Ad Valvas 1992-1993 - pagina 90

AD VALVAS 24 SEPTEMBER 1992

PAGINA 10

Ons hoger onderwijs blijft relatief duur en elitair Oeso­rapport vergelijkt onderwij s­cijfers van lidstaten blijken overigens de jongeren uit de VS Dat gegeven is met louter symbolisch. D e bezorgdheid over de 'ongecijferd­ heid' neemt m Amerika een hoge vlucht. George Bush heeft in zijn na­ tional education goals n u gezegd dat de Amerikanen m het jaar 2000 weer de besten in wiskunde moeten zijn. Dat zal een harde dobber worden.

Frank Steenkamp Vrijwel n e r g e n s o p d e z e a a r d b o l zijn s c h o o l b e s t u r e n zo zelfstandig, w e e t m e n zoveel v a n w i s k u n d e e n zitten zoveel kleuters o p s c h o o l als in N e d e r l a n d . Tegelijk heeft bijna g e e n a n d e r o n t w i k k e l d l a n d zulk g e l d v e r s l i n d e n d h o g e r onderwijs e n zo w e i n i g universitair o p g e l e i d e vrouwen. D a t beeld van het N e d e r ­ l a n d s e onderwijs rijst o p u i t Educa­ tion at a glance, e e n r a p p o r t v a n d e O e s o , d e organisatie v o o r e c o n o m i ­ sche samenwerking en ontwikke­ ling, d a t d e o n d e r w i j s s t a t i s t i e k e n v a n d e 2 4 l i d s t a t e n vergelijkt. Het IS het eerste boek)e in zijn soort en daarom nog met perfect. Maar door een wereldwijde publiciteitsgolf ­ van CNN tot de Apeldoomse Courant ­ zal het menig debat van nieuwe munitie voorzien. Ook stakende leraren kunnen er wellicht steun in vinden. Het hoger onderwijs in ons land komt er nog het slechtst vanaf in dit eerste nummer van wat een reeks jaarrapporten met 'on­ derwijs­indicatoren' moet worden. Slechts dertig procent van de achttien­ jarigen gaat studeren, wat internatio­ naal gezien niet veel is. Intussen slokt dat elitaire hoger onderwijs veel geld op: m 1988 besteedde Deetman er 28,8 procent van zijn budget aan, wat in Eu­ ropa alleen zijn Deense collega net overtrof. Zelfs m de vs, waar tweederde van de jongeren studeert, kostte dat maar 26,8 procent van de onderwijsbe­ groting. BIJ vergelijking van de 'uitgaven per student' haalt ons land dus de wereld­ top. Aan een student in het hoger on­ derwijs geeft de Nederlandse overheid 9542 dollar per jaar uit. Slechts de Zwitsers, Denen en Luxemburg zijn duurder uit. Landen als Frankrijk of Duitsland hebben genoeg aan vier of vijf mille per student. Nog opvallender is bij de verhouding tot uitgaven aan basisonderwijs. In ons land kosten studenten vijf keer zoveel als leerlingen op de basisschool. Alleen Ierland en Groot­ Brittannië benaderen dit in de verte. In de meeste landen

Kwaliteit

Foto AVO/VU

Vergeleken met het buitenland gaan weinig jongeren in Nederland studeren kost een student slechts het dubbele van een scholier, terwijl Japan de over­ heidskosten per leerling zelfs in het hele onderwijs constant houdt. Enkele korrels zout zijn wel nodig bij de consumptie van deze statistieken. D e vergelijking wordt vertekend doordat juist in Nederland zowel studiebeurzen als wachtgeld en ziektekosten van per­ soneel op de onderwijsbegroting druk­ ken. In de volgende uitgave moeten zulke zaken recht getrokken zijn. Ook dan blijven studenten in Nederland echter driemaal zo duur als scholieren; dat houdt ons land aan de top van de ranglijst. Geheel verrassend is dit niet: vorig jaar kwam het Studiecentrum CSHOB in Twente tot precies dezelfde conclusie. Het euvel van beperkte deelname en toch hoge kosten blijkt overigens meer bij de Nederlandse universiteiten te heersen dan bij de hogescholen. Slechts twaalf procent van de jongeren gaat naar de universiteit; in Oeso­verband scoren alleen L uxemburg en Turkije lager. De HBO­deelname is met 18 pro­ cent internationaal gezien heel behoor­ lijk.

Dit Oeso­rapport biedt stof voor meer discussie dan over de kosten van hoger onderwijs. Zo verwachten de rappor­ teurs in Amerika vooral een debat over de macht van de bureaucraten. Uit schattingen over de zeggenschap in het onderwijs blijkt dat scholen in de vs (na Zwitserland) de minste autonomie heb­ ben. De macht ligt er grotendeels bij besturen van 'school distncts'. Tegenhanger van de Amerikanen zijn Spanje en Nederland. De autonomie van scholen is er het verst gevorderd; en dat terwijl in ons land de zeggen­ schap over geld en personeel pas sinds 1988 t o t s t a n d k o m t . Ook op andere punten slaat Nederland in het Oeso­rapport een behoorlijk tot goed figuur. De onderwijsbegroting als geheel is met elf procent van de over­ heidsuitgaven niet te duur. Tegelijk is de totale onderwijsdeelname hoog: 58 procent van de Nederlanders tussen 2 en 29 jaar volgt onderwijs. Alleen Bel­ gen, Fransen en Spanjaarden zitten nog iets massaler in de schoolbanken. Onze koppositie ligt overigens meer aan de kleuters (waarvan 99,7 procent op de basisschool zit) dan aan de studenten.

Deze tegenstelling keert overal in de Oeso­statistieken terug: Als geheel is het Nederlandse onderwijs niet te duur, bereikt het veel leerlingen en haalt het behoorlijke resultaten. Alleen het hoger onderwijs wijkt van dat beeld af. Kun­ nen bestuurders van universiteiten en hogescholen aan deze statistieken dus weinig steun ontlenen, het omgekeerde geldt voor het basis­ en voortgezet on­ derwijs. Vooral het voortgezet onderwijs in ons land blijkt volgens de Oeso­indicatoren onderbedeeld, maar van hoog niveau. De groepsgrootte van gemiddeld twin­ tig leerlingen blijkt dertig procent hoger dan in de meeste landen. Ook de kos­ ten blijven relatief laag. Tegelijk maken weinig leerlingen zonder doublures de school af: 57 procent, tegen gemiddeld 77 elders. Daartegenover staan echter tekenen dat de kwaliteit van die schoolverlaters hoog is. Zo haalt het Oeso­rapport een grote internationale test van tien jaar geleden aan, waaruit bleek dat de be­ heersing van wiskunde in ons land samen met Japan op internationaal top­ niveau ligt. H e t slechtst in wiskunde

fect 5.1. Dat wil zeggen: er is alleen uit­ leg voor deze tekstverwerker. Apple­ge­ bruikers kunnen het helemaal vergeten. D e grote truc is een printerdefinitie zo aan te passen dat de tekst (met alle in­ formatie over lay­out en lettertypes) met naar de eigen printer wordt ge­ stuurd, maar als een printbestand naar de harde schijf van je computer wordt weggeschreven, zo heeft Océ bedacht. Staat dit printbestand ­ waar je mets meer aan kan wijzigen ­ eenmaal op de harde schijf, dan moet het naar een van de floppy­drives worden gekopieerd en met die flop kan je naar de universiteit. Océ veroordeelt daarmee elke gebrui­ ker tot een barre tocht door het printer­ domein van WordPerfect. D e meeste gebruikers komen nooit in deze afde­ ling van het tekstverwerkingsprogram­ ma, omdat ze gebruik maken van een van de vele standaard­printerinstellin­ gen. O m de diskette­printer te kunnen gebruiken moet eerst (via shift F 7 ) de HP LaserJet 2000 worden geselecteerd. Vervolgens moet het printerprogramma bij deze printerdefinitie een andere naam krijgen en als of het nog niet ge­ noeg IS, moet de naam van de HP La­ serJet 2000 worden omgebouwd tot H P Laserjet 2000 (C:\PRINT.OCE). Bent u daar nog?

Mark Plakker D e z e tijd v r a a g t o m e e n d i s k e t t e ­ p r i n t e r . D a t is d e stelling d i e d e marketing­jongens van kopieerma­ chine­ en printerfabrikant O c é n u a a n d e VU b e p r o e v e n . S i n d s b e g i n s e p t e m b e r staat d e d i s k e t t e ­ p r i n t e r , w a a r m e e je snel e n g o e d k o o p e e n u i t d r a a i v a n e e n tekst k u n t m a k e n , in d e h a l v a n h e t h o o f d g e b o u w o p ­ gesteld. S t u d e n t e n k u n n e n t o t h e t e i n d e v a n dit jaar l a t e n zien of ze h e t a p p a r a a t zien zitten. D e parallel met de reclame­campagne van de v u gaat verder. N e t als bij de griffioen ­ paard of vogel? ­ is de ware aard van het nieuwe boegbeeld van het kopieerwinkeltje van de universiteit moeilijk vast te stellen. O p afstand heeft het apparaat de contouren van een gewone kopieermachine. Van dichtbij echter geven het beeldscherm en twee gleuven voor diskettes het ver­ moeden dat hier sprake is van een com­ jjuter. Een hele domme computer dan, want er zitten maar een paar knopjes op. Twee voor de bediening van de cursor­ pijltjes op het beeldscherm, tien om het aantal kopieën aan te geven, een start­ knop en nog een slim knopje om aan te geven of er dubbelzijdig afgedrukt moet worden of met. Computers met weinig knopjes zijn eenvoudig te bedienen,­moet Océ ge­ dacht hebben. Dat blijkt ook inderdaad het geval te zijn bij de diskette­printer, tenminste als de achteloosheid waar­ mee sommigen hun afdrukken maken hiervoor illustratief is. Een jongen stapt zelfverzekerd op het apparaat af Hij trekt zijn floppy te voorschijn en stopt deze in de gleuf Terwijl hij via een an­ dere gleuf het apparaat voedt met muntgeld ­ de afdrukken kosten 12,5 cent per stuk ­, praat hij verder met het gezelschap dat zijn kunsten gadeslaat. Het beeldscherm toont nu een lijst met bestanden die o^i de flop staan. Boven­

De kwaliteit van het onderwijs in Euro­ pa en Japan lijkt op dit moment hoger dan die m de vs. D e vaststelling van de Oeso dat Europa qua opleidingsniveau 'achter ligt, maar inloopt' lijkt daarom al achterhaald. Maar als je naar de complete ­ in Europa sterk vergrijsde ­ beroepsbevolking kijkt en alle hoger on­ derwijs gelijkstelt, is hij formeel juist. In de vs IS eenderde van de bevolking hoger opgeleid, en slechts een op de vijf heeft alleen lagere school. Japan bena­ dert die cijfers een beetje. Maar Euro­ pese landen hebben nog een aanzienlijk aantal vergrijsde bouwvakkers en huis­ moeders. Ook in Nederland heeft veertig procent slechts lagere school. Die achterstand verdwijnt inderdaad snel, zo blijkt uit alle andere statistieken. D e Oeso­indicatoren worden overigens nog als experimenteel beschouwd. Hoewel er maandenlang overlegd is om eenduidige definities te vinden, blijken de resultaten soms nog tot scheve ver­ gelijkingen te lelden. Genoemd is al het meetellen van studiefinanciering als 'onderwijskosten', omdat die in ons land toevallig op de onderwijsbegroting staat. Een ander voorbeeld van kinderziekten is de hoge score die onze universiteiten halen op het punt van studierende­ ment. Met een absurde 87 procent stu­ diesucces haalt Nederland hier de inter­ nationale top. Dit komt doordat men het aantal eerstejaars uit '84 heeft ver­ bonden met de afstudeerders in 1988. En dat laatste was nu net het jaar waar­ in ons land een 'afstudeerbult' kende, als gevolg van de nieuwe inperking van de studieduur door de Harmonisatie­ wet. Volgend jaar november hoopt de Oeso met eerlijker vergelijkingen te komen, toegepast op statistieken uit 1991.

U

.

^ttep rinter

. wivj ,^JlCo LJo.n U, r i v o / V U

Diskette-printen is minder simpel dan liet lijkt Experiment in hoofdgebouw duurt tot einde jaar aan, op de eerste plaats, prijkt het be­ stand PRINTER.OCE Dit bevat de tekst die afgedrukt moet worden. Een druk op de knop en de afdrukken rollen uit de machine.

Wat de toeschouwers niet zien, is al het huiswerk dat deze jongen heeft moeten verrichten. H e t bedieningsgemak van het apparaat zelf staat in schril contrast met de kunstgrepen die moeterj \ycjrde/i

uitgevoerd om een bestand met de juis­ te structuur te maken. Océ heeft hier­ voor een korte handleiding geschreven. Je moet daarvoor echter wel beschikken over een (legale?) versie van, W p r d f e r ­

D e laatste stap bestaat eruit de compu­ ter de opdracht te geven het bestand met naar de printer te sturen, maar als printbestand naar de harde schijf weg te schrijven. Hiertoe wordt de 'printer­ uitgang' (meestal L P T I ) veranderd in C:\PRINTER.OCE (waarmee de harde schijf wordt bedoeld). Iedereen moet op zijn minst één keer deze weg door de uithoeken van Word­ Perfect afleggen. Als de aanpassingen eenmaal ingevoerd zijn, dan kan de nieuwe definitie thuis eenvoudig wor­ den geselecteerd als er een tekst op de diskette­printer moet worden afge­ drukt. D e printkwaliteit is prachtig. D e gebruiker moet er echter wel wat voor over hebben om het apparaat te beha­ gen. , ,

<

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen