Ad Valvas 1992-1993 - pagina 197

PAGINA r

AD VALVAS 19 NOVEMBER 1992

Co-assistenten geacht voor zichzelf op te komen 'Studenten initieerden bijna alle veranderingen in het onderwijs' Dat de nood onder coassistenten hoog is, bleek uit de opkomst. Maar liefst 180 aankomende artsen bezocliten het symposium De Rechtspositie van de Co-assistent. En zij kregen de les gelezen. Niet tevreden over de kwaliteit van het co-schap? Zet je klachten op een rijtje en zorg dat je partij wordt in de onderwijsstructuur. De KNMG (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Geneeskunst) en de Lad (Landelijke vereniging Artsen in Dienstverband) boden hun hulp aan.

iüÊ^^ï. Co-assistenten hebben officieel de status van leerling, maar zijn in de praktijk gewoon aan het werk in het ziekenhuis

Harriet Kroon De term rechtspositie veroorzaakte nogal wat verwarring tijdens het sym­ posium over de rechtspositie van de co­ assistent, afgelopen zaterdag aan de Vrije Universiteit. Moest de dag nu gaan over de positie van co­assistenten op de werkvloer van het ziekenhuis of over de juridische status? Langs elkaar heen praten was regelmatig het gevolg. Het symposium was georganiseerd naar aanleiding van een doctoraalscriptie van Martine Engel en Esther Sinnema. Ze hebben onderzoek gedaan naar de juridische positie van de co­assistent en concluderen dat diens rechtspositie on­ voldoende gewaarborgd is. Co­assisten­ ten vallen overal tussen: ze zijn welis­ waar student­af, maar nog geen be­ voegd arts, en ze vallen ook niet onder de noemer stagiair. De onderzoekers pleitten voor een status van stagiair met een duidelijke regelgeving. De onderzoeksopdracht was afkomstig van de MFVU (Medische Faculteitsver­ eniging aan de vu). Veel co­assistenten zijn ontevreden over hun situatie. Terwijl ze officieel de status van leerling hebben, zijn ze in de praktijk gewoon aan het werk in het zie­ kenhuis. Bovendien schieten onderwijs en begeleiding er regelmatig bij in. De zaal verhaalde dat co­assistenten vaak routine­klussen kunnen opknappen, re­ gelmatig werk moeten doen dat eigen­ lijk voor verpleegkundigen bedoeld is

Frank Steenkamp Een overval, Een schande. Of: een hoogmoedig en ondeskundig plan. Zo is binnen de onderzoeksorgani­ satie N W O gereageerd op de sane­ ringsplannen van het topbestuur. Het bestuur wil in de alfa­ en gam­ mahoek niet langer geld verdelen via het fijnmazige stelsel van stich­ tingen per discipline, maar het budget samenballen tot grotere, meer selectieve subsidies. Bestuur­ ders en hoogleraren zijn furieus. "Een onzalig plan om ons onder­ zoek op bèta­leest te schoeien", is een van de typerende reacties. Als landelijke onderzoeksfïnancier ver­ deelt NWO jaarlijks ruim tweehonderd miljoen gulden over de universiteiten. BIJ de verdeling van deze tweede geld­ stroom zijn universitaire onderzoekslei­ ders zowel begunstigers als begunstig­ den. Met hun eigen onderzoeksgroep dingen ze mee naar de prijzen, om daarna in landelijk verband uit te maken welke collega's de beste plan­ nen hebben ingediend. Dit systeem, zo blijkt ook uit een zeer uitgebreide re­ cente evaluatie, werkt in het algemeen pnma. Dat geldt ook voor de alfa­ en gam­

en dat extreem lange werkdagen eerder regel dan uitzondering zijn. Op de werkplek durven ze geen kritiek te spui­ en of iets te weigeren, want de begelei­ der is tevens beoordelaar. Twee sprekers op het symposium kon­ den zich in het geheel niet vinden m de mening van de onderzoekers dat de rechtspositie van de co­assistent onvol­ doende gewaarborgd is. Prof.dr.mr. H.W.A. Sanders, decaan van de medi­ sche faculteit aan de Rijksuniversiteit Limburg en vice­voorzitter van DMW (Discipline overlegorgaan Medische Wetenschappen), telde aan zijn univer­ siteit honderden pagina's regelgeving waar de co­assistent onder valt. San­ ders: "Er is meer dan voldoende opge­ schreven en vastgelegd. Alles wat u be­ pleit IS er. De co­assistent en zijn bege­ leider dienen zich te gedragen naar de tekst en de strekking."

A­viertje Prof.dr. O.J.S. Buruma, namens de Vereniging Academische Ziekenhuizen, sloot zich aan bij Sanders. "De initia­ tiefnemers hebben de verkeerde vraag gesteld: het gaat niet om de rechtsposi­ tie maar de positie," betoogde hij. "Het is zeer de vraag of ook nog eens een stage­overeenkomst leidt tot het doel. Het gaat om de kwaliteit van de invul­ ling van de regelgeving. Feedback is hierbij nodig. Zorg voor een terugkop­ pelingsloop en formuleer die helder. Beoordeel de inhoud van het onderwijs.

de presentatie ervan, de infrastructuur, de kwaliteit en de satisfactie allemaal apart. Analyseer wat er niet deugt. Geef dit in handen en toets na een aantal maanden of er iets is veranderd. En be­ pleit alstublieft geen omhullende inge­ wikkelde rechtsposities die in de prak­ tijk geen rol spelen." Hij benadrukte dat die terugkoppeling naar de faculteit gericht moet zijn en niet naar de zie­ kenhuizen, want die zijn niet verant­ woordelijk voor de kwaliteit van het co­ schap. De zaal mokte. Ziekenhuizen niet ver­ antwoordelijk? De afstand tussen de fa­ culteit en de co­assistent is enorm groot, terwijl alles zich afspeelt in de ziekenhuizen. En ook: hoe te reageren als je opdrachten krijgt die irrelevant zijn? En als je geen begeleiding of on­ derwijs krijgt en wel gebruikt wordt als . werkpaard? Hoe vaak wordt er niets ge­ daan met negatieve evaluaties? Kortom: waar staan wij, wat zijn onze rechten en onze plichten? Geef ons een A­viertje met alles op een rijtje.

band), gaf ze die hoop. "Het is de hoogste tijd dat aan de rechtspositie aandacht wordt gegeven. De universi­ teit beschouwt u formeel als student. Toch bent u al doctorandus. En voor de patiënt bent u al dokter, terwijl u nog geen dienstverband heeft. Aan de positie van de co­assistent is de laatste vijfentwintig jaar niets veranderd, ter­ wijl er veel op papier staat. Ik voel me geroepen mijn vakbondspet op te zet­ ten. De KNMG en de Lad nodigen u uit met een delegatie te komen om uw wensen op een rij te zetten," aldus Levi. De inspecteur van de volksgezondheid Mr. B. Schultsz ried de aanwezigen aan op het aanbod van Levi in te gaan. "Een status als stagiair kan overschat­ ting van uw positie, ook door uzelf, voorkomen. Bovendien, de tijd is in Nederland voorbij dat de overheid dit soort zaken moet regelen. De partijen in het veld zijn zelf verantwoordelijk dat dit geregeld wordt," gaf hij aan.

Ontevredenheid

In tegenstelling tot de gangbare ge­ dachte dat co­assistenten nooit verant­ woordelijk zijn voor hun handelen (ze zijn nog met bevoegd), merkte de in­ specteur op dat er wel degelijk risico's aan het co­assistentschap verbonden zijn. Hij verhaalde van een sterfgeval onlangs. Op de EHBO­afdeling van een groot ziekenhuis kwam op een hecti­ sche vrijdagavond met veel gewonden

De opkomst was hoog: 180 man uit het hele land. Duidelijk een signaal van on­ tevredenheid. Maar ook waren ze geko­ men met hoop op beterschap. R.H. Levi, sprekend namens de KNMG (Ko­ ninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Geneeskunst) en voorzitter van de vakbond Lad (Lande­ lijke vereniging Artsen in Dienstver­

Risico's

'Zij denken in bèta-termen' Saneringsplannen NWO wekken woede van alpha­ en gammadisciplines mavakken, die binnen NWO maar lutte­ le miljoenen te verdelen krijgen. Ook kleine stichtingen zoals die voor Histo­ risch Onderzoek (SHO) of Rechtsonder­ zoek (Nesron), die elk jaar op zestig of zeventig aanvragen maar een tiental nieuwe projecten kunnen honoreren, hebben een stimulerende en kwaliteits­ verhogende rol op het eigen vakgebied. Toch kwam het algemeen bestuur van NWO half oktober met het plan om de bezem door de fijnmazige overlegstruc­ tuur in de alfa­ en gammadisciplines te halen. Volgens de voorzitter, sterren­ kundige dr. J. Borgman, was zo'n sane­ nng noodzakelijk omdat NWO wèl stu­ rend wil optreden maar van minister Ritzen niet het verwachte extra geld krijgt. Men wilde het kleine alfa­ en gammabudget centraliseren, om te gaan werken met grotere maar zeldza­ mere subsidies. Voor twintig stichtin­ gen zou geen rol meer zijn weggelegd. Inmiddels is het nieuws doorgedron­

gen tot alle wetenschappelijke instellin­ gen. De reacties liegen er niet om. Vol­ gens de Leidse taalkundige dr. H.J. Smeets, bestuurslid van de stichting ST heeft het NWO­bestuur m feite alleen maar oog voor het bèta­onderzoek. "Schofferend", noemt de vu­historicus prof.dr. G.J. Schutte het plan. "In de evaluatie zijn onze stichtingen de hemel in geprezen. Een opheffingsplan IS daarmee toch met te rijmen?"Vol­ gens Schutte, voorzitter van de stich­ ting SHO, vergeten Borgman en de zij­ nen dat juist de fijnmazige opzet van stichtingen, met elk weer enkele werk­ gemeenschappen voor deelgebieden, de onmisbare schakel vormt met het universitaire onderzoek. "In die plat­ forms werken we samen. Dat mag je met zomaar opheffen." Schutte vindt het ook hoogmoedig van het algemeen bestuur om agendabepa­ lend te willen zijn met maar zo'n tien procent van het onderzoeksgeld. "Het

is nogal wat als je daarmee de toon wil zetten. Want je moet het m praktijk toch samen met de universiteiten doen." Het valt hem op, dat het NWO­bestuur smalend doet over evenredige verde­ ling van onderzoeksprojecten binnen de alfa­ en gammastichtingen. Volgens hem IS daar geen sprake van. "Wat we wèl hebben, is evenredige inbreng van deskundigheid." "Het bestuur weet gewoon niet hoe het in onze vakgebieden werkt", denkt Schutte. "Ze denken m bèta­termen: dat onderzoek op één goed idee kan draaien waarmee je dan een reeks 'slaafjes' aan het werk kan zetten. In de alfa­ en gammawereld werkt dat an­ ders."

Cultuurkloof De taalkundige Smeets ziet dezelfde cultuurkloof: "Het is bèta's zoals de heer Borgman moeilijk aan hun ver­

.'fl't

Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU

een patiënte met een hoofdwond bin­ nen. De co­assistent kreeg de opdracht deze wond te hechten, met voorrang. Echter steeds meer gewonden werden binnengebracht, waardoor het een aan­ tal uren duurde voordat de wond ge­ hecht werd. Bij controle bleek dat de patiënte een plas bloed had verloren en dat de hechting niet professioneel was uitgevoerd. Ze raakte in een shock en overleed ter plekke. Hoewel de co­as­ sistent uiteindelijk mets werd verweten, werd hij toch gehoord door het Minis­ terie van Justitie, meldde de inspecteur. Hij strooide de co­assistenten zout in de wonde door op te merken dat er wel degelijk sprake is van een gevarenzone: "Het feit dat een co­assistent nog nooit een strafbeoordeling heeft gehad, bete­ kent niet dat dit niet kan gebeuren." De zaal, maar ook de genodigde spre­ kers reageerden verbaasd en geschokt. Tijdens de forumdiscussie, die wegens de begripsverwarrmg met meer was dan een herhaling van de individuele stand­ punten, las dr. M. van Leeuwen (plaatsvervanger van Levi) de aanwezi­ gen nog maar eens de les. Als men een discussie wil over de kwaliteit van het co­assistentschap, dient men zich te or­ ganiseren. Van Leeuwen: "Bijna alle veranderingen in het onderwijs zijn geï­ nitieerd door de student. Verwacht niet te veel van regeltjes. Zoek het in struc­ turen, organisatievormen en zorg dat je erbij bent. Nu hangt de co­assistent erbij, hij zit niet in de structuur."

stand te brengen dat je op een deelge­ bied van het alfa­onderzoek met een uitgekiend eenmansproject de expertise voor twintig jaar kan veiligstellen. Be­ steed je alle zes miljoen gulden van de geesteswetenschappen aan archeologie, dan zal je op dat gebied best de agenda bepalen. Maar je geld is dan wel in één keer op. Beide alfa's vinden dat het NWO­bestuur ook een karikatuur van hun werk schetst. De aangehaalde critici staan voor een veel breder verzet binnen de NWO­or­ ganisatie. Vonge week hebben zowel bestuurders van stichtingen die vallen onder het Nwo­gebied Geestesweten­ schappen als hun collega's van de Maatschappij­ en Gedragswetenschap­ pen in Den Haag vergaderd. Men bleek daar vnjwel unaniem gekant tegen het saneringsplan. Ook de twee overkoepelende gebiedsbesturenj bij wie NWO­voorzitter Borgman de nieu­ we verantwoordelijkheid voor subsidie­ toewijzing wilde leggen, zitten daar ab­ soluut niet op te wachten. "Het mes moet uit de tafel getrokken", verwoordt Leidenaar Smeets de stem­ ming. Schutte van de vu gebruikt woorden van gelijke strekking. Men wil best overleg met het algemeen bestuur over mogelijkheden tot verdere verbe­ tering van het functioneren. Maar niet op basis van zulke grove, slecht onder­ bouwde voorstellen. {HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen