Ad Valvas 1992-1993 - pagina 203

PAGINA 13

AD VALVAS 19 NOVEMBER 1992

Opening van het nieuwe laserlab aan de VU in mei van dit jaar Foto NICO Boink, AVC/VU

Mystificatie maakt bèta-valiken moeilijk toegankelijk voor * vrouwen Afgelopen zaterdag vierde het netwerk va n bèta­vrou­ wen. Nimf, haar vijfjarig besta a n met onder andere een congres. Belangrijkste gespreksonderwerp bleek toch weer: Hoe blijf je overeind in een mannenwereld als je baan en moederschap wilt combineren? Dirk de Hoog "Vrouwen die kinderen hebben, nemen hun werk niet serieus", kreeg prof.dr. Lisa Tauxe van een collega aan de Yale universiteit te horen. Detail: het was wel de enige vrouwelijke hoogleraar ge­ ologie die het zei. Bij de geboorte van haar tweede kind nam Tauxe, inmid­ dels zelf hoogleraar in het paleomagne­ tisme, maar vier weken verlof. Het werk mocht tenslotte niet lijden onder het moederschap. Maar het is niet snel goed. "Als je be­ wust besluit geen kinderen te nemen, omdat je carrière wilt maken zonder schuldgevoelens, word je soms ook aangekeken alsof je een onmens bent", vertelt Anita Lantermans, ingenieur en inmiddels gemeentesecretaris te Leeuwarden. De zaal, gevuld met zo'n vijftig vrou­ wen en vier mannen, mag zelf kiezen welke van de veertien stellingen het forum het eerst zal behandelen. "Het wordt tijd dat de mannen een voor­ beeld nemen aan de vrouwen en dat de vrouwen ophouden een voorbeeld te nemen aan de mannen", is de stelling die wint. Z owel op het werk als in het privé­leven moeten mannen als vrou­ wen hele mensen kunnen zijn, is de al­ gemene opinie. De mannennorm dat een echte baan

minstens zeventig uur per week kost, is dan ook onzindelijk. Echter het idee dat kinderen alleen maar gelukkig kun­ nen opgroeien als de moeder voortdu­ rend aanwezig is, moeten vrouwen ook maar eens uit het hoofd zetten. Uit onderzoek blijkt dat de kwaliteit van het contact met kinderen belangrij­ ker is dan de hoeveelheid tijd die eraan wordt besteed. "Als je twee uur per dag echt aandacht voor je kinderen hebt en er is een goede oppas dan zijn de kin­ deren beter af dan als een moeder de hele dag chagrijnig thuis zit", zegt Mechtild de Jong. En zij kan het weten. Naast het lidmaatschap van de Tweede Kamer voor het CDA heeft ze behalve de zorg voor haar drie eigen kinderen na een huwelijk met een weduwnaar ook nog de gedeelde zorg over zijn drie kinderen. Maar de kinderen zijn na­ tuurlijk al wel een flink stuk ouder dan de poepluier­baby's.

Schuldgevoelens "Vrouwen moeten af van hun schuld­ gevoelens. We moeten ons rustiger voe­ len over de keuzes die we maken en niet voortdurend zitten denken wat an­ deren er wel niet van zullen vinden. Als we twijfelen zijn we een stuk ongeloof­ waardiger", IS de conclusie van ir. Wil­ lemien Alberts. Z ij geeft bij het minis­ terie voor Sociale zaken de leiding aan

de twintig mannen die samen met haar de afdeling arbeidsinspectie vormen. "Zelfs de secretaresse is een man", zegt ze glimlachend.

Mannelijk territorium Maar wat hebben deze zaken nu speci­ fiek met bèta­vrouwen te maken? D e jarige die het congres organiseerde. Nimf, IS tenslotte het netwerk van de echte bèta's onder de bèta­vrouwen. Biologen en 'gewone' scheikundigen mogen eigenlijk geen lid worden. Bij die richtingen studeren inmiddels zo­ veel vrouwen dat de problemen van de echte bèta's, namelijk als enige vrouw werken temidden van mannen, dan on­ dersneeuwen. Nimf staat voor Netwerk voor Informaticae, Mathematicae en Fys icae en is een landelijk netwerk voor vrouwen die actief zijn op gebieden als natuurkunde, informatica, wiskunde, geologie of elektrotechniek. Over de specifieke problemen bij de bèta­wetenschappen ging de derde stel­ ling. "Door de exacte vakken te ver­ heerlijken worden zij tot statussymbool gedegradeerd en wordt uit het oog ver­ loren, dat er nog leven buiten de exacte vakken bestaat. Typisch een geval van overwaardering van traditioneel man­ nelijk territorium?" Het grote probleem bij de exacte vak­ ken is, dat de zaken zo ingewikkeld en

moeilijk worden voorgesteld, dat het een wereld wordt die alleen maar toe­ gankelijk is voor ingewijden. "Een ander vak studeren of een andere baan kan misschien nog wel binnen veertig uur, maar als ingewijde in de geheimen van de 'echte' wereld is zestig, zeventig uur toch wel de norm. Wil je minder? Dan zal je wel geen echte ambities heb­ ben en is promotie ongeveer uitgeslo­ ten," zo verwoordt een van de aanwezi­ gen de heersende bèta­norm. "Een vol­ gende keer moet je je onderzoek niet zo eenvoudig uitleggen, want dat komt de status van het vak niet ten goede", kreeg een wiskundige te horen toen ze solliciteerde.

Osmose Maar die mystificatie van de bèta­vak­ ken is wel te doorbreken. Mechtild de Jong vertelde hoe ze lang geleden schei­ kunde­Ies gaf aan leerling­verpleegkun­ digen, die alleen maar huishoudschool hadden gedaan. "De artsen geloofden niet, dat die meisjes in één jaar tijd op HBS­niveau konden komen. Ik legde zaken als osmose uit door het te verge­ lijken met dikke mannen die niet door een deur heen kunnen, terwijl slanke meisjes er zo doorheen piepten. Alle meisjes slaagden glansrijk voor het exa­ men. Die artsen hebben een jaar lang mijn lessen op de band opgenomen.

want ze snapten niet hoe ik het flikte. Maar als meisjes een ingewikkeld naai­ patroon kunnen lezen, moet je mij niet vertellen dat ze geen aanleg voor wis­ kunde of scheikunde hebben." Haar verhaal werd dan ook gevolgd door een pleidooi om m de damesbladen als Viva, Margriet en Libelle populaire co­ lumns over de wonderen van de natuur en de techniek te schrijven. Bèta's moeten afdalen tot het begrijpe­ lijke niveau van alledaagse dingen, zoals het water dat uit de kraan stroomt. Dan is het mogelijk om vrou­ wen te interesseren. Het gehanteerde abstractie­niveau is de drempel die het mannenbolwerk opwerpt om de exacte wetenschap besloten te houden voor de ingewijden. "Laat die vaders eerst maar eens aan hun kinderen uitleggen wat ze eigenlijk de hele dag doen. D a n moeten ze op hun knieën op gelijkwaardig ni­ veau spreken. De meesten kunnen dat niet eens", merkt een spreekster op. Maar er is hoop. Mechtild de Jong: "Toen ik ging trouwen werd ik gewoon ontslagen, wat dat betreft is er wel vooruitgang."

Waarom we Ad Valvas niet moeten lezen Prof.dr. A.Th. van Deursen stoort zich aan de godslasterlijke taal in Ad Valvas. Hij vindt da t voora l het artikel op de achterpagina va n het nummer van 22 oktober niet door de beugel kan. In het gewraakte a rtikel, over rokers en niet­rokers, voert de schrijver God op als verstokte roker. Van . Deursen vraagt zich af hoe het zo ver heeft kunnen komen en stelt voor een tweede, maar nu vloekvrij, universiteitsblad op te richten. A.TIi. van Deursen Eens per jaar krijgt ieder die tot het vu­ personeel behoort, de gelegenheid een formulier in te vullen dat gaat over de verzekering van ziektekosten. Voor een toelichting verwijst het formulier altijd naar Ad Valvas. Dat is dan een reden waarom je Ad Valvas beslist moet lezen. Het is ook de enige reden die ik

zou weten te bedenken. Daarom stel ik voor, de tekst van het formulier zo te wijzigen dat het zonder nadere uitleg begrijpelijk wordt. D a n heb je Ad Val­ vas niet langer tenminste eenmaal per jaar echt nodig. Het levert wel ongemak op, als je met lezen ophoudt. Ad Valvas is een blad met een monopolie. Het heeft als enige de nieuwsvoorziening voor de gehele universitaire gemeenschap in handen. Het IS ongerieflijk, als je van dergelijke informatie verstoken blijft. Maar het is zelden onoverkomelijk, en je moet wel eens kiezen voor het kleinste kwaad. Is Ad Valvas lezen het enige middel om op de hoogte te blijven van alles wat er gebeurt op de tweede verdieping van het hoofdgebouw, dan kun je beter in je onkunde berusten. Misschien heeft de Vrije Universiteit nu en dan reden trots te zijn op wat in haar midden gedaan wordt. De produktie van Ad Valvas hoort daar niet bij. Haar afhankelijk­ heid van een dergelijke periodiek is voor de Vnje Universiteit ronduit be­ schamend.

linge verkeer tussen mensen van ver­ schillende achtergrond en levensover­ tuiging mogelijk maken. Eén van die regels zegt dat we ons in het openbaar zullen onthouden van vloeken en godslasteringen. Sommigen zullen dat nalaten omdat ze het per­ soonlijk ook afkeuren. Anderen zien er voor zichzelf geen kwaad in, maar wil­ len niemand kwetsen. Alleen op deze

OPINIE

Ergernis

voorwaarden is omgang tussen de beide groepen mogelijk. D e wet verbiedt nie­ mand het vloeken, maar verplicht ook niemand tot luisteren. Wie deelneemt aan het beschaafde verkeer en dan toch vloekt, weet dat hij christenen buiten sluit. Hij maakt hun het luisteren on­ mogelijk. Hij geeft te kennen dat hij zich aan hen met wenst te storen.

Een blad met een monopolie ontneemt zijn lezers de vrije keuze. Het heeft iets te bieden dat niemand anders geven kan. Dat legt ook aan de redactie ver­ plichtingen op. Z e behoeft zich niet te verbinden tot kleurloze neutraliteit. Z e kan tegenspraak oproepen, kritiek, en zelfs ergernis, als ze duidelijke voorkeu­ ren uitspreekt die weinig weerklank vin­ den. Maar ze zal wel bepaalde regels in acht hebben te nemen, die het onder­

Dat is de positie van Ad Valvas. Het heeft die met altijd zo beslist ingeno­ men. Ongeveer tien jaar geleden heb ik er met de toen fungerende hoofdredac­ teur eens een gesprek over gehad. Hij trok de grenzen wat ruimer dan ik zou doen, maar stemde toe dat een regel­ rechte vloek in zijn blad met paste. Sindsdien zijn geleidelijk aan de gren­

Grenzen

zen geheel verdwenen. De redactie wil met meer rekenmg houden met de m o ­ gelijkheid, dat onder de lezers van Ad Valvas ook christenen gevonden zou­ den kunnen worden. Daarmee bedoel ik niet dat de redactie een zekere voorkeur lijkt te hebben voor columnisten die hun christelijk verleden van zich af schrijven. Ik bedoel evenmin dat uit haar verslaggeving wei­ nig sympathie spreekt met hen die voor hun christelijke herkomst juist dank­ baar zijn gebleven. Ik bedoel wel dat in Ad Valvas iedere terughoudendheid in het misbruiken van Gods naam ont­ breekt. Het onsmakelijkste voorbeeld is het artikel van Dick Roodenburg, dat 22 oktober op de achterpagina te lezen stond. Ik noem het onsmakelijk, omdat grote woorden hier niet van toepassing zijn. Weerzinwekkend en grof zijn niet de juiste karakteristieken. Wat sterk onze tegenzin oproept kan nog prikkelen of uitdagen, en het grove kan monumen­ taal zijn m zijn afzichtelijkheid. Maar die achterpagina is onfris, besmoezeld, abject. Ik weet niet of ze de bedoeling gehad heeft te kwetsen. Het is ook niet erg interessant dat achteraf nog van de schrijver te horen. Een antwoord van iemand die zonder te vloeken met schrijven kan, zou ik toch ongelezen laten.

hoofdredacteur die aandacht heeft voor het niveau van zijn krant, geen correc­ tor die alles nog eenmaal doorleest, geen prullenbak voor mislukte kopij. Er schijnt wel een beleidsraad Ad Valvas te bestaan. Welk beleid die raad voert is tot nu zelden in de openbaarheid geko­ men. Als het tot zijn taak behoort Ad valvas te lezen, zou het best eens inte­ ressant zijn van dr. M.A.J. Eijkman, G.H. de Jong, prof dr. P.J.I.M. de Waard en al die anderen te vernemen welk beleid zij voorstaan, en waarom zij vinden dat godslastering niet in strijd is met het publieke fatsoen. Ad Valvas is een onafhankelijk week­ blad, en valt dus niet onder de zeggen­ schap van universitaire bestuursorga­ nen. Maar daaruit volgt niet dat leden van de universitaire gemeenschap ver­ plicht kunnen worden periodieken te lezen die de regels van de beschaafde omgang schenden. Als christenen bui­ ten staat gesteld worden kennis te nemen van het lopende academische nieuws, dan zou de Universiteitsraad kunnen overwegen een vloekvrije ruim­ te te scheppen door een tweede persor­ gaan in het leven te roepen, met een re­ dactie die niet christelijk hoeft te zijn, maar die tenminste schrijven kan zon­ der Gods naam te misbruiken. De re­ dactie van Ad Valvas is daartoe noch bereid, noch bekwaam.

Verantwoordelijkheid Hoe bij Ad Valvas gewerkt wordt weet ik natuurlijk niet. Maar waarschijnlijk aanvaardt niemand daar enige verant­ woordelijkheid voor anderen. Er is geen

Prof.dr. A. Th. van Deurs en is hoogleraar bij de vakgroep ges chiedenis

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen