Ad Valvas 1992-1993 - pagina 385

AD VALVAS 11 MAART 1993

PAGINA 1 1 Illustratie Aad Meijer

'Eén druk op de knop? Zo simpel werkt het niet' Pieter Evelei n Minister Ritzen vindt het geklaag over de 'studievoortgangsadministratie' alle­ maal maar onzin. Zéker de universitei­ ten, "met al hun specialistische kennis op het gebied van automatisering", moeten toch een computerprogramma kunnen ontwerpen dat een lijstje namen uitspuugt van studenten die in jaar X te wemig studiepunten hebben gehaald en dus hun beurs moeten terugbetalen. Veel werk kan het nooit opleveren om het groepje studenten op te sporen dat de normen van 10 (de norm in het eer­ ste jaar) en 25 procent (de norm voor latere jaren) niet heeft gehaald, zo rede­ neert Ritzen. Een rondgang langs universiteiten en hogescholen leert echter dat daar anders over wordt gedacht. Het lijkt misschien simpel om de tentamenresultaten van alle studenten in de computer te stop­ pen, die af te zetten tegen het maximum aantal te behalen punten, om vervolgens met één druk op de knop het percentage van voldoende resultaten in beeld te laten verschijnen. "Zo werkt het dus niet", roepen alle stu­ dentendecanen, automatiseringsdeskun­ digen en administratieve medewerkers echter in koor. Om te beginnen zijn er vakgroepen, of zelfs grote delen van in­ stellingen, die niet eens een geautomati­ seerde administratie hebben. Daar wordt nog met kaartenbakken gewerkt, en soms is men niet van plan die af te schaffen. Systeembeheerder N.A. P aap van de Universiteit van Amsterdam (UvA): "Het college van bestuur heeft de faculteiten aangeboden om zich op een centraal universitair systeem aan te sluiten. Maar Godgeleerdheid met zijn 25 studenten heb ik bijvoorbeeld afgera­ den dat te doen. Alleen al voor het on­ derhoud zou dat jaarlijks 9.000 gulden kosten. Dat is krankzinnig duur."

Zwarte lijst Werken met kaarten is vragen om fou­ ten, en dat is geen prettig vooruitzicht. De telefoon gaat, de koffie valt om ­ af­ geleid van je werk word je altijd. Een ge­ automatiseerd systeem heeft daarvan geen last. De tentamencijfers, het maxi­ mum aantal studiepunten en de exa­ menregelingen moeten echter wel goed worden ingevoerd voor een betrouwbare 'zwarte lijst' en daarmee kan veel mis­ gaan. De cijfers of codes kunnen bij­ voorbeeld verkeerd worden ingetikt of de docent kan zijn cijfers te laat inleve­ ren. Vooral de eis van Ritzen dat de Informa­ tiseringsbank het lijstje met namen een maand na afloop van het studiejaar in zijn bezit moet hebben, stuit op veel ver­ zet. Voor universiteiten ligt de deadline op 1 oktober en voor hogescholen op 1 september. Aan de Technische Univer­ siteit Delft moet een docent drie weken na het tentamen de cijfers inleveren. Bij de faculteit Bouwkunde zijn de cijfers van de hertentamens pas in de derde week van september bekend, als alle do­ centen meewerken althans. En dat ge­ beurt nou eenmaal niet, zo is de ervaring van dr. B. Reith, studie­adviseur bij de faculteit Lucht­ en Ruimtevaart in Delft. De cijfers kunnen pas in de computer worden ingevoerd als de traagste docent klaar is met nakijken. Dat de verwerking vervolgens maar een dag hoeft te duren, is dan nog een meevaller. De marges zijn heel smal. Te" smal, vin­ den velen. "Je moet de tijd krijgen om dat lijstje nog eens met de hand te con­ troleren", vindt Reith. "De kans dat er

Hogescholen en universiteiten moeten met ingang van 1994 aan minister Ri tzen doorgeven wellie studenten te wei ni g tentamens li ebben geliaald. Een moment dat met angst en beven tegemoet wordt gezien. Wie geen gegevens levert, wordt zwaar beboet. De ene instelling moet nog beginnen met de automatisering van de tentamen-administratie, de andere piekert zich suf over de ontwikkeling van software di e de vele probleemgevallen de baas kan. fouten zijn gemaakt is groot." De H B O ­ raad liet minister Ritzen vorige maand weten dat een student de gegevens zelf moet kunnen controleren voordat zijn beurs in een lening wordt omgezet. An­ ders geven de hogescholen geen namen door. De universiteiten menen dat de Informatiseringsbank de gegevens maar van de studenten zelf moet zien te krij­ gen. Wel willen zij de studenten een overzicht van hun prestaties geven. Minister Ritzen wil weigerachtige of na­ latige instellingen echter streng straffen, zo blijkt uit het wetsvoorstel voor de tempobeurs. Een instelling die de namen niet (op tijd) aan hem doorgeeft, krijgt een hoge boete. De minister kijkt hoeveel studiefinanciering de studenten aan de instelling in totaal ontvangen, en wil vijftien procent daarvan in rekening bij de instelling. De Tweede Kamer moet het wetsvoorstel overigens nog be­ handelen.

Software Ook de programmering van de software bezorgt de instellingen veel hoofdbre­ kens. Opmerkingen van de minister dat dat idioot is worden gepareerd met een verwijzing naar het gestuntel van zijn eigen Informatiseringsbank. Die slaagt er niet eens in een aantal bestanden op fatsoenlijke wijze aan elkaar te koppelen. Specialisten op het gebied van automati­

Trage studenten laten zich moeilijk door de computer achterhalen

sering roepen om een procedure met checks en double checks, en daarvoor de software aan hoge eisen voldoen. Voor­ dat een computer aan de slag kan met cijfers, moet hij weten hoe het studiep­ rogramma eruit ziet. Dat is geen pro­ bleem zolang elk vak wordt uitgedrukt in een vast aantal studiepunten. Maar zo zit het hoger onderwijs niet in elkaar. De programma's veranderen voortdurend, en ook de waardering van dezelfde vak­ ken blijft niet gelijk. Soms is een cijfer samengesteld uit deelcijfers die niet even zwaar wegen. Verder krijgen dezelfde vakken andere namen, zijn er vakken die over de grens van een studiejaar heen lopen en zijn er studies met ingewikkel­ de compensatieregelingen. Al die veran­ deringen en bijzonderheden moeten worden verwerkt in het systeem. Dat is ook een probleem voor de men­ sen die daarmee zijn belast. Bij de in­ voering van een systeem worden door­ gaans alle medewerkers die ermee te maken krijgen uitgebreid geïnstrueerd. Krijgen zij een andere baan ­ en dat ge­ beurt nogal eens ­ dan dragen zij hun kennis over aan hun opvolgers, en die weer aan de volgende. Het voorspelbare resultaat is dat er op het laatst een me­ dewerker voor de computer zit die er veel te weinig van weet.

Goed en gemakkelijk Ook de apparatuur laat het soms afwe­ ten. Wat oudere systemen zoals het veel gebruikte BASIS, kunnen veel verschil­ lende, dan wel ingewikkelde examenre­ gelingen niet aan. Studies die met mo­ dulen werken, zoals Bouwkunde in Delft, moeten daarom op een ander sys­ teem overstappen. De opvolger van BASIS, ISIS, heeft veel meer mogelijk­ heden om verschillende examenregelin­ gen vast te leggen. "De flexibiliteit van ISIS maakt het systeem wel ingewikkel­ der, dus moeilijker te bedienen", aldus account manager Grobben van SUAA, een universitair samenwerkingsverband dat BASIS en ISIS produceert. T e ingewikkeld mocht het niet worden, vond SUAA. Gebruikers moeten vol­ gens Grobben zelf hun examen­regelin­ gen in het systeem kunnen onderbren­ gen, dat wil zeggen zonder de hulp van informatica­deskundigen. Daarom is ISIS uiteindelijk een compromis gewor­ den. Ook ISIS is dus niet waterdicht. "Bij tachtig procent van de studenten gaat het goed en gemakkelijk", schat Grobben. "De rest zijn bijzondere geval­ len waar je veel extra's voor moet rege­ len. Zowel binnen als buiten het sys­ teem." Zo zijn er, om het nog wat ingewikkel­ der te maken, studenten die hun studie onderbreken of die overstappen van de ene naar de andere instelling. De instel­ lingen zouden hun gegevens moeten kunnen uitwisselen. Geen enkele univer­ siteit of hogeschool gebruikt echter pre­ cies hetzelfde systeem. SUAA levert wel­ iswaar een standaardpakket BASIS of ISIS, maar elke instelling gebruikt dat op z'n eigen manier. En veel instellingen ontwikkelen eigen pakketten, of werken met pakketten van andere leveranciers.

Wet Zoals de onderwijsprogramma's een probleem vormen voor de program­ meurs van de software, vormt de wet dat voor de onderwijsprogramma's. Op 1 augustus treedt de nieuwe Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW) in werking. Die schrijft voor dat alle instellingen voor hoger onderwijs met een 'uniform stu­

diepuntenstelsel' moeten gaan werken. Die punten vormen immers de basis voor de tempobeurs: je moet 10 dan wel 25 procent van 'de studiepunten' beha­ len. Volgens de wet bestaat een jaar uit 42 studiepunten, waarbij elk punt 40 uur studeren­waard is. Die regel dwingt twee grote groepen opleidingen in het hoger beroepsonderwijs tot een heleboel werk, waarvan zij zich afvragen of het dat wel allemaal waard is. Dat geldt in de eerste plaats voor de opleidingen die nog met 'jaarklassen' werken. Het is daarbij zoals op de middelbare school: )e haalt je cij­ fers en je gaat over of niet. Een eenvou­ dige benadering, waar geen studiepun­ ten of geavanceerde administraties voor nodig zijn. Ritzen maakt daaraan een eind. Elk vak moet "beloond' worden met een aantal punten. De Hogeschool voor Economi­ sche Studies in Amsterdam heeft het puntensysteem dit studiejaar al inge­ voerd. D e zwaarte van de vakken is ver­ geleken, waarna er punten op zijn 'ge­ plakt'. "Of het klopt, moeten we aan den lijve ondervinden", zegt hoofd pro­ paedeuse E. Zoeter tameli)k laconiek. "Docenten denken daar vaak anders over dan studenten. Maar protesten van studenten houd je altijd. We zullen het voortdurend moeten evalueren." Veel meer bedenkingen klinken door in het commentaar van kunstzinnige oplei­ dingen. "Hoe waardeer je iemands theo­ retische kennis over ballet in verhouding

tot de manier waarop hij danst?", vraagt onderwijscoördinator T a n van de Am­ sterdamse Hogeschool voor de Kunsten zich af Bij kunstopleidingen is het vol­ gens haar zeer wel denkbaar dat een stu­ dent hard studeert, maar toch geen pun­ t­en haalt. "Al onze studenten zijn super­gemoti­ veerd. Ze werken keihard. Ze hebben al zoveel moeite moeten doen om op deze opleiding te komen. Zij hebben geen tempobeurs nodig om zich te bewijzen", vindt studentendecaan J.C.W. van den Heuvel van de Gerrit Rietveld Acade­ mie. Aan de andere kant: juist bij oplei­ dingen waarin iemands creativiteit een hoofdrol speelt, kan het gebeuren dat er soms wel een jaar lang 'niets uitkomt'. Volgens Van den Heuvel mag een stu­ dent waarin je vertrouwen hebt niet ge­ straft worden door de tempobeurs. "Maar voor vertrouwen worden geen punten gegeven." Opleidingen die nog niet met studiepun­ ten werken, mogen het studietempo drie jaar lang volgens alternatieve normen beoordelen, mits de minister die goed­ keurt. De Amsterdamse Hogeschool laat die geste voor wat die is. Tan: "Studen­ ten moeten weten waar ze aan toe zijn. We zijn als gekken bezig; met het verde­ len van de studiepunten en met de ver­ vanging van onze kaartenbakjes. We wil­ len het in één keer goed regelen. Dat moet ook wel, want anders wacht ons die verschrikkelijke strafkorting." (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen