Ad Valvas 1992-1993 - pagina 470

.AD VALVAS 29 APRIL 1993

PAGINA 10

'Prachtig dat ik hier mag studeren' Jubilerende stichting helpt vluchteling­studenten Nog steeds zijn er veel mensen gedwongen te vluchten. Zij verlaten hun land omdat ze worden vervolgd vanwege hun politieke overtuiging, geloof, ra s of etnische afkomst. Onder de vluchtelingen bevinden zich ook studenten die tijdens hun studie protesteerden tegen de onderdrukking in hun vaderland. In Nederland kunnen zij met behulp van de Stichting voor Vluchteling-studenten hun studie verder afmaken.

Coen van Ba sten De Stichting voor Vluchteling­Studen­ ten, meestal UAF (University Assistance Fund) genoemd, viert in de maand april haar 45­jarig bestaan. Het UAF, gevestigd in Utrecht, is de oudste vluchtelingenorganisatie van Neder­ land. Zij werd in 1948 opgericht toen een groot aantal studenten uit Tsje­ choslowakije vluchtte voor de nieuwe communistische machtshebbers. Som­ migen kwamen naar Nederland. Als re­ actie daarop besloten hoogleraren en studenten van alle universiteiten hun gevluchte collega's te helpen. Zij richt­ ten het universitair asiel fonds op. T e ­ genwoordig steunt het UAF ook vluchte­ lingen die willen studeren aan BBO­ en HBO­instellingen. "Vluchtelingen krijgen pas recht op studiefinanciering als zij erkend zijn door het ministerie van justitie", vertelt Connie de Neef, coördinator studen­ tenbegeleiding van het UAF. "M aar de asielprocedure kan jaren duren. Onder­

tussen kunnen ze niet studeren. O m dat te voorkomen springt het UAF fi­ nancieel bij. Wij verstrekken studie­ beurzen aan die vluchtelingen die niet op een andere manier aan een beurs kunnen komen. Zo gaan er geen jaren onnodig verloren."

Burgeroorlog Er worden wel drie eisen aan de vluch­ teling gesteld. Allereerst moet hij de Nederlandse taal beheersen. Het UAF steunt namelijk alleen mensen die aan een erkende Nederlandstalige opleiding gaan studeren. Dan moet de vooroplei­ ding in het land van herkomst voldoen­ de zijn. M avo vier is de minimum eis. En tenslotte wordt aan de hand van het vluchtelingenverdrag van Geneve be­ oordeeld of iemand werkelijk vluchte­ ling is. Osman Dualeh (25), eerstejaars medi­ sche biologie op de vu, voldoet aan deze drie eisen. Op zijn twintigste ont­ vluchtte hij met zijn familie het door burgeroorlog geteisterde Somalië. "We hadden weinig keus", verklaart hij. "We vreesden voor ons leven, uiteindelijk kwamen we in Nederland terecht." Via het UAF kon hij gaan studeren. Zijn keus viel op de VU omdat "je alle facili­ teiten bij de hand hebt". En: "The at­ mosphere to produce is good", zegt hij. In het Engels, want die taal gaat hem (nog steeds) makkelijker af dan het Neder­ lands. O m dit probleem te ondervangen is op de vu in 1980 een voorbereidend jaar voor vluchteling­studenten van start ge­ gaan. Tegenwoordig heet het voorbe­ reidend jaar voor anderstalige studen­ ten (Vasvu). Studenten kunnen in dit jaar onder meer hun Nederlands, En­ gels en wiskunde ophalen. Ongeveer ze­ ventig studenten maken jaarlijks ge­ bruik van het Vasvu. Osman deed deed dat ook. "M aar", zegt hij lachend, "als ik mijn tentamens in het Engels mocht doen, zou dat een stuk beter gaan." Zoals het er nu uit­ ziet, haalt hij zijn propaedeuse niet. "But I don't give up easy you know."

Gift Naast Osman staan er nog 1200 cliën­ ten ingeschreven bij het UAF. Hiervan studeren er 750, de rest is zich aan het voorbereiden. "Wij regelen alle finan­ ciële zaken voor de studenten met Gro­

ningen", vertelt studentenbegeleider De Neef. "En als de student nog niet de officiële status van vluchteling heeft, maar wel door het UAF erkend wordt, dan krijgt hij van het UAF de financiële middelen om te studeren." Van het geld dat het UAF aan deze groep vers­ trekt, wordt veertig procent geregis­ treerd als studieschuld. Zestig ptocent . is een gift. Mag de Nederlandse student bij aan­ vang van de studie niet ouder dan 27 jaar zijn, wil hij studiebeurs ontvangen, voor vluchtelingen ligt deze grens bij dertig. "Die regel zou voor vluchtelin­ gen erg negatief uitpakken", legt De Neef uit. "Zij hebben al veel meege­ maakt als ze hier komen. Bovendien moeten ze eerst Nederlands leren spre­ ken voordat ze mogen studeren. Dat kost tijd."

Godslasterlijk Voor Ali Aniri (27), vierdejaars student geneeskunde op de vu, was de Neder­ landse taal niet zo'n probleem als voor Osman. Acht jaar geleden vluchtte Ali, die zijn echte naam uit privacy overwe­ gingen liever niet wil noemen, uit Iran. Op zijn dertiende deed hij al mee aan demonstraties tegen de autoritaire sjah M o h a m m e d Reza, herinnert hij zich. Hij sympathiseerde met de ideeën van de M ujahedin. "Zij vochten tegen de sjah en brachten in 1978 de revolutie tot stand." Na de revolutie was alleen de islamiti­ sche partij van ayatollah Khomeini nog toegestaan. Hierop verklaarde de M uja­ hedin de bebaarde islamitische leider de gewapende oorlog. Ondertussen lukte het Ali om op de universiteit van Teheran te worden aangenomen. D e gewapende strijd trok hem niet. Hij wilde geneeskunde stude­ ren. N a een paar maanden kreeg hij te horen dat hij niet langer welkom was op de universiteit. Hij zou de M ujahed­ in steunen en dus 'Godslasterlijke ideeën verspreiden'. "Ik was woedend", vertelt hij. "Je hebt ambities, wilt iets betekenen voor je land en dan mag je niet meer studeren. Ik dacht altijd dat ik de laatste zou zijn die mijn land zou verlaten, maar door het studieverbod was ik vastberaden om weg te gaan." Samen met vier anderen zocht hij con­ tact met een smokkelaar die hen hielp

Vut voor restaurant-baas Crouse 'Bureaucratie zal verder om zich heen grijpen' "Vroeger kon je gewoon even bij iemand binnen lopen als je wat moest regelen. Dan was het: ga 'ns lekker zitten jongen. Nu moet je een brief schrijven en mag je biij zijn als je binnen twee weken antwoord hebt." In de tweeëntwintig jaar da t hij op de vu rondloopt, heeft J. Crouse, hoofd restauratief bedrijf Hoofdgebouw, de vu vooral zien groeien. Om te ontkomen aan de gevolgen van de reorganisatie gaat hij deze week, na een diensttijd van 22 jaar met de vut. Titia Buddingh' Crouse vertelt trots dat, hoewel de vu bijna de kleinste universiteit is in Neder­ land, ze wel bijna de grootste horeca­ omzet heeft. "Toen ik hier kwam in '71, was de vu veel kleiner dan nu. We had­ den een omzet van 30 duizend gulden. Nu is dat ruim zes miljoen." Terugblikkend op zijn tijd aan de vu, komen veel herinneringen aan de jaren zeventig naar boven. Niet alleen de uni­ versiteit, maar ook de gemiddelde stu­ dent was toen anders, vindt Crouse. "Eerst dacht ik: die lui met dat lange haar, dat is maar tuig. Maar al snel bleek het tegendeel. En als de haren korter waren en het pak netter, dan wist je dat ze gingen afstuderen." En wat vindt Crouse van de smdent van

nu? "Soms lijkt het wel of ze harder zijn geworden en minder milieubewust," zegt hij. "In de trend van: er is altijd wel een Turk die voor me afwast. Aan de andere kant word ik een stukje ouder. Het zou best kunnen dat ik wat conservatiever ge­ worden ben." Toch kan Crouse het niet laten ook deze laatste uitspraak te relativeren. "Vaak herken ik mezelf ook wel in de jonge mensen van nu. Vroeger legde ik m'n voeten ook op een stoel. En nu zeg ik er wat van als anderen dat doen." En een peuk in een koffiekopje doven? "Ach, dat deed ik vroeger ook."

Jonge doctorandus Crouse kan maar weinig onaangename kanten van zijn werk opnoemen. Waarom gaat hij dan toch met de vut? Hij legt uit dat dat vooral te maken heeft met de re­

hun vaderland te ontvluchten. "Angst had ik niet. Op dat moment besef je niet hoe gevaarlijk zo'n vlucht is." Via Turkije belandde hij in Nederland. En via instanties kwam Ali in aanraking met het UAF. "Ik vind het prachtig dat ze mensen als ik een kans geven te stu­ deren." D e Nederlandse taal had hij na een half jaar al onder de knie. De studie kon beginnen. "Helaas werd ik pas na twee keer ingeloot voor geneeskunde. In die tussenliggen'de periode heb ik medische biologie gestudeerd." Ali heeft tijdens zijn studie veel vrien­ den gemaakt, zowel Iraniërs als Neder­

landers. "Toch weet je nooit of je echt geaccepteerd wordt als iemand van deze maatschappij", meent hij. "Je blijft een buitenlander." Je eigen instelling is volgens hem erg belangrijk hierbij. "Als je passief alles over je heen laat komen, ondervind je meer hinder dan wanneer je je actief openstelt voor zaken." In september hoopt Ali af te studeren. D a n volgen zijn co­schappen. En daar­ na? "Teruggaan naar Iran speelt altijd in mijn hoofd. Het is moeilijk om alles wat je daar hebt meegemaakt los te laten. M aar als ik terugga, moet er eerst vrijheid zijn. Vrijheid om te leven."

Filosofen adviseren gereformeerd Hongarije In Hongarije komt binnenkort een g e r e f o r m e e r d e universiteit, die w a t s i g n a t u u r betreft v e r w a n t is a a n d e v u . Prof. dr. H . G . G e e r t s e m a , filo­ soof v a n d e v u , geeft d e H o n g a r e n advies bij d e o p r i c h t i n g v a n d e u n i ­ versiteit. Er zijn ongeveer tien miljoen gerefor­ meerden in Hongarije. Zij krijgen str­ aks een eigen universiteit in het ­ noordoosten van Hongarije. De uni­ versiteit wordt vernoemd naar Gaspar Karoli, een zestiende­eeuwse reforma­ tor en bijbelvertaler. "De oprichting van de universiteit is een beetje haast­ werk", vertelt prof. dr. H . G . Geertse­ ma. "Er heerst nu een gunstig klimaat voor dit soort initiatieven, maar het ri­ sico bestaat dat het klimaat in Honga­ rije omslaat. Er is een kans dat de oude machthebbers weer terugko­ men." Dat het oude regime weinig positief stond tegenover christelijk onderwijs bewijst de geschiedenis: de afgelopen decennia werden protestants­christelij­ ke scholen gesloten. De val van het communisme bracht echter verandering. Zo mag de tot voor kort gesloten 'Julianaschool',

geboden, daarna neemt zijn opvolger het roer over en laat Crouse de vu definitief achter zich. Bij die gedachte wordt Crou­ se toch wat weemoedig. "Die 22 jaar zijn ineens voorbij, de tijd is door mijn han­ den geglipt." M aar veel gelegenheid voor melancholie gunt hij zich niet. Want snel vervolgt hij: "Het leven is al triest genoeg, ik houd van lachen. Kijk naar buiten, het is voorjaar. Al die knoppen aan de bomen, dat is toch prachtig." Crouse vindt dat je je zelf niet al te seri­ eus moet nemen. "Je moet je realiseren," zo meent hij "dat als je een been breekt het bedrijf gewoon doordraait. M isschien nog wel beter dan wanneer je er wel bent. Je zelf zo belangrijk vinden, dat is onzin­ nig." Hij is niet van plan stil te gaan zitten, nu hij niet meer iedere dag naar de vu toe hoeft. Nu wonen hij en zijn vrouw op een driekamerwoning in Amstelveen, maar

rond 1920 opgericht met hulp van een dochter van Abraham Kuyper en gele­ gen aan de 'Wilhelminalaan' in Boed­ apast, haar deuren weer openen. Ook de traditionele contacten tussen H o n ­ gaarse en Nederlandse gereformeer­ den worden weer aangehaald. De Educa Transfer International (ETI) speelt daarbij een belangrijke rol. Deze organisatie, met Kamervoorzitter Deetman als voorzitter, verleent steun aan het protestants­christelijke onder­ wijs in Oost­Europa. Geertsema is door het ETI gevraagd als adviseur. Hoewel Geertsema nu op persoonlijke titel adviseert, verwacht hij dat de filo­ sofiefaculteit van de vu in de toekomst intensief contact gaat onderhouden met de Gaspar Karoli universiteit. "Er zullen meer filosofen van de vu wor­ den aangezocht om te adviseren. Ik zie wel mogelijkheden dat zij meedenken met de inhoudelijke opzet van de uni­ versiteit." Hoewel de filosofen advise­ ren, zal de nieuwe universiteit geen vu­dependance in den vreemde wor­ den. "Wij denken mee, maar schrijven niet voor", zegt Geertsema, die hoopt dat er in de nabije toekomst uitwisse­ lingsprogramma's met de Hongaarse universiteit komen. (EE)

binnenkort gaan ze verhuizen naar Alme­ re. "Dan heb ik voor het eerst van m'n leven een tuin, dat lijkt me fantastisch", vertelt Crouse enthousiast. Daarnaast wil hij zich meer bezig gaan houden met elektronica. "Ik ben nu bezig een weer­ meter te ontwerpen, met een baro­, tem­ peratuur­ en hydrometer. Die wil ik aan­ sluiten op de computer, zodat je de me­ ters kunt aflezen als je de computer aan­ zet." In zijn revers zit een piepklein speldje van een passer en winkelhaak, alleen voor ge­ trainde ogen zichtbaar. "Ik ben inderdaad vrijmetselaar," verklaart Crouse. "Vroe­ ger was het een handicap op de vu om vrijmetselaar te zijn, dat is nu wel voorbij. Als vrijmetselaar leer je ondogmatisch denken. De vu is van oorsprong dogma­ tisch en dat is dus niet zo goed veréénig­ baar."

organisatie bij de gebouwendienst, waar het 'restauratief bedrijf onder valt. "Door de reorganisatie wordt de afstand tussen de werkvloer en de leidinggevende groter," legt hij uit. "En volgens mij werkt dat niet. De mensen op de werk­ vloer hebben vaak de beste ideeën." Daarnaast vreest Crouse dat de bureau­ cratie verder om zich heen zal grijpen. Een andere reden voor zijn vertrek is het feit dat het hoofd van de gebouwendienst J.L. Brosky binnenkort vertrekt. "Brosky is in feite mijn baas," legt Crouse uit. "Maar ik ben al die tijd volkomen vrij ge­ weest. Als Brosky weggaat krijg ik mis­ schien een jonge doctorandus boven me die me gaat vertellen wat ik moet doen. Dat lijkt me niks. Je hoeft een oude hond geen nieuwe kunstjes te leren." Vandaag krijgt Crouse een receptie aan­

i

"De mensen op de werkvloer hebben vaak de beste ideeën"

;

Nico fioink, AVC/VU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen