Ad Valvas 1992-1993 - pagina 344

PAGINA 6

AD VALVAS 18 FEBRUARI 1993

'Wij hebben een gat in de markt ontdekt' Cursus filmanalyse ook buiten universiteit populair Het algemeen cultureel centrum (AGO) breidde het aanbod onlangs uit met een cursus filmanalyse. Tijdens de inschrijvingen liep het er storm, en buiten Amsterdam verdringen de filmhuizen zich om de cursus te mogen overnemen. Het geheim van de organisatoren? "We brengen de deelnemers de basis van het filml<ijken bij."

Anne Pek "Wat vonden jullie van I've heard the mermaids singingT' Maarten Meulen­ di)ks kijkt zijn cursisten vragend aan. D e cursisten staren schaapachtig terug. Als praten over een film zo simpel was, zaten de meesten niet hier. Heeft de docent geen oordeel over de film die hij vorige week met zoveel vuur inleidde? Meulendijks protesteert: "Ik sta hier niet om jullie te vertellen wat je hebt gezien." Maar wanneer hij drie uur later, na een met veel videobeelden gelardeerde les over filmscenario's, op het debuut van Patncia Rozema terugkomt, blijkt hij er zeer uitgesproken ideeën over te heb­ ben. Zijn publiek is inmiddels echter ook over de eerste verlegenheid heen. Bij het terugzien van beslissende frag­ menten uit I've heard the m erm aids sin­ ging komen de tongen los. D e film gaat over zelfacceptatie en im age­building, over trouw versus verraad aan jezelf. Of gaat hi) over verraad van de ander? "Stop! Wat doet Gabriélle daar bij die deur?" roept één van de deelnemers op­ gewonden. 'Niets', zegt Meulendijks met een scheve grijns en hij laat de video verder lopen. 'Terugspoelen!',

commandeert de klas. Gespannen kijkt men even later toe hoe een dronken Gabriélle opnieuw naar de linker deur­ kruk grijpt, even'aarzelt, de deur dan weer dichttrekt en de rechter deur opent. Onbetekenend detail of een. veelzeggende vergissing? Uit de discus­ sie die nu ontbrandt, blijkt dat de sa­ menstellers van de cursus onderling al van mening verschilden over de inter­ pretatie van Gabriëlle's gestuntel. D e richtingenstrijd blijft onbeslist^ de por­ tier komt melden dat het gebouw moet sluiten.

Foto NICO Boink, AVC/VU

Achter de schermen

Acht kilometer per dag door de VU N a een halfjaar had Jos Hagen, maga­ zijnmedewerker, al een paar schoenen versleten. "Ik heb berekend dat ik zo'n acht kilometer per dag binnen de v u afleg," vertelt Hagen. Samen met een collega bevoorraadt hij alle restauratie­ ve locaties in het hoofdgebouw. Dat betekent de hele dag met een kar op en neer naar het restaurant, het brum­ cafe', de koffieschenkpunten en de re­ cepties. Vorig jaar juli trad Hagen in dienst. Van half acht tot vier is hij in de weer volgens een vaste dagmdeling. Eerst controleren of de juiste hoeveelheden zuivel, groente en brood zijn binnenge­ komen. Dan sorteren en bevoorraden. De koffieschenkpunten gaan voor, want

Verlanglijst

Niveau lager Vrijdag 5 februari ging op het ACC de ­ eerste cursus filmanalyse van start. De vier samenstellers wilden niet meer dan twintig deelnemers inschrijven, maar het aantal gegadigden was minstens twee keer zo groot. Ook buiten Amster­ dam was de belangstelling groot. Nadat de Filmkrant een stukje aan de cursus had gewijd, hingen de filmhuizen van Groningen en Delft aan de telefoon. Met Utrecht is zelfs al over een uitwis­ seling gesproken. Vanwaar al die aan­ dacht? "We hebben een gat in de markt gevonden," denkt Maarten Meulen­ dijks. "De meeste filmhuizen verstaan onder educatie alleen het organiseren van lezingen. Die slaan altijd erg aan, maar het publiek wil méér dan een inci­ denteel verhaaltje. Het kan daarvoor niet op de universiteiten terecht, omdat de docenten daar meteen over film als beeldtaal beginnen. Wij zijn een niveau lager gaan zitten. Eigenlijk geven we een verkapte cursus filmkijken." Colle­ ga René van Uffelen vult aan: "Deze cursus zou volgens mij ook prima bin­ nen het studieprogramma van Kunstge­ schiedenis of Woord Beeld passen. Als daar over films gesproken wordt, gaat het al snel over de interpretatie. Men komt meteen met Umberto Eco en de semiotiek aanzetten. Wij zouden studenten eerst de basis van het kijken kunnen bijbrengen." De basis bijbrengen. Dat betekent aan­ dacht voor scenario, regie, camera, ge­ luid en montage. Voor ieder onderdeel een les. Als toegift komt er een zesde les, waann een poging tot totaalanalyse zal worden gedaan. ledere les is over twee avonden verdeeld; de eerste avond

Zelden hebben ze contact met studenten en toch werken ze dagelijks op de universiteit. Ook degenen achter de schermen zijn essentieel voor de VU. Wie zijn deze mensen en wat doen ze eigenlijk? Deel 6: de magazijn­ medewerker.

Harriet Kroon

aders. TA] heeft de lerarenopleiding ge­ daan en bezit dus een scherp oog voor de manier waarop lesmateriaal het best kan worden gepresenteerd. Inhoudelijk heeft ze minder ervaring: "Ik ben pas een jaar verbonden aan het filmhuis. Tijdens de voorbesprekingen voor de cursus zeg ik zelf nog vaak 'goh, vertel daar eens wat meer over'."

daar arriveren de eerste koffiedrinkers al om negen uur. Daarna bekijkt Hagen wat er teruggekomen is van de recepties en worden de drankbestellingen voor de recepties van die dag in karren gezet. Dranken die koud horen te zijn, gaan eerst de koeler in. Voor zover m o ­ gelijk worden de karren vervolgens ge­ vuld voor de volgende ochtend. En tus­ sendoor lost Hagen vrachtwagens met de vorkheftruck. Dat ook het bevoorraden van de recep­ ties tot zijn taak hoort, vindt Hagen las­ tig. "Het zijn klusjes tussendoor,"legt hij uit. "Als je druk aan het pakken bent, vergeet je gemakkelijk dat je bij­ voorbeeld om twee uur een receptie hebt." Veel van die promotie­recepties op een dag is helemaal vervelend. T e n eerste zit het magazijn niet ruim in de

Scène uit Rumble Fish, de film die behandeld wordt in de les over geluid kijken de deelnemers samen met de ge­ wone filmhuisklanten naar een speciaal voor het te behandelen onderdeel gese­ lecteerde film, de tweede avond wordt deze film met behulp van de videore­ corder ontleed. Een reader en een vra­ genlijst maken de deelnemers attent op de verschillende 'trucs' die een filmma­ k ^ kan toepassen om de kijker bij de les te houden.

Gedrevenheid Terwijl de bibliotheken uitpuilen van boeken over filmgeschiedenis, vind je zelden een werk over de trucs waarmee het bioscooppubliek wordt gemanipu­ leerd. D e readers voor deze cursus film­ analyse zijn dan ook door de docenten zelfgeschreven. Al met al heeft de voorbereiding van de hele cursus meer dan een halfjaar geduurd. Niet lang als je weet dat Meulendijks en Van Uffelen tijdens een eerdere poging tot het op­ zetten van deze cursus vastliepen in voorbereidmgstijden van zes maanden per les. "We hebben toen alleen de les­ sen camera en geluid gegeven" vertelt Meulendijks. "De andere lessen zijn nooit uit de embryonale fase gekomen. We wilden gewoon teveel." D e ambities werden bijgesteld, de ge­

drevenheid bleef. T o e n begin 1992 tijdens een beleids­ vergadenng naar voren kwam dat het filmhuis meer aan educatie zou moeten doen, besloten de heren dan ook weer een poging te wagen. Ze kregen ditmaal, versterking van P eter van Ulsen en Odine Smits. Beiden enthousiast mede­ werker van het filmhuis ­ Van Ulsen noemt film 'een passie' ­, maar in te­ genstelling tot Meulendijks en Van Uffelen geen professionele filmmakers. Terwijl Meulendijks in het dagelijks leven student videovormgeving aan de Haagse kunstacademie is en Van Uffelen, afgestudeerd aan de filmacade­ mie, zich overdag over de montage van een televisieserie van Marleen Gorris buigt, verdient Van Ulsen zijn brood als bioloog en studeert Smits woord beeld aan de vu. Hoe ziet hun bijdrage aan de cursus eruit? Van Ulsen neemt de regieles op zich. "Dat wordt een vrij theoretische les, waarin het meer over de toeschou­ wer gaat dan over de techniek. Ik kan er mijn jarenlange 'film­kijkervaring' in kwijt." Ook gaat hij de laatste les, de totaalanalyse, leiden. Smits is in de eer­ ste plaats verantwoordelijk voor de eindredactie en de lay­out van de re­

Omdat de cursus met bedoeld is als een inleiding in de filmgeschiedenis, ont­ breken op het lijstje van te analyseren films klassiekers als China Town en Citi­ zen Kane. In plaats daarvan de sympa­ thieke low­budgetfilm I've heard the mermaids singing en klassieker­in­wor­ ding Het rode korenveld (Zhang Yimou). Hoe zijn de samenstellers tot hun film­ keuze gekomen? Van Ulsen: "We heb­ ben eerst de thema's vastgesteld en zijn daar vervolgens films bij gaan zoeken. Dat was nog een hele klus. Eerst wilden we bijvoorbeeld De Avonden als uit­ gangspunt voor de scenario­les, maar het scenario van die film bleek veel te gecompliceerd. Daarom hebben we I've heard the m erm aids singing, educatief een makkelijker film, naar deze les gehaald. Verder bleek dat Apocalypse now, waar we de les over geluid mee wilden illus­ treren, uit de distributie was genomen. Rumble fish is daar voor in de plaats ge­ komen." Ook A clockwork orange, dat eveneens op de verlanglijst stond, was niet meer verkrijgbaar. T o c h biedt het uiteindelij­ ke programma een oogstrelende aan­ blik. Naast de reeds genoemde titels staan daar nog toppers als Una giom ata parttcolare en De com m issaris op; en tij­ dens de lessen vallen er bovendien nog videofragmenten uit films als Ordinary people. All about Eve en Butch Cassidy and the Sundance kid te bewonderen. Smullen dus. K o m t er volgend jaar weer een cursus? D e ogen van de orga­ nisatoren beginnen te stralen. "Ja! Maar dan wel met andere films."

karren, waardoor het racen is met het wél beschikbare matenaal. T e n tweede staat Hagen dan steevast met glaswerk 'te stoeien.' Volgens de magazijnmede­ werker zijn er onvoldoende glazen voor meerdere recepties tegelijkertijd. De gasten drank in plastic bekertjes aanbie­ den, kan natuurlijk niet. Dus spoort hij het vuile glaswerk op, brengt het naar de spoelkeuken en laat het terstond af­ wassen. Voordat Hagen in het vu­magazijn ging werken, was hij zes jaar vrachtwagen­ chauffeur voor een papierproducent. Chauffeur is een leuk beroep vindt hij, want je hebt met niemand wat te maken. Maar het was slopend. Elke dag van zes tot acht op pad, dus geen sociaal leven. 'Stressy' werd hij ervan. E n zijn werkgever had met de klanten de afspraak dat het papier geleverd werd waar men maar wilde. D u s sjouw­ de hij dagelijks pakken van 25 kilo uit de wagen tot in de kast. Begane grond of vierde etage. Hagen raakte het zat. Een miljoen kilometers gereden, heel Nederland gezien. Op de wagen droeg hij een spijker­ broek, nu moet hij in bedrijfskleding. Het was even wermen. "Het is de eerste keer van mijn leven dat ik een stropdas draag," lacht hij. "In het begin zat ik regelmatig zo," (hij pulkt aan zijn hals) "ik heb toen maar een grotere boord­ maat gekocht." H e t werk maakt veel goed. Als maga­ zijnmedewerker komt hij helemaal tot rust, vertelt Hagen. "Ik was nogal opge­ fokt toen ik hier kwam. Voor mijn doen is het hier heel relaxed. Een kratje van een pallet in een karretje tillen, is heel wat anders dan honderden meters af­ leggen met zware pakken papier. Ik ver­ dien nu wel minder dan als chauffeur, maar ik draai geen overuren en ik ben om vijf uur thuis. Het was kiezen, dit of veel geld en later een kneus zijn. Ik zag al mijn collega's ernstige rugletsel krij­ gen. N e e , dit kan ik wel volhouden tot m ' n 65ste."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen