Ad Valvas 1991-1992 - pagina 526

PAGINA 121

AD VALVAS 7 MEI 1992

De leut uit het leven gehaald Selma Schepel Een goede nacht en welterusten! Mensen die deze brave wens een rotopmerking vinden omdat ze nooit lekker in of door kunnen slapen, laten zich onderzoeken door het 'slaapteam' van de vu. Een paar nachtjes, soms ook middagen gaat men beplakt met elektroden naar bed en vult vragenlijsten in, waarmee het verstoorde slaappatroon in beeld kan worden gebracht. Het boekje dat het slaapteam afgescheiden heeft, 'Slaap en Slaapstoornissen', geeft precies wat de titel belooft: een beschrijving van wat slaap is (voor zover bekend), een inventarisatie van slapeloosheden en een paar hoofdstukjes behandelmethodes. Tussen de tien en de vijftien procent van de mensen (in Amerikaanse steden zelfs 45 procent) hjdt onder slaapproblemen. Voor het merendeel van de Nederlandse mensheid valt er aan dit boekje

dus niet zoveel te beleven, tenzij men inzicht wil krijgen in de problemen van een slapeloze parmer of kind, of zich wil verbazen over de noodsprongen van de wakkere ongelukkigen. Bijvoorbeeld de opsomming van risico's die het gebruik van slaapmiddelen geeft. Het is huiveringwekkend dat artsen zulke spullen nog willen voorschrijven of dat mensen ze durven slikken. Onder het kopje 'slaaphygiëne' worden elf regels gegeven die helpen een goede nachtrust te bevorderen. Sommige klinken als een vermageringsdieet (dat ozo gezond is, maar net de leut uit het leven haalt), zoals niet roken, lezen of televisie kijken in bed en geen alcohol enige uren voor het slapen gaan. In een interview vertelde wijlen Joop Den Uyl dat hij altijd enige uren in bed las tot hij in slaap viel. Dat is me bijgebleven, omdat het ook mijn slaapmutsje is. Maar voor echte tobbers keurt professor het dus af. Welk een straf Het vervelende van dit boekje is dat de informatie steeds zo summier is. Juist wanneer een onderwerp nieuwsgierig maakt, volgt er een onbevredigend kort uiüegje, een case-history die alweer afgelopen is als je nog nauwelijks iets weet en men springt snel over op een volgend onderwerp. Het volgende slaaphygiënische voorschrift vind ik bijvoorbeeld cryptisch: 'geen krachtige lichamelijke inspanning twee uur voor het naar bed gaan'. Professor vertelt er niet bij waarom met, en of een onbeheerste uiting van libido daar ook onder valt. En welke invloed het zijns inziens op de slaap heeft wanneer naar bed gaan gepaard gaat met een smakelijke dame of heer. Het colofon laat een keur van deskundigen zien, waaruit deze werkgroep slaaponderzoek van het vu-ziekenhuis bestaat. Zou zo'n heel slaapteam nooit eens vrolijke dingen registreren? Het boekje stipt zijdelings aan dat leren tijdens de slaap mogelijk is. Maar leuke onderzoeksdetails mogen we niet horen. Toch wordt die wetenschap al jaren in praktijk gebracht. Chronische bedplassers kunnen tegenwoordig geholpen worden met een ziekenhuisopname, waar ze om te beginnen 's nachts elk uur gewekt worden om een paar handelingen verrichten, zoals naar de wc lopen. Met dit nachtelijk inprenten worden verbluffende resultaten geboekt. Een ander aardig verhaal: ik ken een computerprogrammeur die geregeld 's nachts ontwaakt omdat hij een nieuw programma-onderdeel gedroomd heeft, en dan blij opspnngt om 't in te tikken. Hij beweert dat zulks heel gewoon is in zijn branche. Misschien komen dergelijke leuke slaapverstoringen in een volgend boek? Of in een tweede, uitgebreide druk, want netto tachtig paginaatjes tekst is wel erg mager. Slaap en slaapstoornissen is eerder een brochure dan een boek. Slaap slaapstoornissen, prof dr S L Visser, ISBN 90 242 3405 O, ƒ 27,50

Helaas is er geen tafel vol donuts maar slechts één doosje van bakkerij Kwakman

Foto Bram de Hollander

*We weten nu wie Laura vermoord heeft. Maar we hadden even geen zin meer' Martin Enserink Het licht in het zaaltje is al uit als ik binnenkom. Uit een uit z'n krachten gegroeid TV-toestel klinkt de sombere, onheilspellende muziek van Angelo Badalamenti; aan de andere kant van de zaal hebben zich zeven mensen genesteld - voor zover dat mogelijk is op de harde stoeltjes. Direct naast de TV ligt een kloeke stapel videobanden. Vanuit het donker krijg ik een kop koffie aangereikt. A damn'good cup of coffee, zo blijkt. Nadat mijn ogen aan de duisternis gewend zijn ontwaar ik zowaar ook de donuts. Helaas niet de tafel vol die elke avond voor special agent Dale Cooper klaarstond (A policeman's dream), maar een eenvoudig doosje, fabrikaat van bakkerij Kwakman. Voor iedere aanwezige is er één. In PH 31 heeft zich deze vrijdagavond om acht uur een groepje Peaks freaks verzameld; hartstochtelijke liefhebbers van Twin Peaks, die het nog steeds niet hebben kunnen verwerken dat de TVserie definitief is afgelopen. Daarom hebben ze besloten hem nog maar eens te bekijken. Het idee was afkomstig van geneeskunde-student Marius van de Leest, maar was direct enthousiast ontvangen door een aantal gelijkgestemden, ook student of net afgestudeerd aan de vu. Aanvankelijk was het de bedoeling om in twee avonden de hele serie voorbij te laten trekken, maar dat zou eenfysiekeuitputtingsslag zijn geworden: alle afleveringen samen duren minstens vijfen-

twintig uur. De ambities zijn uiteindelijk iets bescheidener gesteld, had vooraf Marco Vonk verteld, die de - zelf opgenomen - videobanden zou meenemen. "Op vrijdag willen we in elk geval de eerste acht afleveringen zien. Op zaterdag proberen we te komen tot de oplossing van de moord en de dood van Leiand." "En dat is in aflevering..?" "Veertien of vijftien." Dat werd dus doorzetten. De eerste, lange aflevering (kenners spreken van de pilot) wordt grotendeels zwijgend bekeken; slechts af en toe kan iemand het niet laten een favoriete zinsnede net iets eerder uit te spreken dan de betreffende acteur. Om half tien is er even tijd voor een korte pauze. Marco verwisselt de videoband; beneden aan de bar (vanwaar keiharde house-muziek naar boven dreunt) wordt drank gehaald. Er zitten een paar echte Twin Peaks-fanaten in het gezelschap, wordt me verteld. Die hebben sommige afleveringen al menigmaal gezien. Voor oudejaarsavond had Marius van de Leest zelfs een citatenwedstrijd gemaakt; van typerende zinsneden uit de soap noir moesten de anderen raden door wie ze waren uitgesproken. Waardoor is Twin Peaks eigenlijk zo verslavend? Wat is het geheim van de serie? Dat blijkt maar moeilijk onder woorden te brengen. "Het is gewoon erg mooi", meent de een. "Het heeft wel wat", aldus een ander. "Er wordt

JOOL HUL

heel goed in geacteerd. En de dialogen zijn... ja, gewoon heel goed." "Er zitten ook van die zinnen in die je mooi kunt citeren", merkt iemand op. "Vooral die scènes waar de reus in voorkomt. Dat zijn van die fijn citeerbare stukken." Het is dus eigenlijk niet onder woorden te brengen, concludeer ik, de magie van Twin Peaks. Je moet het zien. Neem de scène waarin de moeder van Laura Palmer merkt dat haar dochter onvindbaar is en uiterst nerveus haar man opbelt, die op dat moment in een vergadering zit. Juist als hij haar probeert gerust te stellen, ziet hij de sheriff op zich aflopen, met zijn hoed in de hand. "Sheriff Truman..." stamelt hij, half vragend. Zijn vrouw heeft - typisch Twin Peaks aan een half woord genoeg en barst in een geschreeuw uit dat werkelijk door merg en been gaat. Ook bij het terugzien trekt er nog kippevel over mijn armen. Na de tweede aflevering bevalt de hernieuwde kennismaking nog steeds uitstekend. "Je ziet allerlei dingen die je de eerste keer niet zag," roept een van de aanwezigen. Zo meende iedereen dat de hysterische Nadine pas na haar zelfmoordpoging bovenmenselijke kracht bezat; nu zien we dat ze ook al in aflevering twee een hometrainer aan flarden trekt. Er zijn meer verrassende details. Maar is dat genoeg reden om de hele nacht te blijven kijken? Na aflevering drie, eindigend met de meesterlijke droomscène waarin agent Cooper in code de oplos-

sing van de misdaad krijgt aangereikt, vmd ik het eigenlijk al wel genoeg. Ook bij de andere kijkers treden de eerste vermoeidheidsverschijnselen op. Men hangt enigszins lusteloos op de stoelen. "Er zit toch wel een zekere ratio achter het tempo van één uitzending per vveek", merkt Marco Vonk op, terwijl hij een nieuwe band in de recorder schuift en er een nieuwe ronde drankjes wordt gehaald. Na de vierde episode houd ik het voor gezien. Het is bijna half één, en als ze nog tot aflevering acht willen komen, reken ik uit, liggen ze pas om half vijf in bed. Sommigen moeten er morgen al weer vroeg uit. Cult-liefhebber zijn heeft ook zijn prijs. "We zijn die avond nog tot aflevering zes gekomen", vertelt Marius van de Leest me een paar dagen later. "En zaterdagavond hebben we weer van acht tot vier zitten kijken. We zijn nu op het punt dat we weten wie Laura heeft vermoord. Maar we hadden even geen zin meer om verder te gaan. Misschien dat we over een paar weken de rest doen." Gelukkig hoeft Twin Peaks niet per sé in marathon-sessies geconsumeerd te worden. David Lynch werkt immers aan een Twin Peaks-bioscoopfilm; bovendien heeft RTL-4 beloofd de hele serie nog eens te zullen herhalen. Wie niet weet viaxfire, walk with me betekent, onbekend is met de betekenis van Tibet voor de FBI, of nimmer de tronie van Killer Bob heeft aanschouwd, kan de schade nog volop inhalen.

door Aad Meijer ' f \s W£Ê.< \u \A/e£K ü i r

ALS T j E MiET iW'TefS.eiJEQ^T

Hö£ Lmc, bEMKr LI D i r No C VoL TE HoLlD£t>/.''

S-ri^iL_ri

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen