Ad Valvas 1992-1993 - pagina 409

AD VALVAS 25 MAART 1993

PAGINA 7

Computerkraker O. moet hangen Pilotteam Computercriminaliteit heeft beet op de vu De systeembeheerder va n Wiskunde en Informa tica lieèft donderda g een liacl^er, een computerl<raker, in de kraag gevat. De HTSstudent O. was vanuit een oefenruimte voor studenten wederrecliteiijk binnengedrongen in de computers va n de TU Deift. O. is de eerste overtreder van de nieuwe wet computercriminaliteit. Volgens zijn advocaat is het overdreven dat O. liefst dertig dagen in voorlopige hechtenis is genomen. Frank va n Kolfschooten

De vu was afgelopen donderdag de plaats van een nieuw misdrijf: compu­ tervredebreuk. De twintigjarige Ronald O., student informatica aan de HTS, werd op heterdaad betrapt in een ter­ minalzaal van de faculteit wiskunde en mformatica. O. had zich via een oefen­ computer voor studenten toegang ver­ schaft tot het netwerk van de TU Delft. Hi) maakte daarbi) gebruik van naam en codewoord van een vu­student. De beheerder van het Delftse netwerk die de inbraak ontdekte, kon aan de in­ logcode die O. gebruikte alleen zien dat deze belde vanaf de Vrije Universiteit. De man nam daarna contact op met drs. J. Schuurman, hoofd van de dienst coördinatie computeraangelegenheden van de vu, die achterhaalde dat O. vanaf een zaal van de wiskunde­facul­ teit belde. Daarmee was de hacker nog niet gevonden, want de faculteit heeft een tiental zaaltjes in gebruik voor stu­ denten, die vrij te betreden zijn. Op de kamer van de systeemadministrateur van Wiskunde en Informatica, R. Wig­ gers, bleek na het nodige gepuzzel van­ uit welke zaal de hacker belde. Wiggers zag in deze zaal een hem onbe­ kende student zitten en vroeg deze naar zijn naam. De student zei dat hi) El­ schot heette, maar hij had deze naam 'gestolen' van een vu­student om via het computernetwerk Internet in Delft binnen te dringen. Wiggers vroeg O. mee te gaan naar zijn kamer. De hacker probeerde op de gang te ontsnappen, maar Wiggers greep hem samen met een collega vast.

O. weigerde opheldering te geven over zijn aanwezigheid op de vu. Hij zou volgens Wiggers alleen hebben gezegd: "Wat misdaad is bepaal ik zelf." Wiggers belde daarna de politie. De agenten wisten aanvankelijk niet goed raad met het voor hen nieuwe misdrijf 'computervredebreuk'. "Bij computer­ vredebreuk zijn er nu eenmaal geen bloedsporen te zien," aldus Wiggers. Omdat O. zich weigerachtig bleef op­ stellen raakten de agenten er volgens Wiggers toch van overtuigd dat zij hier met een 'buitengewoon dubieus figuur' van doen hadden en voerden hem ge­ boeid af. Ook namen de agenten een verdacht koffertje mee, waarin O. ver­ moedelijk lijsten met gekraakte namen en codes van andere computernetwer­ ken bewaarde. Een poging van O. om zich hiervan te ontdoen mislukte, omdat Wiggers hem geen toestemming gaf het koffertje mee te nemen naar de wc. "Toen we hem dat weigerden hoef­ de hij ineens niet meer naar de wc," aldus Wiggers.

Oude bekende De dag na O.'s arrestatie kreeg Wiggers bezoek van het pilotteam computercri­ minaliteit. Volgens Wiggers waren deze agenten erg in hun nopjes met het geval. "De wet computercriminaliteit is pas sinds 1 maart van kracht, dus het pilotteam was reuze blij dat iemand de wet al na negentien dagen heeft over­ treden." O. bleek een oude bekende van het pi­ lotteam, want hij is in mei 1992 al een keer gearresteerd wegens het binnen­ dringen in computernetwerken in bin­ nen­ en buitenland, en is toen vier dagen vastgehouden. Voor deze com­ puterkraak moet hij nog altijd voor de rechter verschijnen. O. heeft volgens de nieuwe wet een aantal strafbare feiten gepleegd. Hij heeft zich wederrechtelijk toegang ver­ schaft tot de computerzaal, een vergrijp waarop vier maanden staat, terwijl hij voor het valselijk gebruiken van naam en wachtwoord van vu­student Elschot drie maanden gevangenisstraf kan krij­ gen. Op het verwijderen en kopieren van computerfiles staat vier jaar gevan­ genisstraf. In hoeverre van dit laatste sprake is, is onduidelijk. V olgens een woordvoerder van de TU Delft heeft O. zich op een van de bijsystemen genes­ teld en veranderingen in de systeem­ programmatuur aangebracht. "Hij zat met in een systeem waarin vitale infor­ matie verzameld was. Er zijn geen sys­ temen kapot gegaan en er is geen infor­ matie vernietigd waardoor er grote be­ drijfsschade is ontstaan. We hebben door de tijd die het ons kostte om hem te volgen manuren verloren die we niet op een andere manier produktief heb­ ben kunnen maken. De officier van justitie en de rechter­

Illustratie Aaa Meijer

commissaris van de rechtbank in Utrecht hebben het vergrijp van O. echter hoog opgenomen, want hij is 'onder beperkingen' voor dertig dagen in voorlopige hechtenis genomen. Dat houdt in dat O. geen mondeling of schriftelijk contact met de buitenwereld mag hebben. De persofficier van de Utrechtse rechtbank wilde desgevraagd niet meedelen waarom deze strenge maatregel is genomen. Volgens mr. T. van Roo, advocaat van O., heeft de rechtbank zich bij deze be­ slissing te veel laten leiden door het pi­ lotteam. "Door zijn deskundigheid kan het pilotteam de zaak dusdanig presen­ teren dat ze een onderzoeksbelang kon creëren waarvan de rechterlijke macht niet kan vaststellen of het juist is. Het proces verbaal is in een dusdanige taal gesteld dat de rechtbank niet eens kan begrijpen wat er staat. Daardoor komt de macht bij de politie te liggen en dat is op de verkeerde plaats." Volgens Van Roo is de eerste zaak tegen O. (uit mei 1992) nog niet voor geweest, omdat de rechter­commissaris het procesverbaal van het Amsterdamse pilotteam eerst in begrijpelijke taal wilde laten overzetten. Als de Utrechtse justitie zich had gere­

aliseerd wat de werkelijke ernst is van O.'s vergrijp zou hij nooit voor dertig dagen zijn opgesloten, meent Van Roo. "Er is een groot verschil dus mensen die een computersysteem binnengaan uit hobby en mensen die dat met crimi­ nele intenties doen, bijvoorbeeld om miljoenen over te boeken naar hun eigen rekening."

Makkelijkste doelwit o . is medewerker van Hack­ttc, een tijdschrift voor 'techno­anarchisten', waarin hij schrijft onder het pseudo­ niem 'RGB Productions'. Hoofdredac­ teur Rob Gonggrijp van Hack­nc heeft eveneens zijn bedenkingen bij de arres­ tatie van O. "De wet computercrimina­ liteit was in de eerste plaats bedoeld om grote computercrimmelen te bestrijden. Hackers waren volgens de minister een randverschijnsel. Ze moesten wel straf­ baar zijn, maar daar was de wet niet voor bedoeld. De wet is er nu negen­ tien dagen en je ziet dat de politie het makkelijkste doelwit pakt." Gonggrijp vindt het misdrijf van O. niet al te ernstig. "Ik kan me voorstellen dat systeembeheerders zich ergeren aan hackers die zich toegang verschaffen tot hun systemen, maar zo erg is dat nu

ook weer niet. Universitaire netwerken zijn toch open faciliteiten." Volgens Gonggrijp moeten systeembe­ heerders er daarom rekening mee hou­ den dat onbevoegden kunnen proberen binnen te dringen. "Systeembeveiliging is een normaal onderdeel van de taak van elke systeembeheerder. Niet alleen omdat het systeem beveiligd moet wor­ den tegen inbraken van buitenaf, maar ook omdat de gebruikers onderling tegen eikaars nieuwsgierigheid moeten worden beschermd," zo schreef Gong­ grijp in Hack­tic bij een eerdere arresta­ tie van een hacker. "Als je een touwtje aan de brievenbus hangt zullen er men­ sen aan trekken."

Identiteits-discussie blijft abstract 'Geen onderwerp voor barbaren' Arjan Spit

Zouden de medewerkers van vu vaker ronduit moeten getuigen van hun christelijk geloof, zoals Abra­ ham Kuyper bij de opening der les­ sen opriep 'met mannenmoed en christenzin' de taak weer op te vat­ ten? Of is dat achterhaald, omdat de 'grote verhalen' niet meer passen in onze tijd, zoals collegevoorzitter Brinkman, in navolging van de postmoderne filosofie beweerde bij zijn opening van de lessen? De filosofen en theologen van de vu bogen zich afgelopen vrijdagochtend over deze en aanverwante vragen rond­ om de kluwen van religie, wetenschap en identiteit van de VU. De beide facul­ teiten hadden hun medewerkers opge­ trommeld om zich in de Kerkzaal te buigen over deze materie. Ruim vijftig mensen, waaronder enkele studenten, hadden aan de oproep gehoor gegeven.

De gemoederen bleven in het debat ui­ terst beheerst en ook de bijdragen uit de zaal betroffen meer nuanceringen en toenaderingen dan ferme standpunten. De discussie werd dan ook op een hoog filosofisch en theologisch peil gevoerd. Dat was ook de inzet van de voorzitter van het college van bestuur, drs. H. Brinkman, die bij zijn inleiding zei: "Het simplisme dat nodig is om jour­ nalisten en politici te bedienen, is niet nagestreefd. De rijkdom en de hoog­ heid van het thema identiteit van de Vrije Universiteit vergen dat de lat hoog gelegd en gehouden wordt. Het is geen onderwerp voor barbaren."

Niet in pacht Aanleiding voor de bijeenkomst was de rede die Brinkman, bij de opening van het academisch jaar had gehouden. Hij betoogde toen dat er over de identiteit van de Vrije Universiteit alleen 'kleine verhalen' te vertellen zijn, die alleen waarde hebben binnen een bepaalde, tijd en cultuur. 'Grote verhalen'waarin

een beroep gedaan wordt op de rede, op de openbaring, op de heilige schrift of op de gereformeerde beginselen, hebben een schijn van zekerheid die niet past in deze tijd. Wanneer het gaat over religie en wetenschap moet er ruimte zijn voor pluralisme. De decaan van de wijsgerige faculteit, prof dr. A.P. Bos leverde middels een ingezonden stuk in het dagblad Trouw kritiek op de rede van Bnnkman. Hij was er wel over te spreken dat Brink­ man de betrekkelijkheid van de weten­ schap en de rationaliteit erkende. Maar wanneer de wetenschap de waarheid niet in pacht heeft, zouden mensen aan de VU juist zonder al te veel terughou­ dendheid voor hun christelijk geloof uit moeten komen. In de wetenschap spe­ len volgens Bos vooronderstellingen al­ tijd mee en daarom moeten christelijke wetenschappers ronduit duidelijk maken dat die voor hen liggen in het geloof. Brinkman en Bos zijn het al jaren on­ eens over de vraag hoe het verder moer

met de vu als christelijke universiteit. Vrijdag konden ze publiekelijk met el­ kaar in discussie treden. In het forum zat verder de decaan van Godgeleerdheid, prof dr. Tj. Baarda, die wel rijkelijk citeerde uit de opening der lessen van Kuyper, maar ook dui­ delijk stelde dat de vu van de beginja­ ren niet meer bestaat. Wie dat terug wil zal een nieuwe universiteit moeten stichten.

Concreter De discussie concentreerde zich op de vraag of over het christelijk geloof, en daarmee over de identiteit van de vu, inderdaad alleen 'kleine', persoonlijke en cultuurgebonden, verhalen verteld kunnen worden. En wanneer dat zo is, waar moeten die verhalen dan hun in­ spiratie vinden? Een enkeling van de sprekers uit de zaal vond dat de diepzinnige gedachten over religie en identiteit concreter ge­ maakt moesten worden. Hoe dacht bij­ voorbeeld decaan Bos als bestuurder .

zijn ideeën over de over de identiteit van de vu te realiseren? "Ben ik be­ stuurder?", vroeg deze zich verschrikt af. Ten overstaan van zijn eigen facul­ teit en de collegevoorzitter kon hij dat natuurlijk moeilijk ontkennen, hoewel hij het decanaat wel als een tijdelijk bij­ baantje zei te beschouwen. Dus erken­ de hij dat hij zich op de faculteit met zijn hele gewicht inzette om de vu­ doelstelling zo veel mogelijk te realise­ ren. Voor de profielschets van de nieuwe hoogleraar ethiek is het volgens hem bijvoorbeeld niet genoeg dat déze in­ zicht moet hebben in de christelijke ethiek. "Dat kan de eerste de beste hei­ den ook hebben. Deze nieuwe man moet gewoon duidelijk vanuit een christelijke overtuiging werken." Daar­ mee gaf hij alvast een voorzet voor een nieuwe discussieronde tussen de twee faculteiten. De filosofen en theologen moeten de komende maanden samen gaan bepalen wie de nieuwe ethicus , moet worden. .

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen