Ad Valvas 1992-1993 - pagina 237

.

AD VALVAS 10 DECEMBER 1992 I

PAGINA 3

Voorstellen tot wijziging niet toegelicht

Aio's worden mogelijk weer student

Verwarring rond reglementen voor goed gevuld auditorenfonds Dirk de Hoog Afgelopen studiejaar (1991­'92) kregen 150 v u ­ s t u d e n t e n een uitke­ ring uit het auditorenfonds ter w a a r d e v a n in t o t a a l 6 5 0 d u i z e n d gulden. Slechts 5 aanvragen w e r d e n niet g e h o n o r e e r d . D i t b l e e k afgelo­ p e n d i n s d a g bij e e n e v a l u a t i e v a n d e regeling in een commissievergade­ ring v a n d e u n i v e r s i t e i t s r a a d . Van de 150 aanvragen zijn er 49 op grond van de zogenaamde hardheids­ clausule toegekend. Dat is eenmalig een extreem hoog aantal geweest, omdat de harmonisatiewet van kracht werd waar­ door een categorie studenten ineens geen studietijd meer had. Het betrof

mensen die van een HBO­opleiding naar de universiteit over waren gestapt. D e verwachting is dat jaarlijks zo'n honderd vu­studenten een beroep op het fonds zullen doen. Het auditorenfonds is bedoeld om stu­ denten die door bijzondere omstandig­ heden niet op tijd afstuderen, en daar­ door geen beurs meer krijgen, toch een toelage te verstrekken zodat ze kunnen afstuderen. Ziekte en bijzondere familie­omstan­ digheden zijn de belangrijkste redenen om een beroep op het fonds te doen. Daarnaast kunnen studenten die bin­ nen universitaire bestuursorganen parti­ ciperen of bestuurder zijn van een ver­ eniging soms een uitkering krijgen. D e regeling is wettelijk voor alle uni­ versiteiten verplicht opgelegd door de

minister, die er ook geld voor beschik­ baar stelt. Maar de universiteiten heb­ ben enige vrijheid in de besteding van het fonds. Daartoe moet de universiteit een reglement opstellen.

Wijzigen Het college van bestuur wil het bestaan­ de reglement op een aantal punten gaan wijzigen. D e raadsleden hadden echter bij de voorstellen een enorme hoeveel­ heid vragen en opmerkingen. Het merk­ waardige feit deed zich voor dat nie­ m a n d van of namens het college bij de vfergadering aanwezig was, zodat ant­ woorden op de gestelde vragen uitble­ ven. N u kan het nieuwe reglement pas in januari worden vastgesteld. Al enige tijd bestaat verwarring rond de omvang van de financiële middelen

van het auditorenfonds. Collegelid mr. J. Donner heeft in het voorjaar gezegd dat aan alle gerechtvaardigde claims op het fonds tegemoet gekomen zal wor­ den en dat desnoods de universiteit geld bij zal leggen. Maar rector prof dr. C. Datema heeft duidelijk gesteld dat als het geld van het fonds op is, er geen uit­ keringen meer mogelijk zijn. Ook over dit dispuut kon bij afwezigheid van beide heren geen uitsluitsel worden ge­ geven. Voorlopig lijkt het echter op een aca­ demisch debat, want het auditoren­ fonds is bijzonder goed gevuld. Er komt namelijk veel meer geld het fonds bin­ nen dan er uit gaat. Sinds 1988 is ruim 4 miljoen gulden beschikbaar gesteld en nog geen 1,5 miljoen besteed. Een spaarpot dus van 2,5 miljoen gulden.

Wijnen: Tieken en leegloop moeten verdwijnen' Inrichting onderwijs is teveel gericht op belang docenten Jacques Herraets D e L andelijke commissie studeer­ baarheid bracht onlangs het rapport Te doen of niet te doen? uit. H e t r a p ­ p o r t b e v a t o n d e r m e e r vuistregels v o o r d o c e n t e n h e t o n d e r w i j s zo in t e r i c h t e n d a t s t u d e n t e n effectiever kunnen studeren. Minister Ritzen heeft, zoals A d Valvas vorige w e e k al b e r i c h t t e , a a n g e k o n d i g d d a t hij h e t g e b r u i k v a n h e t r a p p o r t kritisch zal volgen. Commissie­voorzitter p r o f d r . W . H . F . W . W i j n e n licht h e t rapport toe. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat college lopen, het ene vak na het andere, geduldig opschrijven wat de docent (op die enkele uitzondering na) voorleest, week in, week uit totdat de tentamentijd is aangebroken. Zo ziet het spookbeeld van de voorzit­ ter van de adviescommissie studeerbaar­ heid, de Maastrichtse hoogleraar onder­ wijskunde Wijnen, er uit. De commissie hoefde er maar de visitatierapporten op na te slaan die de laatste jaren over de diverse studierichtingen zijn uitge­ bracht, om te constateren dat de meeste studies nog altijd aan dat beeld beant­ woorden. De programma's zijn zo inge­ richt dat alleen het belang van de docent

ermee wordt gediend, is het fundamen­ tele bezwaar van Wijnen. "Op de mees­ te plaatsen is het studieprogramma nog steeds volledig o p , de docenten afge­ stemd." T o e n de Commissie Wijnen op 1 mei werd ingesteld, vatte zij haar taak op als een speurtocht naar belemmeringen die een vlotte voortgang van de studie in de weg staan. Daarbij gingen Wijnen c.s. ervan uit dat de bestaande structuur niet kon worden aangetast. Dat factoren als een betere verdeling van de studielast, een aangepaste onderwijsvorm of een betere organisatie van het onderwijs in­ vloed hebben pp het rendement, staat volgens Wijnen als een paal boven water. Niet gehinderd door enige voor­ kennis kondigt hij aan dat over een paar weken die conclusie zal worden beves­ tigd in een Twents/Nijmeegse rapporta­ ge over studierendementen. De absolu­ te nummer een op de klachtenlijst van Wijnen c.s. is de manier waarop de stu­ die in parallel lopende vakken wordt in­ gedeeld. "Instellingen die het studiebe­ lang voorop willen stellen zouden aller­ eerst de studielast anders moeten verde­ len. Als je voor een vlot verloop van de studie bent, is het parallel aanbieden van een stel vakken met gelijktijdige tenta­ mens aan het eind van de rit een waan­ zinnige oplossing. Ons eerste advies is dan ook om de toetsmomenten beter

over het jaar te spreiden. Dan kom je al snel uit bij een programmering in blok­ ken." De commissie heeft ook oplossingen bedacht voor andere hinderlijke tekort­ komingen, zoals de onduidelijkheid over wat er nu van studenten verlangd wordt als zij aan hun studie beginnen. Uit de beschrijving die Wijnen geeft van de si­ tuatie binnen het hoger onderwijs komt een grote onverschilligheid van docen­ ten tegenover de 'studeerbaarheid' naar voren. Wijnen vindt niet dat hij te som­ ber is geweest: "Wij hadden onze infor­ matie uit de tweede hand; de visitatie­ commissies hebben het werk gedaan."

Leegloop Studenten moeten nog altijd leven met een studieritme waarin leegloop en piek­ belastingen elkaar afwisselen. Wijnen: "Docenten houden er in het curriculum zelden rekening mee dat een student ook buiten de collegezaal iets aan zijn studie moet doen. Werkstukken of scripties zijn berucht: daar zie je de meeste studenten op vastlopen als ze de draad kwijt zijn. En omdat er alleen 's avonds aan kan worden gewerkt, ­kun je moeilijk een be­ roep doen op de helpende hand van een docent. Als je wel plaats voor dat soort taken inruimt kun je veel gemakkelijker afspraken maken: over twee weken lever je dat en dat hoofdstuk in."

Is Wijnen niet bang dat de opleidingen te schools worden als een student zo aan het handje wordt gehouden? Die vraag brengt de architect van het 'Maastricht­ se systeem' op zijn stokpaardje, het pro­ bleemgestuurd onderwijs. Wijnen is ervan overtuigd dat het werken in kleine onderwijsgroepen grote voordelen biedt ten opzichte van het traditionele sys­ teem: "Ik beschouw het niet als schools als je regelmaat en duidelijkheid brengt in de studie, vooral niet als je de student bovendien actiever bij het onderwijs be­ trekt. In de collegezaal hoor je wat de docent te zeggen heeft. Wat hij niet ge­ lezen heeft, krijg je ook niet te horen. Ie­ dere student, of hij nu snel of langzaam studeert, wcrdt er over één kam gescho­ ren. In plaats daarvan kun je met stu­ denten een soort contracten afsluiten of ze studietaken geven, zodat ze kunnen bepalen welke kennis ze willen verwer­ ven. Laat studenten zelf maar bepalen in welke volgorde ze die taken willen uit­ voeren; aan het eind van het jaar reken je af" "Geef die student de kans om te bewij­ zen dat hij meer vanatie in zijn kennis heeft dan een ander. Maar als je na al die inspanningen gaat zeggen: dat was leuk, maar nu moet je je werkstukken gaan maken. Dan valt zo iemand binnen de kortste keren weer terug op passief leer­ gedrag." (HOP) U

Frank Steenkamp J o n g e p r o m o v e n d i bij u n i v e r s i t e i t e n en onderzoeksinstituten, beter be­ k e n d als A i o ' s e n O i o ' s , w o r d e n in d e t o e k o m s t misschierK g e e n p e r s o ­ neelslid m a a r s t u d e n t . E e n groepje m e d e w e r k e r s v a n d e landelijke k o e ­ pels VSNU e n NWO blijkt d a t idee t e verkennen. Door assistenten (en onderzoekers)­in­ opleiding de status van personeelslid te geven, wijkt ons land af van de meeste andere westerse landen. Internationaal spreekt men immers van 'P]\D~students en dat is niet alleen een kwestie van woorden. Een student heeft vooral on­ derwijsplichten en ­rechten, bij Neder­ landse promovendi lag per traditie een zwaarder accent op zelfstandig promo­ tie­onderzoek. Een belangrijke reden waarom minis­ ter Deetman indertijd voor een perso­ neelsstatus van de Aio koos, was de wens van universiteiten om kandidaten voor promotie­onderzoek te kunnen se­ lecteren. Selectie van studenten was bin­ nen de regelgeving voor de universitei­ ten niet mogelijk. T o c h hebben univer­ sitaire bestuurders er al eerder voor ge­ pleit de Aio's en Oio's om te dopen in postdoctorale studenten. Volgens som­ migen zat daar het psychologische voor­ deel aan vast, dat het Aio­inkomen voor een salaris erg karig is, maar bezien als beurs juist zeer weldadig.

Pensioenpremies Dat de discussie nu voorzichtig her­ opend lijkt te worden, heeft deels weer een financiële achtergrond. D e werkge­ vers van Aio's en Oio's zijn nogal wat geld kwijt aan pensioenpremies. En sinds kort worden ze ook aangeslagen voor de betaling van wachtgelduitkerin­ gen aan gepromoveerden die niet snel een baan vinden. Deze lasten veroorza­ ken bij sommige faculteiten al aanzienlij­ ke problemen. Een tweede argument dat te horen valt, is dat bij het huidige beleid van mi­ nister Ritzen afgestudeerden steeds jon­ ger en 'groener' zullen worden. Het op­ leidingsaccent in de promotie zal dus noodgedwongen verder versterkt moe­ ten worden. Waarmee een studentachti­ ge status meer voor de hand kan gaan liggen. Maar er zijn nog zeker twee struikel­ blokken. Universiteiten willen graag hun promovendi blijven selecteren; en nu al vormt de lage beloning in sommige vak­ ken een rem op de wervingskracht van Aio­plaatsen. Wil men Aio's een stu­ dentstatus wil geven, dan moeten die twee problemen eerst goed worden op­ gelost. (FS, HOP) U

Universiteiten laken houding Ritzen Frank Steenkamp E r is g r o e i e n d e ergernis bij d e u n i ­ versiteiten over d e m a n i e r w a a r o p m i n i s t e r R i t z e n m e t h e n overlegt. Zijn voorliefde v o o r p r o e f b a l l o n n e ­ tjes ­ o p g e l a t e n in informeel overleg ­ v e r o o r z a a k t s c h i m m i g e situaties w a a r i n snel m i s v e r s t a n d e n o n t s t a a n .

*''

, Ï^IMWV

fW'

Prof.dr. W.H.F.W. Wijnen

l

Foto Bram de Holland er

De vereniging van universiteiten (VSNL I) dreigt zo in een onmogelijk parket te raken, omdat universiteiten gaan denken dat er over hun hoofden heen bestuurd wordt. De universiteiten zijn het nu dan ook beu. Dezer dagen sturen ze minister Ritzen een brief Daarin dringen ze aan op herstel van een bestuurlijke omgang waarin grote beleidszaken in alle open­ heid met de instellingen worden bespro­ ken, op basis van duidelijke voorstellen. Directe aanleiding voor de ergernis bij de universiteiten zijn de vertoningen van afgelopen week over de tempobeurs. Een informeel overlegje daar, een binnenska­ mers door ambtenaren gebakken com­ promis hier en dan nog wat proefballon­ netjes hielden de gemoederen verhit. De universiteitsbesturen, die in een laat sta­ dium nog even hun mening mochten geven en daarbij een onaanvaardbaar uitspraken, bleven met de Zwarte Piet zitten. Maar de ergernis is ouder, want bij de vSNU wijst men erop dat de minister al

Informele circuit is in overleg te belangrijk geworden meer plannen langdurig in het schemer­ gebied van het informele overleg heeft gehouden. Ambtelijke notities, waarvan niet duidelijk was of de minister ze steunde, worden soms pas tijdens een gesprek met het vsNU­bestuur uitge­ deeld. Komt er kritiek, dan volgt de toe­ zegging om er nog eens naar te kijken. Maar dat duurt vaak nogal lang. In de tussentijd zit de vsNU in zijn maag met semi­officiële, voorlopige standpunten van de minister. Niemand weet goed waar hij aan toe was ­ wat tot veel 'ruis' en ergernis leidt.

Eigen leven De VSNU vindt dat het maandelijkse be­ stuurlijk overleg in kleine kring, dat ei­ genlijk dient ter voorbereiding van de openbare hoger­onderwijskamer, teveel een eigen leven gaat leiden. De minister brengt er zijn rijpe en groene ideetjes in, en gaat vervolgens over tot uitstel van de HO­kamer. Ook deze week gebeurde dat weer: het openbare overleg van december ver­ schuift naar maart. Dat betekent dat Rit­ zen in praktijk nog maar drie keer per jaar echt met de universiteiten overlegt.

Onder Deetman was hetzelfde overleg nog maandelijks. De irritatie wordt ook veroorzaakt door de teneur van veel recente plannen van Ritzen. Vast thema daarin is dat de uni­ versiteiten op deze of gene manier stren­ ger aangepakt moeten worden. Dat was eind oktober de toon van een officieus stuk over de dynamisering van het on­ derzoeksbeleid. En het klonk evenzeer door in een concept­plan om de univer­ siteiten voortaan binnen zes maanden precies te laten opbiechten wat ze doen met de resultaten van onderwijsvisita­ ties. Dat plan voor bestuurlijke hantering van visitaties, waarin ook de vSNU een soort controleursrol kreeg, riep een beeld op van 'strafexercities'. Ritzen zou een loopje nemen met de door hem beleden universitaire autonomie. En was er dan nog zoveel mis met de universitaire kwa­ liteitszorg? volgens de universiteitsbestu­ ren is daar geen sprake van. Dus zien ze geen reden om iets heel anders te gaan doen dan de bestaande afspraak: dat ze in hun jaarlijkse onderwijsverslag mel­ den wat ze met een visitatierapport ge­ daan hebben. Over dit 'toontje' van Ritzen gaat de brief van de universiteiten niet. Zij vra­ gen slechts om terugkeer naar een helde­ re vorm van overleg, openbaar en op grond van plannen met een duidelijke status. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen