Ad Valvas 1992-1993 - pagina 369

PAGINA 7

ALVAsil MAART 1993 I

ett is in de mode naken er een actiepunt van. D e m i ­ nster van Onderwijs en Wetenschap­ len maakt studeren almaar duurder :n zorgt dat het nog wat sneller moet ebeuren. Door de draaideuren van Ie hoofdingangen van de universitei­ ten is het een komen en gaan van visi­ atjecommissies. Een slimme uitge­ ver maakt de Keuzegids Hoger Onierwtjs. Een nog slimmere uitgever ili)t vierduizend exemplaren van een Gids voor onderwijsevaluatie aan het ninisterie. 3n de universiteiten? Door nieuwe fi­ lancieringsmodellen, het succes van iet HBO, de voortdurende dreiging ^an teruglopende studentenaantallen ;n lage rendemienten worden ze ge­ Iwongen systematisch de kwaliteit ran het onderwijs te bewaken. In dat rader is de D a g van het onderwijs, op 11 maart aan de vu, een mooi initia­ lef.

Het is wel opvallend, maar niet echt onverstandig, dat op deze D a g van het Onderwijs vooral de randvoor­ waarden ­ de faciliteiten, de organi­ satie en dergelijke ­ centraal staan. D e modularisering bijvoorbeeld, door minister Ritzen consequent 'module­ ring' genoemd. Aan de vu heet het 'blokonderwijs'. Een gevolg van m o ­ dularisering dat altijd wordt verwaar­ loosd is de ontstellende bureaucratie die het met zich meebrengt. Nog meer papier dus. Op de Dag van het Onderwijs gaat het verder onder meer over compu­ ters, de arbeidsmarkt, tentamens, werkstukken en internationalisering. Veel thema's zijn gekozen aan de consumentenkant van het onderwijs­ proces: kunnen studenten hun onder­ zoek presenteren? Zijn ze in staat een werkstuk te schrijven? Kunnen stu­

denten een baan vinden? Wat m a n ­ keert er aan de vooropleiding van eerstejaars? Studeren ze wel goed? Aan de 'producent' van het onderwijs wordt op deze eerste D a g van het On­ derwijs, met uitzondering van het tentamenthema, weinig aandacht ge­ schonken. Niets over de verhouding hoor­/werkcolleges, slechte docenten, te krappe collegezalen, de inhoud van het onderwijs en de rommelige orga­ nisatie, o m maar even de vijf zaken te noemen waarover studenten het voornamelijk hebben. Het is natuur­ lijk ook makkelijker en veiliger, zeker voor een eerste keer, o m je op de amorfe en anonieme studentenmassa te richten. Het idee o m een dag per jaar met alle studenten en docenten die dat willen, thematisch over onderdelen van het onderwijs te spreken, is natuurlijk prachtig. In de jaren zestig en zeven­ tig gebeurde dat ook, alleen werden de massa­bijeenkomsten toen niet ge­ organiseerd door het college van be­ stuur en aangekondigd in glimmende folders, als onderdeel van Noblesse Oblige. D e D a g van het Onderwijs heet dit jaar 'T e doen of niet te doen?' Nu maar hopen dat er inderdaad enig Shakespeariaans drama ontstaat.

Docenten moeten op cursus didactiek Titia Buddingh' Chagrijnige docenten die m e t h u n gezicht naar het bord uitleggen wat je in het boek ook wel kunt lezen: het zijn geen uitzonderingen aan de universiteit. H e t onderwijsadvies­ bureau (OAB) organiseert trainin­ gen voor deze m e n s e n . Het huidige aanbod van het bureau be­ staat uit een basisc ursus didac tiek, een cursus c ollege geven, een c ursus pre­ senteren en een c ursus toetsc onstruc tie Een c ursus voor het leiden van werk­ groepen is m ontwikkeling Volgens Henk Welmers van het OAB komen vooral beginnende doc enten op deze cursussen af de meeste problemen komen nameli)k voort uit een gebrek aan ervaring "Ze hebben meestal geen didactische opleiding en kunnen vaak nauwelijks gestruc tureerd c ollege geven", aldus de trainer Hl) vindt de c ursussen effec tief "Vaak zie je tijdens de trainingen al dat men­ sen vooruit gaan " Bij evaluatiebijeen­ komsten blijkt dat de c ursisten zelf ook vinden dat ze veel geleerd hebben "Dat zegt natuurlijk ook wel wat", aldus Welmers Ondanks de c ursussen worden er nog steeds c olleges gegeven die met door de didactische beugel kunnen Peter Nieu­

wenhuizen, vijfdejaars sc heikunde en lid van de universiteitsraadsc ommissie onderwijs en wetensc hap voor de stu­ dentenfractie PKV, vertelt over een do­ cent die zijn c ollege wel erg lic ht opnam "Hij ging voor de c ollegezaal staan en vroeg wat we wilden iedere week c ollege of een serie vragen, waar­ van hij er een aantal bij het tentamen zou gebruiken " D e studentengroep deed niet moeilijk en koos voor de vra­ gen Nieuwenhuizen denkt dat het verplic ht stellen van een onderwijsc urc us voor alle doc enten een oplossing voor dit soort problemen zou zijn "Dan heb je tenminste mensen die bepaalde basis­ vaardigheden bezitten", verwac ht hij Ook Welmers pleit voor een verplic hte cursus "Als je het onderwijs wil verbe­ teren, ligt dat nogal voor de hand " Hij verwacht niet dat c ursussen minder ef­ fectief zijn als doc enten verplic ht wor­ den ze te volgen "Voor aio's genees­ kunde is het volgen van een c ursus al verplicht", zegt hij "Volgens mij heb­ ben ZIJ geen ander oordeel over de c ur­ sus dan de rest " Voorlopig lijkt die verplic hting er ec h­ ter niet in te zitten Het aantal c ursus­ plaatsen zou dan sterk uitgebreid moe­ ten worden, terwijl het OAB door be­ zuinmgen juist minder personeel krijgt

Vorm moet ook een inlioud liebben Dirk de Hoog Niet alleen o f e e n student i n vier jaar kan afstuderen is belangrijk i n d i s c u s s i e s over de kwaliteit v a n het onderwijs. Ook w a t hij in die vier jaar leert z o u aan de orde m o e t e n k o m e n o p e e n d a g over het o n d e r ­ wijs. D a t v i n d e n de voorzitters v a n drie s t u d e n t e n o r g a n i s a t i e s . Eurocentrisch en te weinig reflexie op het onderwijs en de wetensc hap, zo luidt h u n c ommentaar op de heden­ daagse universiteit " D e universiteit is een bolwerk van witte m a n n e n " , zegt Angelique T s a n g Ze is voorzitter van de alloc htone studentenvereniging Visa D e disc ussie over de kwaliteit van het onderwijs gaat volgens haar vaak alleen over tec hnisc he zaken Kun je binnen vier jaar afstuderen, zijn de c ollegezalen met te vol en dat soort dingen Op een dag over het onderwijs zou volgens haar ook een thema als het eu­ rocentrisme van de universiteit behan­ deld moeten worden "Er zijn nauwe­ lijks zwarte doc enten en de weten­ schap houdt zo ongeveer op bij de grenzen van West­Europa " Simone van Geest, voorzitter van de studentenbond LSvb, is het met Tsang eens dat de disc ussie over de kwaliteit van het onderwijs vaak beperkt blijft tot de vorm " D e onderwijsvormen zijn natuurlijk heel belangrijk, maar het gaat er om wat je uiteindelijk over­ brengt aan de studenten " Daar sc hort volgens haar het een en ander aan Door de tijdsdruk ont­ breekt het studenten aan ruimte voor reflexie op het onderwijs en leren ze met nadenkeft over vooronderstellin­

gen van de wetensc hap Bij een festival dat de LSvb ter gelegenheid van het tienjang bestaan in mei organiseert, staan die vooronderstellingen daarom wel op het programma Ook Petra Saher, voorzitter van de SRVU, vindt de disc ussie over de kwali­ teit van het onderwijs vaak teveel gaan over het wel of met in vier jaar kunnen afstuderen Dat komt volgens haar omdat normen voor rendement en stu­ diebelasting makkelijker vast te stellen zijn dan n o r m e n voor de inhoud M a a r die inhoud moet wel ter disc ussie staan, onder andere omdat door de krappe studieplanning de algemene wetenschappelijke vorming in de knel komt " O p de universiteit moet je ook leren denken over denken D a t ge­ beurt nu te weinig " Ze IS daarom blij dat aan de v u het fi­ losofie­onderwijs nog verplic ht is Ook m dat onderwijs blijken vorm en in­ houd ec hter met elkaar te maken te hebben "Ik vraag me af of een mas­ saal hoorc ollege filosofie zoveel zin heeft Voor studenten zou het beter zijn het vak in kleine werkgroepen te geven, zodat er ruimte is voor disc ussie en het ontwikkelen van een eigen visie " Volgens haar is de goede wil wel aan­ wezig om over de inhoud van het on­ derwijs na te denken en te praten, maar hangt het teveel van de wil van individuele doc enten af of er iets met de resultaten gebeurt D e universiteit stelt geen eisen "Universiteiten hou­ den met van regels voor de kwaliteit van het onderwijs, want dat zien ze als een aantasting van h u n autonomie Daarom hebben studenten ook weinig te vertellen over de inhoud van het on­ derwijs "

ïnt iet vermorsen'

Programma als mondelinge overlevering

Studeerbaarheid? Geen probleem

ren niBen een o m g e v i n g aantreffen waarin z e ierjai nschrijvingstijd die ze h e b b e n , k u n n e n ateffli ector magnificus van de v u , de b e l a n g ­ laarl :r onderwijs. studi met v e r m o r s e n . " Volgens de rector emef n onderwijs de k o m e n d e jaren sterker wiss 'erking tussen a f n e m e r en aanbieder

D e filosoof prof.dr. T h . de B o e r heeft g e e n diepzinnige opvattingen over studeerbare p r o g r a m m a ' s . "Ik h e b tijdens mijn loopbaan al m e t twaalf verschillende onderwijsprogramma's gewerkt en m e altijd afge­ vraagd of het e e n n o u beter w a s d a n het ander. Van de ene docent leer je iets en van de andere niet, en dat heeft denk ik niets m e t het onder­ wijsprogramma te maken." "Ik heb zelf gestudeerd i n e e n tijd dat onderwijsprogramma's alleen door m o n d e l i n g e overlevering b e s t o n d e n . Je vroeg aan ouderejaars welke boeken je m o e s t lezen en welke vragen de hoogleraar zou stellen. D a t ging ook. M a a r ik m o e t toegeven dat ik geen vier jaar over mijn studie h e b gedaan. M i s s c h i e n zijn die studeerbare p r o g r a m m a ' s wel noodzakelijk door de verschoolsing. Als m e n s e n het leuk vinden o m zich d a a r m e e bezig te h o u d e n m o e t e n ze dat m a a r d o e n . Ik geloof er niet in e n ik b e m o e i m e er niet m e e . " { Pvh)

"Wat studeerbaarheid van programma's is? Dat zal iets m e t tijd te maken hebben", zegt rechtenstudent Jan Rous. "Ik vind mijn studie erg studeerbaar. Ik ben in 1986 begonnen en ik heb m e nooit erg hoeven haasten. Ook van medestudenten hoor ik nooit klachten over grote strui­ kelblokken. Hoogstens dat ze het derde jaar niet leuk vinden, maar dat komt omdat er heel andere vakken in worden gegeven dan in het tweede jaar. Ineens moet je allemaal juridische vakken volgen, en daar houden een hoop rechtenstudenten niet van. Maar misschien hebben jongere­ jaars studenten wel klachten. D i e worden tegenwoordig al vanaf het begin geplaagd m e t opdrachten o m werkstukjes te schrijven." { FvK)

iteits' dat 8 larkt' ir het

betering leiden tot 'het a a n s c h e r p e n c h voluit als onderwij sprofessional loet de v u z i c h volgens D a t e m a helder iderwijs goed i s . (BR)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen