Ad Valvas 1992-1993 - pagina 103

AD VALVAS 1 OKTOBER 1992

I PAGINA 5

'Het wetenschappelijk onderwijs loopt achter' Directeur Amsterdamse Academie stuit op conservatisme '4 'i'':h'i^~''C''if':''f' v

De Amsterdamse Academie voor Bank en Financiën, een samenwerkingsverband tussen de VU en de Hogeschool Holland, vierde onlangs zijn eerste lustrum. De school was een experiment: ze moest onderwijs gaan geven dat studenten beter voorbereidt op hun latere loopbaan. Directeur Sjaak Verdouw van de academie meent dat dat wel lukt. Vooral het wetenschappelijk onderwijs zou daarom een voorbeeld moeten nemen aan zijn school. Aan de VU stuit hij echter op een verstarde cultuur.

Jan-Jaap Heij

"Het doel van wetenschappelijk onder­ wijs moet zijn om studenten voor te be­ " reiden op een loopbaan. Dat is het doel nu ook wel, maar het idee dat de uni­ versiteiten hebben van de loopbanen van hun studenten loopt tachtig jaar achter. Studenten worden opgeleid tot onderzoeker, terwijl slechts een procent of twee een carrière in de wetenschap ambieert. De rest gaat werken in ande­ re organisaties, maar heeft helemaal niet geleerd hoe ze zich daar moeten handhaven." Sjaak Verdouw, algemeen directeur van de Amsterdamse Academie voor Bank en Financiën, vindt dat het weten­ schappelijk onderwijs hard aan vernieu­ wing toe is. Zijn academie, een samen­ werkingsverband tussen de vu en de Hogeschool Holland, leidt jaarlijks zo'n 250 studenten op voor het bank­ en verzekeringswezen ­ "ik noem dat wel het geldendom" ­ kan daarbij als voor­ beeld dienen, meent hij. "Wij proberen studenten zo op te leiden dat ze begrip hebben voor wat de Duitse filosoof Picht de fysica van de dynamiek van de werkelijkheid heeft genoemd. Ze moe­ ten kennis en inzicht in hun vakgebied hebben, ze moeten de vaardigheden hebben om hun deskundigheid toe te passen en ze moeten weten hoe de praktijk van het werk eruit ziet."

Oplossen Het onderwijs aan de school bestaat uit een propaedeuse die de studenten van de Hogeschool Holland en de vu geza­ menlijk volgen. Na de propaedeuse kie­ zen de studenten voor afstuderen in het

Foto Bram de Hollander

HBO, waar het onderwijs vooral prak­ tisch is en gericht op het oplossen van problemen, of voor wetenschappelijk onderwijs dat vooral gericht is op het analyseren van problemen. De wetenschappelijke richting volgen de studenten aan de economische fa­ culteit van de vu. Ze krijgen echter een andere opleiding dan de economie­ en econometriestudenten van die faculteit. Verdouw: "S tudenten moeten leren om met kennis en technieken om te gaan en met mensen. We geven daarom een programma dat voor vijftig procent uit economie bestaat, voor een kwart uit informatica en voor een kwart uit ma­ nagement en communicatie. Een ander belangrijk verschil met de facultaire op­ leidingen is dat we studenten meer laten oefenen in allerlei simulaties van de werkelijkheid: we besteden bijvoor­ beeld veel aandacht aan stages en we laten studenten management­spelen doen. Zo komen ze er achter wat ze later kunnen verwachten."

Leiders Dit onderwijs ­ Verdouw noemt spreekt van het 'kennen, kunnen, zijn'­concept ­ dient niet alleen om studenten betere kansen op een mooie loopbaan te be­ zorgen. De directeur van de Amster­ damse Academie wil ook "toekomstige leiders" afleveren die de snelle verande­ ringen in de moderne wereld kunnen sturen. "In het rapport Scanning the fu­ ture, waarin het Centraal Plan Bureau vier scenario's voor de ontwikkeling van de wereldeconomie tot 2015 presen­ teert, wordt de mogelijkheid van een maatschappij tot sociale innovatie de belangrijkste bron van welvaart in de

Hij fietste in de stromende regen naar zijn actieba­ rak toe. Zijn, bij de legerdump gekochte, regenjas zorgde voor een waterval waardoor broek en schoenen zeiknat werden. Met trillende hajiden draaide hij de sleutel om en hij ontdeed zich van zijn plunje. S nel checkte hij de actiepamfletten die de avond tevoren in elkaar waren gezet, niet te fel, een beetje mild zelfs, zoals je vu­studenten moest benaderen... Het was nu kwart voor negen en er moest veel koffie komen om de vrijwilligers een hart onder de riem te steken. Het waren er dit keer vijf: drie be­ stuursleden, een oud­activist en de enige persoon die naar de actievergadering was gekomen. Maar goed, dit was voldoende om de vijfduizend pamf­ letten te verspreiden. De koffie was doorgelopen ("waar blijven ze verdomme... om negen uur moeten we bij de hoofdingang staan...") en de bo­ nengeur vermengde zich met de penetrante meur van stencilinkt. Daar was het actievergadenngty­ pe, samen met twee bestuursleden. Paniek, waar bleef de rest? besloten werd om alvast maar te gaan staan en het verder aan het toeval over te laten>jyfe^. i f .

.

Sjaak Verdouw over de houding van universiteiten tegenover vernieuwingen: 'De gemiddelde \av\denier doet liet beter'

, , . ,

.

toekomst genoemd. Het is bijvoorbeeld noodzakelijk om een totaal nieuw con­ cept van economische groei te ontwik­ kelen: we moeten leren beheerst ge­ bruik te maken van schaarse middelen. De generatie hoger opgeleiden die nu studeert moet dat concept ontwikkelen en de economie er aan aanpassen. Dat kunnen ze niet als ze tijdens hun oplei­ ding alleen maar volgepropt zijn met kennis. Ze moeten daarom ook leren hoe ze hun kennis toe moeten passen en hoe ze met veranderingsprocessen om moeten gaan."

Nobel Dat klinkt nobel, maar tegelijkertijd ook rijkelijk ambitieus. Heeft Verdouw na vijf jaar Amsterdamse Academie het gevoel dat het doel bereikt is? "Dat weet ik pas over vijf jaar. We hebben net onze eerste afgestudeerden afgele­ verd. We gaan hun loopbaanontwikke­ ling goed in de gaten houden, waardoor we vanzelf merken of ons onderwijs ze van nut is geweest. Ik heb echter nooit signalen opgevangen dat we het niet goed doen. De studenten zijn tevreden. De branche reageert ook positief: daar vindt men dat onze studenten wat ste­ viger in hun schoenen staan dan ande­ ren." Een mooie loopbaan is echter nog geen teken van sociale innovativiteit. Levert Verdouw's school geschikte toekomsti­ ge leiders af? "Die vraag vind ik niet zo interessant. Als het nu niet lukt, dan morgen: we zullen eenvoudigweg wel moeten." De oprichting van de Amsterdamse Academie was een experiment: de vu en de Hogeschool Holland wilden wel

Arjen Berkvens

Arrogante koppen ('Nee, nee, niet weer!') Arrogante koppen en on­ geïnteresseerde pikken... luUige opmerkingen en vernietigende blikken, hij was er immuun voor ge­ worden, maar toch... het stak nog steeds een klein beetje. Na een halfuur waren ze toch al mooi zo'n duizend pamfletten kwijt. Binnen werd de rotzooi steeds groter. Plotseling stonden daar twee geüni­ formeerden met cynische blik, of ze zo vriendelijk

eens zien of het mogelijk was om on­ derwijs te geven dat beter dan gebruike­ lijk aansloot op de arbeidsmarkt. Bo­ vendien wilden beide christelijke instel­ lingen bekijken of ze konden samen­ werken. Dat laatste bleek te kimnen. "Er is tussen de partijen diverse malen stevig onderhandeld, maar het verbre­ ken van de samenwerking is nooit aan de orde geweest", aldus Verdouw. Bij de vernieuwing van het onderwijs stuitte hij op meer moeilijkheden. Met name aan de vu constateert hij een cul­ tuur van bureaucratisch conservatisme. "Het hele handboek 'Hoe ontmoedig ik de projectleider?' wordt op me afge­ vuurd. Docenten die in hun onderwijs met simulaties moeten werken, weige­ ren dat omdat ze het nooit eerder ge­ daan hebben. Er staat op de bul van onze wetenschappelijke studenten niet dat ze aan de Amsterdamse Academie zijn afgestudeerd. Dat soort dingen maakt me af en toe erg verdrietig."

ler. Daar laten ze je, als je je zaakjes op orde houdt, gewoon je gang gaan." Zijn harde oordeel over de vemieu­ wingsgezindheid van de universiteiten ten spijt ­ "de gemiddelde kruidenier doet het beter" ­ vreest hij niet voor het voortbestaan van de Amsterdamse Aca­ demie. De weerstand aan de vu tegen het experiment is volgens hem van tij­ delijke aard. "Bij de Amro­bank, waar ik vroeger werkte, heb ik wel meer van dit soort projecten gedaan. Daar zei ie­ dereen ook altijd nee als ik een vernieu­ wing voorstelde. In dat geval is het be­ langrijk dat de stakeholders, de bestuur­ ders, achter je staan en blijven staan. Als je dan maar lang genoeg volhoudt en mensen laat zien dat het werkt, ver­ anderen ze op den duur van mening. Zowel het college van bestuur van de universiteit als de faculteitsleiding steu­ nen ons. Ik geloof daarom niet dat de school zal verdwijnen."

Graf De bureaucratische cultuur belemmert vernieuwing, meent hij. "Het weten­ schappelijk onderwijs heeft de verande­ ringsvaardigheid van het graf. Het is volstrekt duidelijk dat de universiteiten zich meer moeten richten op de loop­ baan van studenten, en dus moeten ex­ penmenteren met nieuwe vormen van onderwijs. Een experiment wijkt echter af van de bestaande regels en uitzonde­ ringen leiden aan de universiteit tot grote moeilijkheden. Als je één iemand een uitzonderingspositie geeft, willen anderen die positie namelijk ook. Van­ daar dat de universiteiten liever niet ex­ perimenteren. Het HBO is veel flexibe­

wilden zijn buiten het terrein hun troep te ver­ spreiden. Klagen en schermen met belangrijke personen hielp niet, ze moesten schriftelijke toe­ stemming hebben (kotsmisselijk werd hij van die pennelikkende autoriteiten). De regen kwam nog steeds met bakken uit de hemel... van een plekje buiten het afdak kon geen sprake zijn... 's mid­ dags, bij de mensa, zouden ze het weer proberen. Het was ieder jaar weer hetzelfde gezeik. De mi­ nister kwam met een aantal maatregelen en je was kwaad. In de kring van gelijkgestemden was ieder­ een pissig dus maakte je jezelf wijs dat de actiebe­ reidheid groot was. Er werd een actievergadering georganiseerd en grootscheeps aangekondigd met posters, advertenties en brieven naar faculteitsver­ enigingen. Dat er geen reacties kwamen nam je voor lief, met spanning werd de vergadering afge­ wacht. Daar bleek dat de weinigen die gekomen waren er slechts waren om inlichtingen te krijgen. Slechts een enkeling was werkelijk bereid iets te ondernemen. Tot een actie op de vu kwam het niet meer. De nadruk werd gelegd op het informe­ ren, een pamfletje hier, postertje daar, massaal op­ roepen voor een grote demonstratie in Den Haag.

De Lsvb wilde weten wat er gebeurde aan het vu­ front?... je draaide met gemak een plausibel ver­ haaltje in elkaar. Ook Ad Valvas was altijd weer goed voor een haal en een sneer. De koffie was nog redelijk vers maar de desillusie groot. De, inmiddels gearriveerde, oud­activist werd ingezet voor de campagne tussen de middag, zo zouden ze alle drie de mensa's bereiken. Snel werd toestemming gevraagd, en gekregen, bij een bevoegd gemaakte tante (droevig werd hij van de medewerkende autoriteiten). De mensa van het hoofdgebouw. Gatverdamme... 's ochtends was het nog redelijk anoniem geweest, nu wierp het felle licht een onzekere schaduw over zijn onge­ schoren kop. Het werd hem allemaal te veel, wat een ellende. Hij had toestemming gekregen maar een snorremans verplichtte hem tot het opruimen van de Mensa na afloop. Iedereen kende het pamfletje al en er was concurrentie van één of ander centrum met dure design flyers. De achter­ lijke opmerkingen hoorde hij niet eens meer, het aftellen was begonnen... ("Dit doe ik niet meer, nooit meer..." dreunde het misselijkmakend door •zijn hoofd) Volgend jaarstudeert hij eindelijk af..

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen