Ad Valvas 1992-1993 - pagina 488

PAGINA 10

AD VALVAS 13 MEI 1993

Jarige LSVb moet waken voor keurigheid De jaren van incasseren zijn voorbij; de studentenvakbond viert tienjarig jubileum Marcel Wiegman "De LSvb moet een deel van de bezui­ nigingen accepteren op voorwaarde dat Ritzen wil praten over de grondslagen van het studiefinancieringsstelsel", zegt Maarten van Poelgeest. D e oud­LSVb­ voorzitter bemoeit zich nog graag met de gang van zaken. Onlangs kon hij het weer eens niet laten om zijn ideeën over de studiebeurzen uitgebreid wereldkun­ dig te maken in de Volkskrant. Onder­ handelingen over een centrale inning van de ouderlijke bijdrage en invoering van academicibelasting zijn goed te ver­ kopen aan studenten, vindt hij. Van Poelgeest, die ooit zelf door massa­ le studentenacties landelijk bekend werd, moet niets hebben van verwijten dat de LSvb de laatste jaren te weinig de straat op is gegaan. "Het is de kunst om te balanceren op het slappe koord tussen getuigenispolitiek en het sluiten van coalities", zegt hij. "De LSvb doet dat op dit moment erg goed. Ze begrij­ pen dat actievoeren een prima druk­ middel is, maar nooit een doel op zich­ zelf mag worden. En als het zoals nu echt nodig is om te protesteren, gebeurt het heus wel. Ik heb de studenten in mijn tijd ook niet met eigen handen in beweging gekregen. Het was eerder an­ dersom." De studenten die een aantal jaren gele­ den eieren en tomaten naar Deetman gooiden waren niet gewoon kwaad, stelt Van Poelgeest. Ze hadden door de moeilijkheden bij de Informatiserings­ bank soms al maanden geen beurs ge­ zien. Ritzen heeft dat soort problemen niet en is bovendien zo slim om te blij­ ven praten en zijn maatregelen aan te kondigen voor toekomstige generaties studenten. Maar met de laatste bezuini­ gingsvoorstellen zou de minister zijn hand wel eens overspeeld kunnen heb­ ben. "Wat dat betreft ben ik een echte marxist", laat de oud­voorzitter met veel gelach weten. "Het zijn de objec­ tieve omstandigheden die de doorslag geven. Als die erom vragen, gaat alles verder vanzelf."

Maagdenhuis Toch heeft de nieuwe actiegolf weer eens pijnlijk duidelijk gemaakt wat er in den lande van een studentenbond ver­ wacht wordt. Zolang er niet een ware revolutie wordt ontketend vallen de commentatoren automatisch terug op de Maagdenhuisbezetting van 1969. De vele bezettingen en massale Lsvb­de­ monstraties uit de jaren tachtig lijken alweer vergeten. D e mythe van de jaren zestig tiert welig. T o e n was het nog eens wat, moeten de huidige studentac­ tivisten nog altijd aanhoren. Terecht is dat niet. In de jaren tachtig demonstreerden er drie maal zoveel mensen als in de jaren zestig, en de post­ Maagdenhuisgeneratie van de jaren zeventig leek al helemaal niet in staat om een deuk in een pakje boter te schoppen. D e Studentenvakbeweging (SVB, 1963­1970) en het Landelijk Overleg Grondraden (LOG, 1971­ 1981), die de LSvb voorgingen, waren vooral kampioenen in ideologische ach­ terhoedegevechten. De vraag of de stu­ dent nu eigenlijk het hoofd van de to­ taalarbeider was dan wel individueel klassenverraad moest plegen, leek be­ langrijker dan het organiseren van een hechte bond. D e svB viel al snel uiteen in concurrerende groepjes van marxis­ ten, trotskisten en maoïsten tot kabou­ ters en mannenpraatclubs. En het LOCT had zwaar te lijden onder de verregaan­ de invloed van de zieltogende C o m m u ­ nistische Partij N ederland. De LSVb daarentegen zit na tien jaar steviger in het zadel dan ooit. Maar de bond moet wel uitkijken dat hij niet té keurig wordt, vindt Rik Gras­ hoff. De volgroeide vakbond die de mede­oprichter tien jaar geleden voor ogen stond mag dan in zicht zijn, de studenten moeten ook een beetje onbe­ zonnen blijven. Een in punk­outfit ge­ stoken jongen die tijdens het laatste debat met Ritzen vertwijfeld uitriep dat het bedrijfsleven hem straks niet meer wil hebben wegens de teruglopende on­ derwijskwaliteit, past niet echt in dat beeld. "Het is goed dat de LSVb mee­ gaat in de trend van verzakelijking", zegt Grashoff. "Maar ze houden hun achterban op dit moment te graag bin­ nen de gebaande paden. Het ministerie van Onderwijs zullen ze niet meer zo snel bezetten, terwijl dat juist een actie­ •

vorm is die de studentenbeweging nodig heeft." Oud­bestuurder Renée Broekmeulen is het daarmee eens. Ze herinnert zich haar Lsvb­tijd vooral als een creatieve en spannende periode. N u zijn de actie­ voerders wat braaf geworden. Studen­ ten die op het idee komen om een spandoek aan een kerktoren te hangen met de tekst Deet, God is ook boos ziet ze niet meer. "Wij moesten telkens naden­ ken over wat voor idioots we nu weer moesten doen om in de krant te komen. N u schrijft de LSvb allerlei waanzinnige notities. Dat is natuurlijk prima, maar ze blijven erg dicht bij de voorstellen van het ministerie zitten." Het zouden goede ambtenaren zijn, vindt Broekmeulen. Als organisatie­ad­ viseur bij OW kan zij weten hoe dat soort mensen eruitziet.

Aanstaande zaterdag viert de Landelijke Studenten Vakbond <L5vb) met een onderwijsfestival in Delft zijn tweede lustrum. De afgelopen jaren leek de bond zich even terug te trekken in stapels paperassen en gesprekken met de minister. Maar alsof het lot ermee speelt, raast vlak voor het jubileum weer een ware actiegolf door Nederland. Met als hoogtepunt de twintigduizend demonstrerende studenten in Den Haag. Vier voormalige b ondsb onzen laten hun licht schijnen over de _ b studenten eweging van nu.

Mede­oprichter Gerard Bosman heeft daar niet zoveel problemen mee. D e LSvb van nu is wel zo ongeveer wat hij zich er ooit bij voorgesteld had. Er wordt uitgebreid onderhandeld met het ministerie en de organisatie staat als een huis. D e begroting is toegenomen van een paar duizend gulden voor pa­ perclips en postzegels tot een bedrag van maar liefst 2,5 ton, waarvan het grootste deel bestaat uit doelsubsidies van het ministerie van OW. Op het kantoor in Utrecht zit niet meer de een­ zame sterveling achter een oude type­ machine, maar wordt er permanent ge­ werkt in een professioneel ingerichte ruimte. Terwijl de bestuurders steeds jonger worden, wordt de organisatie steeds volwassener. "Ze denken tegenwoordig na over een strategie en een persbeleid", stelt Bos­ man met grote tevredenheid vast. "In mijn tijd waren dat zaken waar hooguit achteraf over werd gepraat." Zelf werd hij als LSvb ­bestuurder nog bijna het bestuur uitgegooid toen hij het waagde op eigen houtje een frankeermachine aan te schaffen. En zijn ideeën voor een ondersteunend bureau met betaalde medewerkers smoorden in bezwaren over bureaucratisering. N u ziet hij als senior beleidsmedewerker studiefinan­ ciering bij het ministerie van OW dat de LSvb gegroeid is: "Professionalise­ ring staat voor de huidige bestuurders niet meer gelijk aan saaiheid. Dat is wat mij betreft pure winst." Over één ding zijn de vier oudgedien­ den het in ieder geval roerend met el­ kaar eens: onderwijskwaliteit is hét thema van de toekomst voor de LSvb. Acties rond de studiefinanciering wor­ den vooral beschouwd als een noodza­ kelijk kwaad en het eens zo belangrijke strijdpunt van de universitaire demo­ cratie komt al helemaal niet in de hoof­ den op. Vechten voor formele mede­ zeggenschap is op dit moment hetzelfde als trekken aan een dood paard, zo luidt het oordeel. Met de organisatie van een onderwijsfestival lijkt de LSVb voorlopig op de goede weg te zitten.

Nieuwe generatie De opleidingen aan hogescholen en universiteiten zijn de laatste jaren be­ duidend schoolser geworden, is de ob­ servatie van de voormalige bondsbe­ stuurders. Door de almaar teruggelo­ pen studieduur is de druk op studenten groot om zich bij hun studieboeken te houden en zich niet verder te oriënte­ ren. "Wij hadden het fantastische idee dat we ons gingen vormen, zonder ons druk te maken over de gekozen studie", zegt Broekmeulen. " N u zijn studenten veel meer gericht op het halen van stu­ diepunten en dan mis je toch een hoop leuke dingen. Het lijkt erop of het pra­ ten over de kwaliteit van je eigen onder­, wijs op de universiteiten opgehouden is." Dat komt, denkt Van Poelgeest, omdat studenten er nooit in zijn geslaagd een visie te ontwikkelen op wat hun instel­ ling eigenlijk zou moeten zijn. Met zijn leus Elke nieuwe studentengeneratie leen minder dan de voorgaande is kennelijk nog weinig bereikt. D e studentenbewe­ ging moet terug naar de faculteiten en de plaatselijke bonden, vindt Van Poel­ geest. Daar zal het uiteindelijk allemaal moeten gebeuren. "Maar dan moet de norm wel zijn dat je naar de studenten toe gaat", zegt hij. "Dat je niet in je vei­ lige kantoortje blijft zitten met een ge­ zellig vriendenclubje. Dat cultuurtje zie je bij de plaatselijke bonden nog te vaak terug."

Voormal^ LSVb-voorzitter Maarten van Poe^eest: 'Actievoeren mag geen doel op zichzelf worden' Rik Grashoff is optimistisch als van­ ouds. "De tijd van incasseren is voor­ bij", laat hij weten. "De LSVb is nu ver genoeg om het offensief te kiezen." M e t de 4xO­campagne (Onwijs Ontevreden Over Onderwijs) liet Grashoff in het verleden zien dat met eigen initiatieven best succesjes te behalen zijn. Op dit moment zijn de onderwijsconsumen­ tengidsen er de zichtbare winstpunten van. "De modegril om universiteiten op te vatten als leerfabrieken kan binnen afzienbare tijd afgelopen zijn", zegt hij. "De LSVb moet ervoor zorgen bij de discussie die dan volgt een voortrekker te zijn. Ook door coalities te sluiten met minder voor de hand liggende partijen als ondernemers en de meer vrijzinnige geesten binnen de WD."

Nog optimistischer dan Grashoff denkt Bosman dat de LSVb die voortrekkersrol allang speelt. "De bond heeft het on­ derwerp consequent op de agenda gezet", zegt hij. "Als er een discussie was over de tempobeurs, begonnen zij te hameren op studiebegeleiding. Ik ben ervan overtuigd dat het zonder die druk niet zo'n item was geworden in het beleid van Ritzen." Als de LSVb erin slaagt om weer aansluiting te vinden bij de studenten op de faculteiten, kan er nog iets heel moois uit groeien, denkt hij. "Er liggen politiek veel kansen. En het is een goede mogelijkheid om ein­ delijk weer eens vernieuwend te zijn. T h e m a ' s als studiefinanciering en me­ dezeggenschap zijn wat dat betreft vol­ komen uitgekauwd."

Foto Bram de Hollander

Bosman heeft de smaak overigens nog altijd goed te pakken. Sinds enige tijd houdt hij zich bezig met een nieuwe club: de Vrienden van de LSVb. D e orga­ nisatie van oud­leden moet vooral geld in het laatje brengen voor de bond, maar is ook bedoeld als een progressief netwerk. "De rechtse studentenbewe­ ging heeft dat soort zaken altijd veel beter begrepen", zegt hij. "Het is goed als de oude en nieuwe leden van de LSvb dat ook eens leren." N iet iedereen is daar echter van overtuigd. Een vrien­ denclub is er toch vooral voor de lol, denkt Broekmeulen. "Gewoon met z'n allen lekker zuipen tot zeven uur in de ochtend." Ook een creatieve bezigheid per slot van rekening.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen