Ad Valvas 1992-1993 - pagina 332

I AD VALVAS 11 FEBRUARI 1993

PAGINA 61

Afvalbeleid van provincies was onuitvoerbaar Bestuurskundige Siersma: 'O vertuigingskracht van bestuur is belangrijker dan bevoegdheden' Bij het uitvoe re n van de Af­ valstoffenwet he bbe n de provincies, die een centra­ le rol bij het inzame le n en verwerken moe ste n spe­ len, grote fouten gemaal<t, concludeert de bestuurs­ l^undige J. Siersma in zijn proefschrift Planning van onuitvoerbaar beleid. Ze wisten nie t wat ze wilden of ze maakten planne n die niet uitvoe rbaar ware n. De bestuurders he bbe n le ring getrokken uit de fouten van het verleden, maar er gaan in het afvalbeleid nog steeds dinge n mis. Jan-Jaap Heij "Een van de belangrijkste lessen uit dit onderzoek is dat beleidsmakers met on middellijk anderen de schuld moeten geven als hun beleid niet blijkt te wer­ ken Ze moeten eerst maar eens kijken of de fout niet bij hen zelf ligt ' Siersma, voormalig universitair docent bestuurskunde aan de vu, promoveert maandag 15 januari op een onderzoek naar de uitvoering van de Afvalstoffen­ wet door een aantal provincies Deze wet werd in 1977 aangenomen om de inzameling en verwerking van afvalstof fen huisvuil, chemisch afval en derge­ lijke ­ te verbeteren D e provincies moesten in dit nieuwe af­ valbeleid een centrale rol gaan spelen Ze moesten een plan maken voor de in­

zameling en verwerking van afval en de onder hen ressorterende gemeenten zover zien te krijgen dat die aan de uit­ voering van het plan mee zouden wer­ ken Een en ander werd, althans m de door Siersma onderzochte provincies, geen succes Uit case-studies in Drenthe, Friesland en Utrecht concludeert hij dat die provincies onuitvoerbaar beleid ontwikkelden ze maakten plannen waar de tijd met rijp voor was, ze wis­ ten met wat ze wilden of ze wilden din­ gen die met konden Wat ging er precies m i s ' Siersma "Voor een deel was de onuitvoerbaar­ heid van het beleid te wijten aan om­ standigheden waar de provincies zelf geen invloed op hadden Er was ­ en is grote onzekerheid over de hoeveelheid te verwerken afval en over de bruik­ baarheid van allerlei technieken Als de ontwikkelingen anders uitpakken dan je verwacht, wordt het natuurlijk moeilijk om je beleid uit te voeren " D e provincies hebben echter zelf ook steken laten vallen Bij het aannemen van de wet was al bekend dat die op onwil bij de gemeenten zou stuiten, omdat de gemeenten onaangename en kostbare dingen als het sluiten van een stortplaats of het openen van een nieu­ we voor hun rekening moesten gaan nemen "De provincies hebben die onwil m de kaart gespeeld Het was bijvoorbeeld de bedoeling dat de gemeente E m m e n haar eigen stortplaats zou sluiten en het afval naar elders zou gaan vervoeren Dat wilde E m m e n niet, omdat ze dan duurder uit zou zijn D e provincie kon met goed onderbouwen waarom de « Emmense stortplaats dicht zou moeten, waardoor die gemeente succesvol verzet kon bieden Het werd een welles­nietes discussie, waarin de provincie met sterk m haar schoenen stond", aldus Siers­ ma Meer in het algemeen constateert hij twee problemen De provincies pro­

Siersma

Foto NICO Bomk

beerden te wemig om met de gemeen­ ten te onderhandelen of samen met hen de problemen op te lossen Ze wilden vooral de andere partij van het eigen gehjk overtuigen of dat gelijk afdwin­ gen De beide laatste strategieën voer den ze bovendien met weinig overtui­ gingskracht uit Ze hadden gebrek aan goede argumenten en last van interne meningsverschillen tussen de gedepu­ teerden, de statenleden en de ambtena­ ren Kunnen we daar de conclusie uit trek­ ken dat het provinciale bestuur, in ieder geval in het verleden, incompetent w a s ' Nee, aldus de promovendus "O p basis

van mijn onderzoek kun je er niet al te veel over zeggen ­ daar is het te speci­ fiek voor ­ maar ik denk dat het pro bleem met bij de kwaliteit van provin­ ciale bestuurders lag Het gaat meer om de manier waarop het proces van be leidsvormmg tot stand kwam In de tijd dat de Afvalstoffenwet werd aangeno­ men waren planning en centrale sturing erg in de mode Dat kwam onder meer doordat de PvdA met haar traditie van planning een grote stempel op het den ken over beleid drukte Inmiddels is ­ in het provinciale, maar ook m ander overheidsbeleid ­ gebleken dat het niet goed werkt om een mooi plan te maken

waarvan onduidelijk is of het wel uitge­ voerd kan worden Dat kun je de be­ stuurders van tien jaar geleden echter niet verwijten " D e huidige generatie heeft lering ge­ trokken uit het mislukken van de van bovenaf opgelegde plannen, zo consta­ teert hij "Het IS meer dan voorheen ge­ bruik om bijvoorbeeld in het milieube­ leid rekening te houden met de wensen van partijen als de gemeenten, de mi­ lieubeweging en het bedrijfsleven Die worden meer betrokken bij het ontwik­ kelen van een gezamenlijke visie Ze krijgen niet meer een concept­plan voor hun neus gelegd waar ze dan voor of tegen kunnen zijn " Door de partijen eerder en beter bij het overleg te betrekken kun je een consen sus over het te voeren beleid vormen, aldus Siersma "Je kunt op die manier voorkomen dat discussies vastlopen in welles­metes spelletjes tussen voor­ en tegenstanders, die de besluitvorming enorm bemoeilijken " Perfect gaat het echter zeker nog met In zijn proefschrift pleit Siersma daar­ om voor 'meer overtuigingskracht m het openbaar bestuur' Bestuurders moeten niet alleen beter samenwerken met belangenorganisaties en met ande re sectoren van de overheid, ze moeten zelf ook met beter onderbouwde verha­ len komen "Het bestuur staat het sterkst door sterke verhalen Men heeft voldoende bevoegdheden, maar daar kun je weinig mee als je je beleid met goed kunt uitleggen " Ze zouden bij het onderbouwen van hun beleid bijvoorbeeld meer gebruik kunnen maken van de aanwezige kennis in het eigen apparaat "In mijn onder­ zoek ben ik wel gestuit op gevallen waarin kennis van een bepaald pro bleem wel bij lagere ambtenaren aan­ wezig was, maar de provinciale top was daar met van op de hoogte en hield ver­ halen die met klopten Dat is dodelijk voor elke voor elke vorm van beleid " Foto NICO Bomk AVC/VU

geïnstalleerd Jacques Spaapen heeft zowel de overstap naar de microfiches als die naar het on /zwe­systeem meege maakt "Zolang nieuwe ontwikkelingen zich aandienen, boeit het werk me," zegt hij

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zi)n deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 5: de collectie­ ontsluiter.

Logboeken

Mk denk dat andere bibliotheken jaloers zijn' Harriet Kroon "Ik zorg dat de studenten de catalogus van de bibliotheek kunnen snappen", vat Jacques Spaapen (48) zijn werk samen In de kaartenbak van vroeger kon een boek slechts op titel of op au teur worden gezocht Stond je gewenste boek toevallig onder de auteursnaam, maar wist je alleen de titel, dan had je pech De computer heeft de zoekmoge­ lijkheden verruimd, boeken staan zowel

onder auteur als onder titel Maar ook via losse woorden uit de titel kan het ge­ zochte exemplaar worden achterhaald De computer zoekt op onderwerp Krijg je honderd titels op het scherm gepre senteerd en vind je dat wat veel een na­ dere selectie op taal of jaar van uitgave IS geen probleem Voor het functioneren van dit systeem is het zaak dat alle titels op dezelfde wijze zijn ingevoerd Jacques Spaapen zorg voor deze consistentie Hij maakt de regels en daarmee ontsluiten

zijn collega's, de titelbeschrijvers en de vakreferenten, de collectie De titelbe schnjvers mogen bijvoorbeeld alleen de eerste auteur noemen wanneer een boek door meerdere mensen is geschreven De vakreferenten (wetenschappelijk bi bliotheekmedewerkers die publicaties aanschaffen en ze vervolgens op onder werp ontsluiten) moeten ervoor zorgen dat ZIJ onderling dezelfde trefwoorden gebruiken voor hetzelfde begrip Spaap­ en "Het mag natuurlijk met zo zijn dat

de ene vakreferent 'rijwiel' en de andere 'fiets' hanteert De gebruiker kan mis­ schien op het idee komen om bij beide te kijken, misschien ook met Als het ge­ bruik van beide termen toch nodig is, maken we een 'zie ook­verwijzing' " "Het heeft bijna twee jaar geduurd voor de gegevens op de microfiches (het vori­ ge systeem van catalogisering) waren ge converteerd naar de on-line publieksca­ talogus van nu In de loop van vorig jaar werden de laatste computerterminals

Als student zat Spaapen bij een katho lieke orde, voor een bibliotheek van een orde in Bandung selecteerde hij boeken die in Indonesië niet te koop waren O p die manier rolde hij bijna vanzelf in het bibliotheekwezen Sinds 1976 werkt Spaapen bij de vu bibliotheek Eerst als titelbeschrijver en vervolgens als coordi nator onderwerpontsluiting Later als hoofd van de afdelingen titelbeschrijving en onderwerpontsluitmg Sinds de reor­ ganisatie van de bibliotheek m 1986 is hij stafmedewerker collectie ontsluiting Spaapen kijkt trots als hij over de vu­bi­ bliotheek praat "We hebben een unieke structuur," zegt hij "Bij andere univer­ siteiten hebben de faculteiten een eigen bibliotheek waar hun centrale biblio­ theek geen zeggenschap over heeft Ik denk dat ze jaloers op ons zijn, omdat onze bibliotheken een eenheid vormen Het IS vaak moeilijk voor al die insti­ tuutsbibhotheken een gemeenschappe­ lijk beleid te realiseren " Rechtstreeks contact met studenten heeft Spaapen eigenlijk nooit, hoewel zij toch de doelgroep zijn Spaapen "In al­ lerlei overleggen zitten baliemedewer kers, waardoor ik indirect met het pu­ bliek in contact sta Dat is van belang, want soms blijkt dat we teksten duidelij­ ker moeten maken En studenten blij­ ken niet erg geneigd een handleiding door te nemen Wat op het primaire scherm staat moet zo duidelijk mogelijk zijn " "In het begin hebben er logboeken voor opmerkingen gelegen bij de terminals Genoteerde wensen hebben we bij de software­firma ingediend voor nieuwe versies Komende zomer krijgen we een nieuwe versie Accenten en trema's zul­ len dan ook op het scherm worden ge­ presenteerd Dat heeft voordelen, want nu vallen in de auteursindex Muller en Muller samen "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen