Ad Valvas 1992-1993 - pagina 256

I AD VALVAS 17 DECEMBER 1992

PAGINA 6

Ritzen opent debat over onderzoeksprioriteiten

Hospitium bijna klaar

Verschuivingen in financiën pas over twee jaar Frank Steenkamp

Minister Ritzen wil dat er geld ver­ schuift van micro­elektronica naar informatica. Binnen het materiaal­ onderzoek heeft de polymeerkunde meer aandacht nodig. En ook mi­ lieu­economie en verkeersonder­ zoek moeten meer geld krijgen. De uitgaven voor gezondheidsonder­ zoek worden intussen verlaagd, ter­ wijl er juist extra geld komt voor de Nederlandse taal en cultuur en voor onderzoek naar de klassieken. Dat is een greep uit de eerste voorstellen van Ritzen voor een nationale onder­ zoekstrategie, die ook voor de universi­ teiten tot verschuivingen gaat leiden. Om de door afgeknepen budgetten ge­ plaagde universiteiten niet in de gordij­ nen te jagen, blijkt de minister echter de eerste twee jaar af te zien van geldver­ schuivingen tussen universiteiten als ge­ volg van zijn onderzoeksstrategie. Hij wil voorlopig alleen praten over welke accentverschuivingen er binnen hun muren mogelijk zijn. De bewindsman doet zijn voorstellen in het Weten­ schapsbudget 1993, dat deze week is verschenen. In deze traditionele bijlage bij de on­ derwijsbegroting zit ook het strategisch Robert van Doorn

De dienst Fysiotherapie van het vu ziekenhuis heeft sinds kort voor drie onderzoeksprojecten bijna een mil­ joen gulden te besteden. Het geld komt uit drie f ondsen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek geef t 450.000 gulden, het Nederlands Astmafonds 270.000 en de Zieken­ fondsraad is goed voor 265.000 gul­ den. Dat is volgens H. Rijswijk uit­ zonderlijk omdat de dienst f ysiothe­ rapie pas sinds een aantal jaren on­ derzoek doet. Hij verbindt de hono­ rering van de projecten met de praktische relevantie van het onder­ zoek. "Het heef t waarschijnlijk te maken met de verschixiving van de subsidiëring van fundamenteel naar praktisch­relevant onderzoek."

beleidsdocument dat als baken moet dienen voor een nationale onderzoeks­ strategie. Elke vjer jaar komt er zo'n nieuw document, gebaseerd op onder­ zoeksverkenningen op vele vakgebieden. Bij de discussie over universitaire beko­ stiging is vorig jaar vastgelegd dat er in een landelijke 'dialoog' wat meer bewe­ ging gebracht zou worden in onder­ zoeksprionteiten, op basis van 'relevan­ tie en kwaliteit'. Dat kon leiden tot ver­ plaatsing van onderzoeksgeld van de ene naar de andere universiteit, met jaarlijks maximaal 3 procent van het daartoe aangewezen MO C. Deze 'maatschappe­ lijke overwegingen component' omvat voor alle universiteiten samen ongeveer 1.700 miljoen gulden, ofwel: het leeu­ wedeel van hun onderzoek.

Goed overleg Erg blij zijn de instellingen niet met die vrijheidsbeperking. Maar het was de prijs om te voorkomen dat een fors deel van hun bijna twee miljard gulden on­ derzoeksbudget voortaan verdeeld zou worden door de landehjke organisatie NWO. En er zit ook logica achter: in geen land beheren universiteiten een zo groot deel van het door de overheid gefinan­ cierde onderzoek. Wil de overheid zijn onderzoek afstemmen op maatschappe­ lijke ontwikkelingen, dan kan dat dus niet zonder de universiteiten.

Miljoen voor onderzoek bij dienst Fysiotherapie De drie onderzoeksprojecten moe­ ten het functioneren verbeteren van patiënten met bewegingsstoomis­ sen door Cara (chronische aspeci­ fieke respiratoire aandoeningen, bijvoorbeeld astma) en de ziekte van Parkinson. Nagegaan wordt of bewegingstrainingen, als aansluiting op de gebruikelijke me­ dicatie, ef f ect hebben op het f unc­ tioneren. Parkinsonpatiënten moe­ ten door oef eningen minder houte­ rig en rigide in het lopen worden.

Hier wordt de laatste hand gelegd aan de verbouwing van het Hospitium. Woensdagmiddag opende rectormagnificus prof .dr. C. Datema het complex dat onderdak biedt aan stagiaires en buitenlandse gasten van de V U . Foto Bram de Hollander

Pas vanaf 1995 kan er sprake zijn van geldverschuiving tussen universiteiten. Over de precieze spelregels is de tekst nog vrij vaag. Maar dat is geen urgent probleem meer: de eerste twee jaar ligt de nadruk nog op goed overleg over wat instellingen kunnen doen op de aange­ geven voorkeursgebieden. (HOP) terwijl Cara­patiënten baat moeten hebben bij ademhalingsoef eningen. Als de oef eningen ef f ect hebben is het in de toekomst mogelijk dat de patiënten niet meer naar een spe­ cialist gaan, maar voor een groot deel door hun huisarts worden be­ handeld. Het initiatief voor het onderzoek kwam een aantal jaren geleden van de bewegingswetenschapper dr. R.C. Wagenaar. Door hem worden fysiotherapeuten nu ook onderwe­ zen in het verrichten van onder­ zoek. De projecten worden uitge­ voerd in samenwerking met de f a­ culteit der Bewegingswetenschap­ pen en met de af delingen Neurolo­ gie en Longziekten van het vu zie­ kenhuis. De laatste twee leveren bo­ vendien de proef personen voor het onderzoek.

Plannen om studenten bedrijfseconomie sneller door tentamens te loodsen Jan-Jaap Heij

De studierichtingscommissie (SRC) van economie heeft een vijftal aan­ bevelingen gedaan die de slaagper­ centages van studenten in een aantal doctoraalvakken van bedrijfsecono­ mie moeten verhogen. Voor deze vakken ­ financiering 1, kos­ ten en wmst 1, marktkunde 1 en organi­ satie en leiding 1 ­ slaagt maximaal een kwart van de studenten. De SRC van eco­ nomie, die op verzoek van het faculteits­ bestuur de tentamens bekeek en ge­ sprekken voerde met docenten, wijt deze lage scores onder meer aan de grootte van de tentamens, het met beschikbaar zijn van oude tentamens ter voorberei­ ding en de niet altijd even heldere for­ mulering van vragen. Verder zou het sys­ teem van massale hoorcolleges de stu­ denten te weinig prikkelen: studenten houden de stof niet tijdens de collegecy­ clus bij, maar stellen het bestuderen uit tot kort voor het tentamen. Hoewel de SRC nog wacht op de resul­

taten van een enquête onder studenten, die opgenomen wordt in een uitgebrei­ dere rapportage over de lage slaagper­ centages, doet ze de twee betrokken be­ drijfseconomische vakgroepen alvast een vijftal aanbevelingen. Bedrijfskunde moet oude tentamens beschikbaar stel­ len, meer aandacht besteden aan de for­ mulering van vragen en meer toetsen of studenten de stof begrepen hebben ­ in plaats van uit het hoofd geleerd. Verder verzoekt de SRC deze vakgroep, evenals kosten­ en winstvraagstukken, om de tentamens in te korten ­ of er meer tijd voor uit te trekken ­, studie­ handleidingen ter beschikking te stellen en de tentamens te laten analyseren door het O nderwijs Adviesbureau van de vu. De twee vakgroepen konden bij het ter perse gaan van dit nummer geen com­ mentaar op de aanbevelingen geven. De rapportage zal volgend jaar ver­ schijnen en dan uitgebreid in de facul­ teitsraad besproken worden. Voorzitter prof dr. H. Visser verwacht dat de SRC nog met andere aanbevelingen zal komen.

Universiteiten bang voor bureaucratische rompslomp Akkoord over tempobeurs was te mooi om waar te zijn Pieter Eve e in

"Shit, wat jammer", zei Iso­voorzitster Calluna Euving vorige week maandag. Aünister Ritzen had er toch vanaf ge­ zien om samen met de studentenorga­ nisaties Lsvb en Iso een alternatief wetsvoorstel voor de tempobeurs op te stellen, zo had directeur­generaal hoger onderwijs ir. R.J. de Wijkerslooth zo­ juist telefonisch meegedeeld. Een teleurstelling voor de studenten, maar ook weer geen donderslag bij hel­ dere hemel. Het was het Iso en de LSVb zes dagen eerder tijdens een overleg met ambtenaren van het ministerie al duidelijk geworden dat de universitei­ ten en hogescholen het alternatieve voorstel zouden afwijzen omdat die vonden dat het hun veel te veel ver­ plichtingen oplegde. Wie de tekst van dat alternatief zwart op wit voor zich ziet, kan zich de teleurstelling van de studenten goed voorstellen. Minister Ritzen was bereid zijn wetsvoorstel in­ grijpend aan te passen. De tempobeurs bleef wel bestaan, maar de uitvoering zou veel vriendelijker worden. Van een 'opjaag­percentage' (misschien wel 60 procent of meer) was geen sprake meer. Een kwart van de studiepunten was al een voldoende tegenprestatie voor de studiebeurs. Het percentage van 25 zou ook minstens vijf jaar niet worden ver­ hoogd. De tempobeurs zou dus onge­ voelig zijn bij nieuwe bezuinigingen. Verder kregen de studenten de moge­ lijkheid om na de propaedeuse met hun

Bijna was het de studentenorganisaties gelukt: een al^l^oord met minister Ritzen over de tempobeurs. Een temponorm van maar 25 procent, goed onderwijs en eindelijk een fatsoenlijke studiebegeleiding lagen In het verschiet. Dat je wel braaf naar college moest, was het ergste niet. Maar het akkoord kwam er niet.

schema lag. Was dit niet het geval, dan zou hij meer begeleiding krijgen. Voor de studentenorganisaties zou verwezenlijking van dit plan een grote overwinning betekenen. Sinds de zomer van 1991, toen de eerste versie van de tempobeurs uitlekte, hadden zij de eenzijdigheid van de maatregel ge­ hekeld. Waarom studenten straffen voor te slechte studieprestaties zolang de indeling van tentamens, de opeen­ volging vakken en de studiebegeleiding nog lang niet overal was zoals hij moest zijn? Het alternatief bood een mooie oplossing. Zelfs de achterban van de LSVb maakte geen bezwaar tegen de contractueel vastgelegde plicht van de student om braaf naar colleges en werkgroepen te komen. Begin dit jaar noemde de achterban dat nog 'betutte­ lend'. De Lsvb­aanhang ging nu wel akkoord omdat het contract de studen­ ten verzekerde dat zij niet het slacht­ offer konden worden van slecht onder­ wijs en onvoldoende begeleiding.

naar alternatieven voor de tempobeurs die de patstelling konden doorbreken. Het doel was en bleef het rendement te verhogen, maar als dit kon het liefst in samenwerking met studenten en instel­ lingen. Op 12 november werden de studen­ tenorganisaties erbij gehaald. Ritzen willigde hun belangrijkste wensen soe­ pel in: de temponorm werd voor vijf

Actieplan

Onzalige race instelling een contract te ondertekenen, dat hun garandeerde dat zij binnen vijf jaar zouden afstuderen (als zij een jaar over de propaedeuse hadden gedaan). Zij moesten op hun beurt verklaren dat zij hard genoeg zouden werken. Zou een student niet op tijd afstuderen, dan moest de instelling het collegegeld gaan betalen. Ook werd aan het eind van elk studiejaar bekeken of de student op

Tot voor kort wees niets erop dat Rit­ zen ook maar een millimeter zou afwij­ ken van zijn plan om volgend studiejaar voor alle studenten een tempobeurs in te voeren. Maar studenten, instellingen en bedrijfsleven verzetten zich met; hand en tand tegen de onzalige race tegen de klok die Ritzen over het hoger onderwijs afriep. Het leek aan dove­ mansoren gezegd, maar stilletjes was Ritzen al in de zomer op zoek gegaan

jaar vastgelegd en er zou een landelijk standaardcontract komen zodat instel­ lingen geen halfzachte verbintenissen konden aangaan. Dat contract zou wor­ den opgesteld door een aparte commis­ sie die voor de helft uit studenten zou bestaan, en de status van het contract zou in de wet worden verankerd. Alsof dat nog niet ver genoeg ging, voegde ook Ritzen zelf enkele punten toe die in de variant met de instellingen ontbra­ ken. Het meest opvallende was dat er binnen enkele maanden een concreet actieplan moest worden opgesteld door instellingen, studenten en ministerie. Dat actieplan moest aangeven hoe de instellingen de adviezen van de com­ missie­Wijnen voor verbetering van de onderwijskwaliteit zouden gaan toepas­ sen.

Calluna Euving: 'Shit, wat jammer' Foto Bram de Hollander

Dat alles was bij elkaar te veel van het goede. De universiteiten briesten van woede toen zij vrijdag 3 december bij elkaar zaten en zagen wat Ritzen met de studenten had afgesproken. Een lan­ delijk contract, een actieplan ­ ze zagen alweer een gigantische papiermassa op hun toch al overbelaste bureaucratie af­ komen. En hadden zij zelf ook nog iets te zeggen? Met hen bleek niets meer te regelen. En daarom zag Ritzen ook af van een gezamenlijk stuk met de stu­ denten. Hij liet weten met een eigen, aangepast voorstel te komen dat zou voortborduren op zijn concept­wets­ voorstel uit september. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen