Ad Valvas 1992-1993 - pagina 532

AD VALVAS 1 7 JUNI 1 9 9 3

PAGINA 2

'Onderwijsbeleid leidt tot kwaliteitsverlaging'

Brieven Houd uw reacties kort. Over b i j d r a g e n langer dan 3 0 0 w o o r d e n is contact m e t de redactie nodig. D e r e d a c t i e i<an b i j d r a g e n i n k o r t e n . A n o n i e m e b r i e v e n w o r d e n niet geplaatst. - '

Historicus Lorenz: bestuurders spelen mooi weer Arjan Spit

De kwaliteit van het universitaire onderwijs is de laatste jaren op alle vlakken uitgehold, hoewel bestuurders en politici doen alsof het allemaal prima gaat. Onder druk van de bezuinigingen en de decentralisaties hebben zij een bedrijfsfilosofie voor universiteit uitgedacht, die van de werkelijke situatie in het onderwijs vervreemd is, zo schrijft prof dr. C. Lxjrenz in het filosofie-tijdschrift Krisis. Op de universiteiten doen zich Kafkaëske taferelen voor, betoogt Lorenz, hoogleraar theoretische geschiedenis aan de vu, in zijn artikel 'Van het universitaire front niets nieuws'. Het ministerie van onderwijs en wetenschappen en de universitaire bestuurders willen het publiek doen geloven dat het hoger onderwijs in Nederland steeds beter wordt. Termen als rendementsverhoging en kwaliteitsverbetering zijn niet van de lucht. Maar Lorenz ziet hierin "een zuivere bezuinigingspolitiek, waar geen enkel inhoudelijk idee achter te ontdekken valt". Het 'Budget' is volgens Lorenz in de loop van de jaren tachtig heilig geworden aan de universiteiten. De algemene strategie van het ministerie en de uni-

versiteitsbesturen is deze budgetten steeds verder te decentraliseren en in mooie verdeelmodellen onder te brengen. Lorenz geeft in zijn bittere analyse verschillende voorbeelden, waarvan er vele zijn ontleend aan de praktijk op de Vrije Universiteit. Zo trekt de hoogleraar van leer tegen de maatregel dat de faculteiten op de vu zelf de kosten van een werkeloosheidsuitkering van een aio moeten betalen, als deze zijn promotie niet binnen vier jaar afrondt. De professoren worden zo aangezet deze aio's zo snel mogelijk de universitaire poort uit te werken, waarbij de vraag naar de wetenschappelijke kwaliteit van de promotie volgens Lorenz niet meer aan de orde is: "Een promotie wordt operationeel gedefinieerd als datgene wat een aio binnen vier jaar op papier kan krijgen. In het universitaire systeem wordt sinds de stille revolutie hoofdzakelijk via financiële prikkels gecommuniceerd." In het huidige onderwijssysteem staat volgens Lorenz de produktiviteit van de docent centraal: hij moet studenten zo snel mogelijk door het onderwijsprogramma loodsen. Een hoge produktiviteit stellen de beleidmakers gelijk aan een goede onderwijskwaliteit. Een hoog rendement levert de faculteiten volgens de financieringsmodellen meer geld op en via dit systeem zou de onderwijskwaliteit steeds beter moeten worden. Maar

volgens Lorenz zal dit beleid in de praktijk vooral leiden tot een makkelijker onderwijsprogramma, waarin steeds meer voldoendes worden gegeven en lastige vakken verdwijnen. Het uiteindelijke gevolg van het onderwijsbeleid is daardoor juist een kwaliteitsverlaging. De woordenbrij van nota's en beleidsplann^ zou deze praktijk van het onderwijs echter zorgvuldig verhullen: "De kernbegrippen van dit onderwijskundig discours - verhoging van kwaliteit, efficiency en autonomie - vertonen namelijk alle kenmerken van Orwells nieuwspraak: ze betekenen exact het omgekeerde van wat men normaal onder deze termen verstaat." Lorenz constateert dat het universitaire onderwijs en onderzoek in Nederland steeds verder in verval raakt, terwijl de bestuurders mooi weer spelen. "Mentaal het meest funest is op den duur waarschijnlijk het totale cynisme dat het produkt is van dit beleid en van de daarbij behorende onderwijskundige nieuwspraak. Net als in het voormalige Oostblok is aan de universiteiten namelijk een onoverbrugbare kloof aan het ontstaan tussen de papieren realiteit van politici en bureaucraten, en de realiteit voor de rest van de betrokkenen." Knsis hoopt dat het artikel van Lorenz zal leiden tot een breder debat over de huidige situatie aan de universiteiten.

Biologie vernieuwt propaedeuse De faculteit biologie wil het begin van het propaedeuse-onderwijs vernieuwen door één groot algemeen biologie-vak te geven. Dit vak moet de huidige versnippering in het onderwijs tegengaan en de studenten voldoende leren over de traditionele biologische vakken. De faculteit wil zo inspelen op de veranderende eisen voor het vwo-examen. Volgens het plan van de studierichtingscommissie, waarmee het faculteitsbestuur en het studentenoverleg hebben ingestemd, moeten de eerstejaars-studenten vanaf 1994 snel een overzicht krijgen van de hele biologie. Nu beginnen de studenten hun propaedeuse

onder meer met de vakken scheikunde en wiskunde, zodat ze zich dikwijls afvragen of ze wel begonnen zijn aan een biologie-studie. De voorzitter van de studierichtingscommissie, dr. Jos Verkleij, denkt dat het nieuwe vak de studenten meer zal motiveren en de oriënterende functie van het onderwijs zal vergroten. Het is de bedoeling dat in de cursus, die negen studiepunten oplevert, de morfologie nadrukkelijk aan de orde komt. Deze leer van het bouwplan van planten en dieren, een klassiek onderdeel van de biologie, hoeft vanaf 1994 niet meer geëxamineerd te worden op het vwo. Scholen kunnen dan zelf beslissen of ze de traditionele biologie-vak-

ken in het onderwijs opnemen, of meer aandacht besteden aan moderne vakken als biotechnologie. In het eerste halfjaar aan de vu zullen de nieuwe studenten eventuele hiaten in hun kennis van de morfologie moeten opvullen. Het nieuwe vak kan volgens Verkleij ook de studeerbaarheid van het biologieprogramma ten goede komen, doordat de studenten meteen aan het begin van hun studie leren met een Engelstalig boek te werken. Nu hoeven zij voor de colleges alleen dictaten te gebruiken, waardoor een naslagwerk ontbreekt. Over de keuze van een boek en een nieuwe indeling van de overige vakken moeten de vakgroepen zich nog beraden. CASJ

BAS VAN DER SCHOT

Homeopathie 5 De reactie van dr.ir. P.D. Bezemer, copromotor van dr. E. de Lange, toont aan dat mijn kritiek zeer terecht was. Geen sprake van misleiding? Ja, zeker wel! Mijn kritiek richtte zich in de eerste plaats op de berichtgeving in Ad Valvas. In Ad Valvas suggereert De Lange dat de kinderen die'met een homeopathisch preparaat worden behandeld gemiddeld zes dagen per jaar meer klachtenvrij zouden zijn dan die van de placebogroep. Dat is misleidende informatie. Het onderzoek toont aan dat er voor geen van de onderzochte kinderen een significant verschil werd gevonden. De kans dat de

kinderen van de zogenaamde actieve groep juist vaker ziek zullen zijn als de proef herhaald wordt is dus groot. Ik ben het met Bezemer eens dat mijn beschuldiging 'ernstig' is; de toon van mijn commentaar past zich daar bij aan. Ik begrijp werkelijk niet dat een ervaren onderzoeker naar aanleiding van de behaalde resultaten durft te zeggen: "... die zes dagen (vormen) de beste schatting" (Bezemer, Ad Valvas 10 juni 1993). Het is mijns inziens veelzeggend dat een landelijk dagblad over deze materie berichtte onder de kop 'Homeopathie werkt alleen op de vu'. Is het tijd voor plaatsvervangende schaamte? Prof.dr. H. Timmerman

NWO krijgt 15 miljoen extra De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) krijgt vanaf volgend jaar de beschikking over zeven miljoen gulden aan 'stimuleringsgelden' van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. Binnen drie a vier jaar zal het totale budget van vijftien miljoen zijn overgeheveld. Daarmee krijgt de organisatie meer invloed op de uitvoering van het wetenschapsbeleid. Het ministerie van O W besteedt per jaar ruim 2,5 miljard gulden aan wetenschappelijk onderzoek. Veruit het grootste deel van dat geld gaat naar de universiteiten en organisaties als de Koninklijke Akademie van Wetenschappen en NWO. Voor het ministerie blijft slechts een klein stimuleringspotje van vijftien miljoen over, waarmee het een

eigen wetenschapsbeleid kan voeren. Samen met de Kamer bepaalt het departement op welke wetenschappelijke terreinen dat geld wordt ingezet. Dat zal niet veranderen, alleen de toewijzing aan concrete projecten wordt overgedragen aan NWO. Ondanks de geringe hoogte van het bedrag wil de organisatie het geld toch graag hebben. "Het is beter als O W zich niet rechtstreeks bemoeit met de verdeling van onderzoeksgeld", licht hoofd beleidszaken L. Plomp van NWO toe. "NWO kan de kwaliteit van projecten veel beter beoordelen en kijkt net zo hard naar de maatschappelijke betekenis ervan als het ministerie." Bovendien verwacht Plomp dat ook andere departementen die vaak bij dit soort projecten betrokken zijn, voortaan onderzoeksgeld aan NWO zullen geven. (MW, HOP)

Personalia De 'International Chiron Award for Biomedical Research and Training' is deze week in Rimini (Italië) uitgereikt aan prof dr. H . M . Pinedo. Pinedo is klinisch wetenschappelijk directeur van het Nederlands Kanker Instituut/Antoni van Leeuwen-

hoek ziekenhuis, en hoofd van de afdeling geneeskundige oncologie van het Academisch Ziekenhuis Vrije Universiteit. Hij krijgt de prijs voor zijn verdiensten voor klinisch wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de oncologie en de wijze waarop hij nieuwe kennis heeft verspreid in de vorm van onderwijs en training". Eerdere winnaars waren onder meer Stuart A. Aaronson, cellulair en moleculair bioloog van de Amerikaanse National Institutes of Health en Steven A. Rosenberg, immunoloog en chirurg van het National Cancer Institute in de Verenigde Staten. Pinedo heeft vooral onderzoek gedaan naar nieuwe behandelingen van kanker met chemotherapeutica.

AD VALVAS Ad Valvas is het redactioneef onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie-adres: De Boelelaan 1105 (bezoek en post) 1081 HV Amsterdam, tel 020 548 4330. Fax-nummer: 020 6613717, onder vermelding van 'Redactie Ad Valvas' Redactiekamers; 15B 1 1 , 15B 13 en 15B 15, Hoofdgebouw VU Redactie: Ben Rogmans (hoofdredacteur a i , tel 548 6930). Liesbeth Klumper (548 3839), Frank van Kolf schooten (548 4325}, Joyce de Bruijn (548 3087), Dirk de Hoog (548 4397), Harmke van Rossen (redactie as sistente, 548 4330/6930) Medewerkers: Coen van Basten, Titia Buddmgh', Erno Eskens, Jan Jaap Heij, Anne Pek, Dick Roodenburg, Selma Schepel, Arjan Spit, Seydi Tiryaki, Manon Veerbeek (archief en abonnementen), Loes Zwilling (mededelingen) Fotografen: Nico Boink en Sidney Ven/uurt (beiden Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander. Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsbladen): Frank Steenkamp, Pieter Evelein. Tekenaars: Aad Meijer, Bas van der Schot, John Smit Beleidsraad: A P Bos, prof dr M A J Eijkman, G H de Jong, mr J W Mekking, R G M Regter, mw drs J C A P Ribbennk, AJ van Rijn, prof dr P.J.I.M de Waart (voorzitter) Secretanaat: mw. mr M.A. Daniels, kamer 2D-05, Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105, tel. 020-548 2696 Ontwerp iay-out:Hollandse Hoogte Zakelijke leiding: mr J L K van der Veen, lD-04, Hoofdgebouw, tel 020 - 548 3096 Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet^b v , postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel 02507-14745, fax 02507 17680 Ook voor 'Adjes commercieer{zte pag 4) Overige Adjes redactie adres, advertenties van VU-instanties opgeven op I D 04, Hoofdgeb ,lel 3096. Produktie: Drukkerij Dijkman, Amsterdam Toezending: per jaargang {of deel daarvan) f 45, Betaling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij redactie Ad Valvas, tel 020- 548 4330 (9-13 uur) Int.Standaard Serie Nummer: 0166 0098

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen