Ad Valvas 1991-1992 - pagina 204

AD VALVAS 14 NOVEMBER 1991

PAGINA 16 I

Nieuwsgierig jongetje van gewone komaf Selma Schepel Voor Saskia, staat er op de tweede bladzijde. 'Dat hoef ik niet te kopen, dat is dus niet voor mij bedoeld', denk ik altijd als ik zo'n in het boek gedrukte opdracht lees. Het opdragen is helaas zo'n ingeburgerde gewoonte onder publicisten dat mijn boekenkast leeg zou blijven als ik steeds aan mijn weerzin toegaf. Dus kocht ik de bun­ del essays overfilosofiein de litera­ tuur. Echte Kennis van Carel Peeters. Wie wil er nu geen Echte Kennis be­ zitten? Carel Peeters zelf in elk geval wat graag, want in de eerste hoofd­ stukjes geeft hij koket zijn ontwikke­ ling weer van nieuwsgierig jongetje van kennelijk zo eenvoudige komaf dat er niet eens een miniem eendelig

'Het is net een schoolreisje'

encyclopedietje in huis was, tot heuse, zelfdenkende geleerde. Maar gelukkig neemt hij op pagina 20 elke mogelijke kritiek de wind uit de zeilen door te zeggen dat Echte Kennis de geschiede­ nis van zijn persoonlijke smaak weer­ geeft. En over smaak valt toch niet te twisten? Alleen is wat Peeters doet al zo vaak vertoond: hij is zo'n man die vertede­ ring wil oproepen met het onbegre­ pen, naar kennis hongerende manne­ tje dat hij was, en het ­ door vast te houden aan zijn dromen ­ op eigen kracht 'gemaakt' heeft. Echte Kennis is een etalage van verzamelde weetjes, van zijn groot uitgegroeide jongens­ droom. Maarten 't Hart meent (afgelopen weekend in Het Parool) dat Peeters niet kan schnjven: 'Hij heeft me ­ toen het nog goed was tussen ons ­ een eerste hoofdstuk van zijn roman laten lezen. En dat was zo ontzettend onbeholpen... ongelooflijk! Een man die altijd zo hoog van de toren blaast en schrijft hoe schnjvers moeten schrijven en het allemaal zo precies weet... als je dat hoofdstuk las... Niet te geloven!' N a lezing van de per­ soonlijke stukken in Echte Kennis, moet ik 't Hart gelijk geven, al zegt hij het uit rancune omdat Peeters hem, na een prettige samenwerking van jaren, tegenwoordig 'met de allerbot­ ste bijl die hij m huis heeft afliakt'. Grappig is dat Peeters in zijn laatste hoofdstuk juist het einde van privége­ schrijf, zoals over de eigen jeugd sig­ naleert. Verbaasd presenteert hij het als een vondst hoe hij constateert dat schnjvers na 1984 diepzinniger zijn geworden, het l'art pour l'art hebben laten vallen. Als het al zo is (waren ze vroeger dan ondiep?) dan loopt die ontwikkeling netjes parallel met de maatschappelijke ontwikkelingen: de tijd van vrolijk en oppervlakkig produ­ ceren is gewoon overal voorbij. Daar­ om heb ik van het gejuich over ie­ mand als Connie Palmen nooit iets begrepen. Bijvooroordeeld door een andere roddel uit Het Parool, te weten dat Peeters onverichter zake naar de vleselijke gunsten van Connie Palmen dong, las ik het hoofdstuk over haar wetten. Gelukkig steekt hij dat zwaar overschatte debuutje toch niet hele­ maal de lucht in. Het is een van de hoofdstukken die meevalt. Mijn grootste bezwaar tegen Echte Kennis geldt de prijs. Je reinste wind­ handel vind ik het, om 45 gulden te vragen voor een pocketje van ander­ halve centimeter dikte. (Verdient meneer Peeters met genoeg als hoog­ leraar?) En het werkelijk positieve vind ik dat je er enorm veel zin van knjgt om weer eens een écht boek te gaan lezen.

Carel Peeters Echte Kennis ISBN 90 6 1 69 40 51

Foto Bram de Hollan der

'Linie vijf meter vooruit! Drijf ze de poort uit!' Dirk de Hoog Dinsdagochtend om tien minuten over elf komen de eerste twee demonstran­ ten vloekend de SRVU­barak binnen. Uitgerekend vandaag hebben bijna al hun medestudenten psychologie een tentamen. Even later komt in haar een­ tje een studente kunstgeschiedenis bin­ nen gewandeld. Ze gaat voor het eerst van haar leven demonstreren, tegen het onderwijsbeleid van minister Ritzen. Uit idealisme zegt ze, want de maatre­ gelen zullen haar niet erg raken: haar ouders kunnen wel bijspnngen. De me­ dicijnenstudenten zijn met z'n twinti­ gen duidelijk in de meerderheid. Ze hebben het voor elkaar gekregen dat ze het voor vandaag geplande practicum een andere keer kunnen doen, met dank aan de docente. Medische termen als "tering, tyfus" vliegen door de barak als ze merken dat de vu­opkomst be­ perkt zal blijven tot zo'n veertig men­ sen. Op naar de trein. Er wordt efficiënt ge­ bruik gemaakt van de ov­jaarkaart, want de luttele meters van de De Boe­ lelaan naar station Zuid worden per sneltram afgelegd. Alleen het SRVU­be­ stuur gaat lopen, met het spandoek waarop naar later blijkt geschilderd staat: 'Stom, Ranzig, Vml Uilskuiken', een subtiele verwijzing naar de naam van de eigen vakbond. Eigenlijk had het portret van de minister er ook op moe­ ten prijken, maar niemand kon dat schilderen. In de trein zijn computers, het vinden van goede woonruimte en

vakanties de favoriete gespreksonder­ werpen. Het SRVU­bestuur deelt koekjes en dropjes rond, wat iemand de uitroep ontlokt dat "het net een schoolreisje is". Toch blijft het wat stilletjes in de coupé. Maar in Leiden staat een grote groep luid schreeuwende jongeren: "We gaan naar Ritzen toe, we gaan naar Ritzen toe!" Twee agenten van de spoorwegpolitie lopen zenuwachtig heen en weer. De trein rolt echter volle­ dig intact Den Haag es binnen. Daar is het één mensenzee met span­ doeken en plaatsnaambordjes. Men wil laten zien erbij te zijn. Voor zover dat met het oog te bepalen is, lopen er veel scholieren mee. Overal zijn blije gezich­ ten en ook de zon begint te schijnen. Opluchting: de demonstratie is ge­ slaagd, want het Plein staat afgeladen vol. Zevenduizend, achtduizend men­ sen, wie zal het zeggen. De massa yelt: "Ritzen is een hondelul. Ritzen is een hondelul!" Veel verder zal de creativi­ teit vanmiddag niet komen; ook op veel spandoeken worden lichaamsdelen ge­ noemd of uitgebeeld. Inhoudelijke leu­ zen ontbreken nagenoeg, of het moet 'Leve de elite' zi]n. Ook lijken sommige spandoeken van de ouders geleend, zoals die met de tekst 'Basisdemocratie'. Vanaf het podium in de verte is nog net te verstaan dat het Interuniversitair Studenten Overleg (iso) meer dan tien­ duizend protestkaartjes naar het parle­ ment heeft gestuurd. Groot gejuich stijgt op. Verder is van de toespraken en de muziek weinig meer te horen dan brommende bassen.

Eindelijk zijn deze plichtplegingen voorbij en kan de demonstratieve op­ tocht beginnen: "Actie, actie!" klinkt het. De studenten doen precies wat Rit­ zen wil: snel en efficiënt nemen ze de kortste weg naar het Binnenhof. Wan­ hopige studentenleiders roepen hen na vanaf het podium: "Terugkomen, de demonstratie gaat de andere kant op!" Een handjevol radeloze agenten spurt achter de massa aan, maar te laat! Het Binnenhof is in handen van de studen­ ten gevallen en de eerste doodkist met de Ritzens naam erop gaat de fik in. Wat nu? Er is geen leiding en de de­ monstranten kijken gnnnikend om zich heen, maar verder dan het beklimmen van bouwsteigers door een handjevol stoere jongens komt het niet. "Hoger, hoger!" gilt de massa en weldra hebben twee, drie jongens de dakrand bereikt. Vijf agenten klimmen er achteraan en het publiek moedigt beide partijen vurig aan. Eén held weet via halsbre­ kende toeren op de steiger uit de klau­ wen van de sterke arm te blijven. Ap­ plaus is zijn deel. Langzaam maar zeker komen meer agenten het Binnenhof binnendruppelen en met wat rustig praat­ en duwwerk ontstaat een flinter­ dun kordon tussen de studenten en het parlementsgebouw. Voor een bestor­ ming daarvan was overigens al ruim­ schoots gelegenheid geweest. Er vliegt ergens een enkele verfbom tegen een muur en zakjes meegebrachte boter­ hammen belanden m de politiegelede­ ren, waar ze ten prooi vallen aan ver­ vaarlijk blaffende politiehonden.

JOOL HUL

Na een half uurtje leuzengeroep ver­ schijnt de ME op het toneel. Een gewel­ dig gefluit en boe­geroep raast over hun witte helmen. Demonstratief gaan stu­ denten voor de linie op de grond zitten. Hier en daar vliegen bierblikjes door de lucht. Eén agent wordt met een hoofd­ wond afgevoerd. En verder gebeurt er eigenlijk een uur lang niks. Een beetje duwen, een beetje trekken, nu en dan een ferme tik. Achter de linie spelen agenten een potje voetbal met een bal­ lon en de politiehonden krijgen water. Het wordt saai, men verveelt zich, de eerste studenten beginnen af te drui­ pen. Een paar honderd staan nog ach­ ter de inmiddels neergezette dranghek­ ken. De televisieploegen pakken de ca­ mera's in. Het lijkt voorbij. Dan ineens beginnen de agenten de dranghekken meters naar voren te schuiven, om zich heen slaand met de lange lat. Studenten vallen; sommigen blijven op de grond liggen. N iemand begrijpt wat er gebeurt, zelfs agenten kijken verbaasd om zich heen. Een ME­ commandant begint te schreeuwen: "Linie vijf meter vooruit!" Met de wa­ penstok worden de studenten verdre­ ven. "Drijf ze de poon uit!" brult de commandant en de ME stormt naar voren. Binnen twee minuten is het Bin­ nenhof schoongeveegd. Een handjevol demonstranten blijft buiten nog een tijdje staan, maar keert uiteindelijk terug naar het Plein, waar de slotband met een wel zeer funky versie van het Wilhelmus de laatste demonstranten naar huis jaagt.

door Aad Meijer

^ o o

11

^<^ r U 1

\

i

!>

3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen