Ad Valvas 1992-1993 - pagina 61

AD VALVAS 10 SEPTEMBER 1992 ^ ^ ^ I B

PAGINA 9

Langzamerhand begint liuideiijk te worden hoe let verder moet tussen !de VU en Indonesië. IVIet Ide reis van drs. H.J. ÉBrinkman en dr. J.H.P. /an Weeren, ^plaatsvervangend hoofd f van de Dienst lontwikkelingssamenwer ^king (Dos) aan de VU, is ï het kader geschetst ^waarbinnen de ^samenwerking tussen de VU en vier Indonesische universiteiten de 3 komende jaren vorm zat krijgen. Duidelijk is nu Idat niets bij het oude fblijft, maar niet alle veranderingen zijn het directe gevolg van het conflict tussen Indonesië f en minister Pronk. Hieronder volgt een inventarisatie van de VU­ projecten in de gordel van smaragd. .#.i'.a­S^J'r. Foto Dirk Hoppe, HH

Een project dat de kwaliteit van de koopwaar van Indonesische straathandelaren moet verbeteren, is gestopt Arjan Spit

Nadat Pronk zich kritisch had uitgela­ ten over de situatie van de mensenrech­ ten m Indonesië, weigerde de Indonesi­ sche overheid in april dit jaar verdere ontwikkelingshulp uit Nederland. Aan­ vankelijk was onduidelijk in hoeverre de .samenwerkingsprojecten die de vu had met vier Javaanse universiteiten onder deze boycot zouden vallen. Inmiddels is dat echter opgehelderd: alleen de steun aan pro)ecten die gefinancierd werden met geld van Ontwikkelingssamenwer­ Ling of medefinancierings­organisaties ials Icco is gestopt. Ook blijven voorstel­ jlen voor nieuwe projecten met deze fi­ üancienngsbronnen in de diverse bu­ ireauladen liggen. Dat betekent dat de Isamenwerking met drie van de vier in­ Istituten op een laag pitje is komen te istaan: de bestaande contacten zullen londerhouden worden, maar projecten Izijn er niet meer. De Universitas Kris­ Iten Satya Wacana m Salatiga zal de ko­ fmende jaren wel gesteund blijven door |de vu en door de vu­Vereniging, maar Ibinnen deze samenwerking vinden wel Ibelangrijke verschuivingen plaats.

|Voortijdig De gebeurtenissen van de afgelopen aanden hebben vooral de samenwer­ king met Universitas Gadjah Mada in lYogyakarta getroffen. Twee projecten op het gebied van natuurkunde en ardwetenschappen, die dit jaar al zou­ !den aflopen, zijn voortijdig beëindigd. Een samenwerkingsproject voor onder­ ijs in de pharmacochemie, waarbij de jvu cursusmatenaal en onderwijsexperti­ e inbracht, zou in ieder geval doorgaan ot 1994, maar is nu ook afgebroken. In 11e drie de gevallen gaf de ondersteu­ ing door Ontwikkelingssamenwerking e doorslag voor de beëindiging van de ctiviteiten. oor de samenwerking met de universi­ eit in Yogyakarta waren ook nog twee jvoorstellen m ontwikkeling. Het ene be­ ;trof het opzetten van een bijscholings­ iprogramma in de natuurkunde. Het an­ dere voorstel beoogde onderzoekscapa­ citeit in de milieukunde op te bouwen, gericht op de watervoorziening. Nu de gewenste financiële steun uit Den Haag niet meer voorhanden is, zullen deze [Voorstellen blijven wat ze zijn. Dr. J. Van Weeren van Dos sluit echter niet ^uit dat ze in de toekomst nog uitge­ ' oerd kunnen worden, zij het met an­ ere financieringsbronnen, 'olgens Van Weeren blijft de vu wel •ontacten met Gagjah Mada onderhou­ 'en, maar slechts in collegiaal verband: •p beperkte schaal zal er voor vu­me­ ewerkers de mogelijkheid zijn een kort bezoek te brengen aan Yogyakarta. "Die contacten worden onderhouden :odat we misschien over een paar jaar eer kunnen samenwerken. Maar de ndersteuning van de vu is nadrukke­ i)k in natura, bezoeken van mensen ier naar toe, bijvoorbeeld om te pro­

Bezoek VU-top aan Indonesië schept duidelijkheid over projecten Satya Wacana profiteert van bijzondere positie moveren, gaan wij niet betalen." Een dergelijk collegiaal contact zal ook onderhouden worden met de Universi­ tas Diponegoro te Semarang. Met deze universiteit werd samengewerkt bi) het opzetten van geneeskundig onderwijs. Bij een eerste project verleende de vu steun bij het opzetten van een systeem van Algemeen Co­assistentschap, een vorm van onderwijs die een brug slaat tussen het theoretische doctoraalonder­ wijs en de praktijk van de co­schappen die in het ziekenhuis gelopen worden. Daartoe hebben medewerkers van de vu, onder andere de hoogleraar interne geneeskunde prof.dr. L.G. Thijs, een cursus gegeven voor docenten van di­ verse Indonesische universiteiten. Een volgend verzoek aan prof. Thijs en collega's betrof hulp bij het ontwikkelen van een nascholingsprogramma voor artsen die in gezondsheidscentra in de dessa's werkten. "In april van dit jaar, al nadat het verbod op hulp was inge­ steld, hebben we daar een cursus gege­ ven waarbij we aan de slag zijn gegaan met docenten van verschillende univer­ siteiten om samen een programma te maken voor die nascholing. Dat is alle­ maal zonder probleem doorgegaan." Diponegoro gaat nu deze nascholing verzorgen, maar een verdere bijdrage van de vu ligt niet in het verschiet, omdat de financiën ontbreken.

Tegenvoeter Prof. Thijs ziet echter wel weer moge­ lijkheden tot samenwerking voortvloei­ en uit de collegiale contacten: "In ver­ band met de promotie van dhr. Riwan­ to van Diponegoro (zie vorige nummer van Ad Valvas, red.) is mijn tegenvoeter professor Djoko Moeljato hier, we gaan eens praten hoe het nu verder moet. We denken er over om iets op het ge­ bied van medisch onderzoek op te zet­ ten. Daar is grote behoefte aan omdat de stafvorming, met name wat betreft het hogere kader, moeilijk verloopt in Indonesië: de faciliteiten om zelf onder­ zoek te doen zijn beperkt." Volgens Thijs gaat het hier niet om ontwikke­ lings­ maar om wetenschappelijke sa­ menwerking, waarvoor hij een sponsor wil zoeken. "In principe zullen we zelf

geld moeten werven. Misschien is bij­ voorbeeld een farmaceutische industrie geïnteresseerd, dan is het geen besmet geld. Maar dat is allemaal nog in dis­ cussie." Ook met het Institut P ertanian, een landbouw­universiteit te Bogor, werkte de vu samen in het 'Streetfood­project'. De bijdrage van Ontwikkelingssamen­ werking is dit project van TNO, gericht op het verbeteren van de koopwaar van straathandelaren, opgebroken. Het pro­ ject is gestopt en twee Nederlanders die voor langere tijd in Indonesië zaten, zijn teruggekeerd. Eerdere berichten, onder andere in Ad Valvas, als zou de Indonesische overheid juist gevraagd hebben met dit project door te gaan, bestempelt Van Weeren als onjuist. Blijft over Satya Wacana. Uiteindelijk blijkt deze universiteit in Midden­Java te profiteren van het feit dat Ontwikke­ lingssamenwerking de contacten met deze privé­instelling nooit heeft willen steunen. Daardoor stak de vu relatief veel eigen geld in de samenwerking en waren de particuliere bijdragen, met name van de Vereniging van de vu, van belangrijke omvang. Dat biedt nu de mogelijkheid een drietal projecten op een behoorlijk peil te houden. Daarover zijn deze zomer voor de komende vier jaar mondelinge afspraken gemaakt en een letter of agreement zal in pnncipe dit najaar getekend worden. Basis­opzet voor de samenwerking is dat de vu zelf vooral zal bijdragen door het beschik­ baar stellen van staf­tijd, met name voor het brengen van bezoeken aan Sa­ latiga. Bezoeken van Indonesiërs aan de vu, vooral om hier onderwijs te volgen, zullen gefinancierd worden door de vu­ vereniging. Volgens Jan­Derek Slothou­ ber, secretaris van de Vereniging, gaat het in het voorstel dat er nu ligt om een kwart miljoen gulden per jaar. De vu zal per jaar tweeënhalve formatieplaats aan staftijd inzetten en reiskosten ver­ goeden.

Opbouw Ongeveer de helft van deze bedragen zal, volgens Van Weeren, besteed wor­ den aan een nieuw project, namelijk steun bij de opbouw van een Wis­ en

Natuurkunde faculteit aan de Satya Wacana. De bestaande bijdrage van de vu aan een natuurwetenschappelijke le­ rarenopleiding wordt hierin opgeno­ men. Op het moment ontwikkelt men in Salatiga een profiel van de nieuwe fa­ culteit, waarin de zwaartepunten komen te liggen bij wiskunde, natuur­ kunde, en scheikunde. "Bedoeling is dat de vu een bijdrage zal leveren aan het bediscussiëren van het profiel. Hoofddoel van het project is echter stafontwikkeling, en iets mindere mate curriculum­ontwikkeling. Componen­ ten van die stafontwikkeling zijn bezoe­ ken van vu­medewerkers, de mogelijk­ heid voor Indonesiërs om hierheen te komen, bijvoorbeeld om te promoveren of doctoraal­examen te doen, en het zenden van Aio's naar Salatiga." De corresponderende faculteiten van de vu zijn benaderd om aan het project bij te dragen, maar precieze afspraken daar­ over moeten nog gemaakt worden.

Versterking In het samenwerkingsproject Biologie zal weinig veranderen. Dit was al sterk gericht op versterking van de weten­ schappelijke staf, vooral door Indone­ siërs de mogelijkheid te geven hier te promoveren of doctoraal examen te doen. In 1991 gebeurde dat respectie­ velijk één en twee keer. Ook doen twee Aio's onderzoek aan de Satya Wayana. De economische faculteiten van de vu en Satya Wayana zullen hun gezamen­ lijke activiteiten in afgeslankte vorm voortzetten. De samenwerking wordt beperkt omdat de financiering van een coördinator in Indonesië is weggeval­ len. Dat werk werd gedaan door Henri Sandee, die na zes tropenjaren in febru­ ari terugkeerde en nu bij Dos werkt. Hij werd grotendeels betaald door de me­ definancierings­organisatie Icco. Het was de bedoeling dat volgend jaar een opvolger voor hem aangesteld zou wor­ den maar dat kan nu geen doorgang vinden vanwege het besluit van de In­ donesische overheid geen geld van Icco meer te accepteren. Dat reduceert de omvang van het project dermate dat het volgens Sandee ook weinig zin meer heeft een coordinator in te zetten.

De ondersteuning van het Icco was vooral gericht op de zogenaamde outre­ ach. Dat hield in dat er bijdragen wer­ den geleverd aan de ontwikkeling van met name kleine industriële activiteiten, waarop ook het onderzoek van het pro­ ject gericht was. Wat men bij dat on­ derzoek ontdekte kon daarom soms di­ rect tot actie leiden. Uit onderzoek naar de plaatselijke dakpannen­bedrijfjes bleek bijvoorbeeld dat in sommige dorpjes een bepaalde techniek, waar­ door er flink wat meer verdiend kon worden aan de produkten, niet werd toegepast. Door steun van het project konden de dorpelingen met deze tech­ nologische innovatie kennismaken en zo hun economische positie verstevi­ gen.

Sponsor Sandee hoopt dat het owrreac/j­gedeelte van het project met een andere sponsor in plaats van Icco wellicht toch nog door kan gaan. In oktober zal hij tijdens een bezoek aan Jakarta peilen of daar interesse voor is. Voorlopig zal het sa­ menwerkingsproject echter alleen ge­ richt zijn op het gezamenlijk doen van onderzoek. Volgens prof. Piet Rietveld, hoogleraar ruimtelijke economie en net terug van een bezoek aan Salatiga, zul­ len onderzoekers van de vu en Satya Wayana aan elkaar gekoppeld worden, met als doel gezamenlijk een artikel te schrijven. "Dat is omdat m de eerste fasen van het project de wetenschappe­ lijke output gering was. Er kwamen wel allerlei rapporten uit, maar alleen bij uitzondering iets wat meetelde in de in­ ternationale literatuur. Ik heb nu pro­ ject­voorstellen van vijf mensen van Satya Wayana en we gaan kijken of er mensen van hier bij passen. De omvang is ongeveer dat iemand uit Indonesië zo'n twee maanden voltijds met het on­ derzoek bezig is, met daarbij inbegre­ pen een verblijf in Nederland van een paar weken, om goed te kunnen over­ leggen. Het streven is te komen tot drie koppels per jaar." Rietveld wijst erop dat het ongelijke wetenschappelijke ni­ veau ­ aan de Satya Wayana zijn nau­ welijks gepromoveerde economen ­ de aard van de samenwerking sterk be­ paalt. "Dat betekent dat je vaak met een verhouding zit van een senior hier en een junior daar, misschien niet eens in leeftijdstermen, maar wel in termen van wetenschappelijke ontwikkeling. Dos streeft wel naar 'symmetrische re­ laties' maar dat is m de praktijk toch anders." Dat het wetenschappelijk onderzoek nog geen hoge vlucht heeft genomen aan de Satya Wayana vindt Rietveld ge­ zien de grote onderwijslast wel begrijpe­ lijk: terwijl de instroom van eerstejaars economie ongeveer even groot is als op de vu, moeten de Indonesiërs het met een vijfde van het aantal stafleden doen. Steun bij de ontwikkeling van de wetenschappelijke staf is dan ook geen luxe.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen