Ad Valvas 1992-1993 - pagina 225

AD VALVAS 3 DECEMBER 1992

WÊÊ^^Êmmm PAGINA 7

Topsporter afhankelijk van welwillendheid universiteiten Landelijke richtlijnen voor studie­faciliteiten ontbreken ­ Dertien un iversiteiten , even zovele houdin gen tegenover de topsportende student. In de huidige concurrentiestrijd willen universiteiten graag als topsportvriendelijk beken d staan. Maar zijn ze dat ook?

Harriet Kroon

De combinatie topsport en universitaire studie is geen kattepis. Het betekent studeren tussen de hockeytrainingen in Pakistan door en tentamens afleggen in afmattende wedstrijdperiodes. Maar wat te doen als die twee weken trai­ ningskamp nou net tijdens dat verplich­ te practicum vallen? En als je je trainer niet meer van je beurs kan betalen? En als tot overmaat van ramp je studieduur is verstreken, omdat Olympisch Barce­ lona zoveel tijd en energie vergde? Er bestaan geen landelijke richtlijnen voor tegemoetkoming aan de topspor­ tende student, op welk vlak dan ook. ledere universiteit bepaalt zijn eigen beleid in deze. Of: heeft helemaal geen beleid, zoals de universiteit in Maast­ richt bijvoorbeeld. Het studiesysteem bestaat er uit blokken waarbij actieve participatie wordt verlangd. Bovendien word je geacht 75 tot 80 procent van de tijd aanwezig te zijn. "Dat staat niet toe dat je twee weken weggaat naar een trainingskamp," aldus het hoofd van de afdeling Lichamelijke Vorming en Sport van de Rijksuniversiteit Limburg. "Daarnaast heeft Maastricht een be­ perkt topsportklimaat. Er zijn nauwe­ lijks verenigingen die met nationale bonden acteren. En het reizen naar centrale trainingen kost vanuit Maast­ richt veel tijd. Veranderingen ten gun­ ste van topsporters roept, gezien het klimaat en het onderwijssysteem, alleen maar onheil over onszelf uit. Wij profi­ leren ons via het onderwijssysteem en een breed, toegankelijk sportaanbod, niet via topsport."

Moeizaam proces Het Nederlands Olympisch Comité (NOC) noemt Maastricht een van de 'witte vlekken'. "Er valt moeilijk door te dringen," aldus J. van der Haar, hoofd Individuele Begeleiding van het NOC. Sinds meer dan tien jaar werkt het NOC aan het topsporrvriendelijker maken van scholen, hogescholen en universiteiten. Een moeizaam proces noemt Van der Haar het. "De combi­ natie topsport en studie, is dat nou nodig, meende de vu jarenlang. Je kiest maar: of sport of studie. De decanen­ groep was niet zo enthousiast." Het NOC is bezig een Olympisch Net­ werk door het hele land op te bouwen. Via steunpunten moeten voorzieningen als hoogwaardige keuringsapparatuur, sportartsen, mentale begeleiders en dië­ tisten voor elke topsporter binnen be­ reik komen. Buiten dit werkt het NOC ook aan een topsportfonds, waar ook studerende topsporters gebruik van zouden kunnen maken. Echter, nu mi­ nister Kok beslag op alle gelden heeft gelegd, vreest Van der Haar dat het bij 'een ballonnetje' blijft. Voor studenten van wie de studieduur verlopen is wegens veelvuldige afwezig­ heid door het bedrijven van topsport, heeft het NOC het Studiegarantiefonds. Maar de student wordt wel geacht eerst aan te kloppen bij het auditorenfonds van zijn universiteit.

Hoe verhouden de dertien universitei­ ten zich eigenlijk tot elkaar in hun op­ stelling naar topsportende studenten? Bieden de diverse auditorenregelingen ruimte voor steun? Bieden de universi­ teiten studiebegeleiding middels specia­ le contactpersonen voor sporters? En is er eventueel financiële steun voor sportfaciliteiten en/of ­materialen te verkrijgen? Nergens staat deze informa­ tie centraal geregistreerd. De student wordt door schade en schande wijs. Een rondje bellen levert weliswaar wat antwoorden op, maar het gaat moei­ zaam. In een enkel geval is het bekend wie voor deze informatie het best aan­ gesproken kan worden, in de meeste gevallen echter moet er vele malen doorverbonden worden voordat einde­ lijk een zegsman gevonden is. Vaak is dit symbolisch voor de houding van de betreffende universiteiten jegens top­ sporters. Het bellen leert dat, op Groningen na, bij geen enkele universiteit precies be­ kend is hoeveel topsportende studenten er rondlopen. Zelfs schatten gaat moei­ zaam. Ook tekenend voor de houding? Niet onwaarschijnlijk. Maar, enige rela­ tivering is op zijn plaats. Een topsporter die geen steun nodig heeft, meldt zich niet. Daarbij, de criteria die de univer­ siteiten hanteren, verschillen. De ene denkt aan internationaal en nationaal niveau (Universiteit van Amsterdam), terwijl de andere ook aankomende top­ sporters meetelt (Rijksuniversiteit Gro­ ningen) en weer een andere tevens af­ trainende topsporters (Erasmus Univer­ siteit). Op drie universiteiten (Eindhoven, Maastricht en Delft) zegt men zich niet bewust te zijn van aanwezige sporters van hoog niveau. J. van den Bosch, di­ recteur van het Studentensportcentrum te Eindhoven, zegt: "Dit probleem be­ staat bij ons niet. Topsportende stu­ denten komen bij ons uiterste zelden voor, het gaat om een man per tien jaar. Te weinig dus om structurele re­ gels voor te maken. En als die sporter er dan is, proberen we die ad hoc ter wille te zijn."

Regelgeving De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) was in 1987 de eerste die met een re­ gelgeving voor topsporters kwam. Dat was niet alleen uit zorg voor haar spor­ tende klanten maar zeer zeker ook uit PR­overwegingen. In dat jaar introdu­ ceerde ze een 'studiesportsysteem', wat een flexibele houding tegenover het vol­ gen van colleges en het afleggen van tentamens met zich meebracht. Tegelij­ kertijd werd sport er onderzoeksgebied en ook onderwerp van sponsoring. Heel slim profileerde de RUG zich als enige topsportvriendelijke universiteit. Een jaar later startte de RUG een sport­ fonds. Met een jaarlijks budget van 20.000 gulden worden studenten gesti­ muleerd. P. Tilstra, directeur van het Sportcentrum noemt voorbeelden: "We hebben voor iemand een draagbare PC aangeschaft. We faxen colleges door of nemen ze op en versturen de bandjes

Wat doen de universiteiten voor topsportende studenten? Universiteit

Schatting aantal

Topsportartikel in

Contactpersoon

Financiële steun

topsporters *

auditorenregeling **

voor topsporters

voor sport

Amsterdam, VU

30

per faculteit

Amsterdam, UvA

20

-

Delft Eindhoven

-

Enschede

10

Groningen

6 a 50

contactpersoon

sportfonds

Leiden

7

bepaalde decaan

topsportfonds

Maastricht

-

-

-

Nijmegen

4

contactpersoon

Rotterdam

sinds 1 9 9 1

25 a 30

topsportbureau

topsportfonds

Tilburg

4

bepaalde decaan

Utrecht

15 a 17

-

Wageningen

1 0 a 15

-

sinds 1 9 8 8

de decanen

* De invulling van de term topsporter verschilt per universiteit. Deze getallen hebben in de meeste gevallen be­ trekking op studenten die sporten op internationaal en nationaal niveau. ** Afwezigheid van een topsportartikel in de auditorenregeling sluit niet uit dat er in individuele gevallen toch fi­ nanciële steun wordt verleend.

S .Xj^z',!'-' ',v.

vi 'i-^''

L ie biologie c zomer in Barcelona als elfde bij de Olympische 1 0 . 0 0 0 meter

naar het trainingskamp. Mensen die vaak met de auto weg moeten, geven we geld voor een auto. Voor de zwem­ ster Linda Moes hebben we tijdens kerstdagen een zwembad gehuurd voor 3.500 gulden." De Erasmus Universiteit in Rotterdam lijkt een inhaalmanoeuvre te zijn be­ gonnen. Sinds februari is daar een top­ sportbureau, waar flink reclame mee wordt gemaakt. Het bureau is onder­ deel van het onderwijsnetwerk dat het NOC wil realiseren. Bovendien kent de Erasmus Universiteit nu een topsport­ fonds met jaarlijks 60.000 gulden in kas, dat geld is zowel voor studie als voor sport bestemd. De stad Rotterdam helpt hier een handje mee. Ze wil zich als topsportstad profileren en zo vloeit er via de Rotterdamse Sport Stichting 30.000 gulden naar het fonds.

Fitnessruimte Naast Groningen en Rotterdam kent Leiden als enige ook een topsportfonds. De afwezigheid van zo'n fonds wil niet zeggen dat een universiteit op sportge­ bied niets te bieden heeft. Overal valt wel iets te regelen voor een topsporter, f In overleg met het sportcentrum kan er gratis gebruik worden gemaakt van be­ paalde faciliteiten, zoals bijvoorbeeld een fimessruimte voor een aantal uren per week. De Landbouwuniversiteit Wageningen en de RUG hebben speciaal voor top­ sporters een artikel opgenomen in hun auditorenregeling. De afwezigheid van een dergelijk artikel elders betekent niet automatisch dat topsporters geen finan­ ciële steun kunnen krijgen voor audi­ torschap. In Delft wordt de lijn aangehouden sporters op internationaal niveau tege­ moet te komen. Aan de Universiteit van Amsterdam hebben deelnemers aan de trainingen voor Barcelona vier tot zes maanden auditorensteun toege­ zegd gekregen. Elders geeft men het soms toch of wordt gepoogd een oplos­ sing te vinden via andere fondsen. Telefoontjes leren ook dat men soms oprecht meent dat een passage in het auditorenfonds voor topsporters offi­ cieel niet mag. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs en Weten­ schappen ontkent dit. Er bestaat welis­ waar een wettelijke lijst van redenen om

in aanmerking te komen voor steun uit het auditorenfonds, maar, er staat ook bij dat in geval van onbillijkheid steun mag worden verleend op andere gron­ den. Specifieke contactpersonen blijken de meest 'populaire' maatregel voor spor­ tende studenten. Zes van de dertien universiteiten hebben er één of meerde­ ren aangesteld. De Vrije Universiteit blinkt uit met een contactpersoon per faculteit (sinds afgelopen zomer). Som­ mige universiteiten maken gebruik van aangewezen decanen. Het blijft de vraag in hoeverre deze contactpersonen werkelijk iets kunnen beteken. Mede­ werking van docenten is immers een voorwaarde. Over de hele linie genomen, lijkt het klimaat aan het veranderen te zijn. Langzamerhand worden topsporters se­ rieuzer genomen. In Utrecht, Nijme­ gen, Enschede en aan de Universiteit van Amsterdam (UVA) wordt nagedacht over maatregelen die studerende top­ sporters moeten helpen, hoewel het bij deze vier universiteiten voorlopig nog bij nadenken blijft.

Topsportloket De UVA had het afgelopen jaar voor het eerst een begeleidingsproject voor stu­ denten die zich probeerden te kwalifice­ ren voor de Olympische Spelen en wil hier misschien een structureel vervolg aan geven. De universiteit te Nijmegen is door de ontwikkeling van het Olym­ pisch Netwerk van het NOC aan het denken gezet. De gemeente Utrecht wil, net als Rot­ terdam, een topsportloket en een fonds. Onlangs verscheen in de Utrechtse uni­ versiteitskrant een oproep aan topspor­ tende studenten om zich te melden. De universiteit wil een beeld krijgen van het aantal sporters en vervolgens van hun klachten. De bedoeling is een net­ werk te creëren van facultaire contact­ personen om een flexibel onderwijs te bewerkstelligen. De Universiteit Twente kreeg dit jaar ook de kriebels. Er moet geschoven kunnen worden met tentamens, be­ dacht men. Erik Peters, voorzitter van de Sportraad: "Dit jaar is er iemand naar voren gekomen die op Europees niveau meedraait. Toen kregen we iets. van 'we moeten iets doen'."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen