gingen verko­ pen, als Reve en Hermans, gaf hij in de jaren '50 en '60 boeken uit waar­ voor nauwelijks een markt was, alleen omdat hij er zelf het belang van in zag. Zo heeft hij klassieke Russen laten vertalen en in prachtige banden uitgegeven. En verkocht toen soms maar 10 of 20 exemplaren per opla­ ge. Uit die tijd dateren de sterke ver­ halen dat hij rondreisde als colpor­ teur van zijn eigen fonds, en boek­ handelaren van Roodeschool tot Sas van Gent dwong te bestellen. Stapte Van Oorschot de winkel binnen dan wist de nenngdoende het al: er moest besteld worden. Misschien moet de jonge Van Oor­ schot ook de boer op als hij juweeltjes als van Dros in zijn fonds blijft opne­ men. Alleen kan ik me niet voorstel­ len dat hij er uiteindelijk dezelfde er­ kenning mee zal oogsten als zijn vader indertijd. NICO Dros Noorderburen ISBN 90 282 0781 3

Foto NICO Boink, AVC/VU

Professor P ost krijgt een snoepreisje in een luchtballon Diana Do o rnenbal

Wetenschappers hebben altijd wel iets mee te delen. Stapels brieven gaan dan ook dagelijks de universiteit in en uit. Notulen van belangrijke vergadenngen, teksten met interessante bevindingen of zo maar een kattebelletje voor een col­ lega elders. Wat de vu­postbode niet weet, is dat hij het afgelopen jaar een paar keer bijzondere brieven heeft rondgedeeld: brieven voor P rofessor Post. De afzenders schreven P rofessor Post wat hij mee moest nemen op een reis met een luchtballon. En hij kreeg alvast een paar tips voor een eerste ver­ kenning op het onbewoonde eiland Tasmanië, waar hij ongetwijfeld zou landen. Nee, dit is geen geheim complot van vu­wetenschappers die hun onderzoek beu zijn, en op een winderige namiddag met een luchtballon boven Buitenvel­ dert zullen opstijgen. Het gaat om seri­ euze correspondentie over wetenschap­ pelijk onderzoek tussen wetenschappers en kinderen. Het project P rofessor P ost startte vorig jaar als proef Het is een manier om kinderen kennis te laten maken met echte onderzoekers en ple­ zier te laten beleven aan 'wetenschap'. De Stichting voor P ublieksvoorlichting over Wetenschap en Techniek (P WT), het Technologie Museum NINT en de Rijks Universiteit Utrecht nemen de or­ ganisatie voor hun rekening. De vu heeft ongeveer tien P rofessoren; in het hele land zijn dat er zo'n hon­ derd. Allemaal vinden ze het een uitda­ ging om met kinderen van gedachten te

wisselen over onderzoek. En voor de kinderen is het natuurlijk spannend om een paar keer per jaar een brief van een echte professor in de bus te knjgen. Daar steek je nog 'ns wat van op! "Wetenschap staat ver van kinderen af', vertelt Piet Duizer, een van de or­ ganisatoren. "Het beeld dat een kmd heeft van een professor is nog steeds een knappe man in een witte stofjas, die in een laboratorium hele ingewikkelde dingen uitpluist. Zo'n briefwisseling kan verhelderend werken. Alleen al het feit dat je gewoon met een professor kunt schrijven! Bovendien leren de kin­ deren ontdekken en observeren; die vaardigheden zijn eigen aan het werk van een wetenschapper." De kinderen die wel zo'n echte profes­ sor als penvnend wilden, kregen vorig jaar van de stichting P WT een onder­ zoekpakket thuisgestuurd. Dat pakket bevatte een aantal (wetenschappelijke) proefjes, een paar vragen en een grote eindopdracht over de voorbereiding van een luchtballonvaart. De kinderen moesten een overlevingspakket samen­ stellen, en leerden zo iets over naviga­ tie, astronomie en voeding. Met hun correspondentie­prof schreven ze over hun bevindingen. Voordat ze met hun werk begonnen, moesten de kinderen natuurlijk eerst een beetje vertrouwd raken met 'hun' professor. Alle deelnemende profes­ soren ­ ze zijn trouwens niet allemaal professor ­ stuurden daarom eerst een kennismakingsbnef naar hun nieuwe, jonge collega­onderzoekers. Dr. R.D. Vis, is zo'n Professor P ost. Hij schreef aan Iris, Hidde en Tim dat

JOOL HUL EN1 Ml 1 • Of

"1

1— xt^ober

^

vrije

ei

SEÖ,

jooi

hij meteorieten onderzoekt. En dat hij elke dag op de motorfiets naar het labo­ ratorium gaat om z'n stenen, die uit de ruimte zijn komen vallen, te onderzoe­ ken. De bioloog drs. Gertjan van der Wilt speelde met twee collega's voor P rofes­ sor Post. "Eigenlijk zijn wij geen profes­ sor hoor, daarvoor weten we helemaal niet genoeg. Daarom doen we het met z'n dneén. Dan weten we misschien nog wel meer dan een echte professor", schreef hij aan Oscar en Roemer. De reacties van de kinderen bleven niet uit: er kwamen regelmatig brieven bin­ nen bij de vu. Veel kinderen wilden van de ballonvaart een snoepreisje maken. Ze dachten alleen aan koekjes en limo­ nade. "Wat dacht je van melkpoeder, gedroogd fruit en peulvruchten zoals erwtjes en bonen. Dat eten kun je lan­ ger bewaren. En een hengel om af en toe een visje uit het water op te pik­ ken", antwoordden de professoren. Een enkel kind wilde z'n P rofessor zelfs zo­ veel op z'n ballonvaart mee laten nemen, dat die niet eens van het vu­ terrein zou kunnen opstijgen. Hidde en Tim deden hun opdracht erg goed. Hun P rofessor P ost ontving zelfs foto's van de twee aspirant­onderzoe­ kers aan het werk. Maar die fles whisky Yond Professor P ost toch niet echt nodig. Bovendien hadden Hidde en Tim niet gedacht aan een goed zakmes, een blikopener en een zaklantaarn voor bewolkt weer. "Hoog in de lucht kan het erg donker zijn", waarschuwde P ro­ fessor Post hen. Nu ze toch de eer hadden om met een

echte professor te schrijven, stelden ze nog een paar vragen. Zo leerden Hidde en Tim hoe meteoneten ontstaan, waarom vogels een luchtballon niet kapot prikken en wie het alfabet heeft uitgevonden. Maar hoeveel dieren er op aarde zijn en wat het grootste hemelli­ chaam is, dat vond P rofessor P ost erg moeilijke vragen. Zelfs een professor weet niet alles. Professor P ost dr. R.D. Vis verwacht niet dat de kinderen echt veel zullen leren. "Maar waarschijnlijk wordt wel hun nieuwsgiengheid voor wetenschap gewekt. En het is een uitdaging om op zo'n manier je vak, voor mij natuurkun­ de, te promoten. Het heeft me wel een paar avonden gekost, want de één stuurt een velletje met een tekening, maar de ander stuurt schriften vol foto's en verhalen." Professor P ost Van der Wilt hoopt dat hij door z'n bneven de drempel van de universiteit ietsje lager maakt voor de kinderen. Zelf heeft hij er ook iets aan: "Het leuke is dat het je dwingt om op een heel ande­ re manier over onderzoek na te denken en te schnjven." Soms verwatert het contact tussen de professor en de jonge onderzoeker. Eén van de twee schnjft dan met meer terug. Maar de enthousiastelingen kun­ nen volgend jaar doorgaan, want de proef met het Professor P ost­project is geslaagd. Vanaf januari zal de vu­post­ bode dus opnieuw bijzondere brieven bestellen. Dit keer met verhalen over kleurenmachmes, geurklokken en schil­ derijen. Oftewel: over onderzoekjes naar de verschijnselen tijd, licht en kleur. Hoera, da's pas leuke post!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen