Ad Valvas 1992-1993 - pagina 196

PAGINA 6

AD VALVAS 19 NOV EMBER :

*i-^'

\

t-'-'u.C''-:-.' j.f

'1,1

Op de motor naar de minister ^

!

-mm.

SKS^w-^i-VA^V

Hij weet altijd precies waar hij heen wil; een daadkrachtig en creatief bestuurder; een veelzijdig en maatschappelijk betrokken wetenschapper. Zo wordt Egbert Boeker omschreven, hoogleraar theoretische natuurkunde en ­ per september '93 ­ de opvolger van rector magnificus Cees D a t e m a . M a a r ook: i e m a n d die irritaties oproept door zijn ' g e d r a m ' . Een rondgang langs mensen die h e m kennen. Een goede vriend: "Hij is een opmerkelijk eerlijk en integer m e n s . "

wt4r^" h

C*-*'

>v:r

^ï

*'»

;i^^

j^:?:

Foto s Peter Wolters en Nico Boink AV C/V U

Martin Enserink Welke eigenschappen moet het nieuwe hd van het college van bestuur h e b b e n ' vroeg Ad Valvas aan een aantal mensen uit de universitaire gemeenschap Dat was anderhalf jaar geleden, toen m het college een vacature ontstaan was Een van de ondervraagden vond dat er eens iemand benoemd moest worden die hield van het openbare debat, die niet te beroerd was om zich in publieke dis­ cussies in dag­ en weekbladen te men­ gen "Van de drie leden van het college van bestuur is er nooit iemand die eens een leesbaar, half­provocerend stukje schrijft", luidde de klacht De geïnter­ viewde vervolgde "Harry Brmkman is er de figuur met naar ­ dat geeft met, met iedereen hoeft alles te kunnen ­ maar je zou er dan iemand naast willen hebben die wel leuk uit de hoek kan komen op papier " Enkele maanden later werd op die vacature mr J D o n ­ ner benoemd, ook met iemand die we­ kelijks de opiniepagina's bestormt Het zal dus moeten komen van de kla­ ger zelf Want bovenstaand citaat is, in­ derdaad, afkomstig van de man die bin­ nenkort zelf het college zal komen ver­ sterken prof dr E Boeker In septem­ ber 1993 volgt hij prof dr C Datema op als rector magnificus Boeker heeft m het verleden inderdaad publiekelijk talloze meningen geventi­ leerd, m uiteenlopende periodieken als het Ger efor meer d ker kblad Amster dam, VU­magazme en Tr ouw In columns in Spectrum, de wetenschapsbijlage van Het Par ool behandelde hij met alleen zijn eigen vakgebied maar ook de posi­ tie van de universiteit en allerlei maat­ schappelijke problemen

Publicist De publicist IS dus zeker een kant van de nieuwe rector Maar minstens zo be­ langrijk, zo blijkt uit zijn cv, is de bestuurder Egbert Boeker Hij was van 1985 tot 1991 decaan van de natuur­ kundefaculteit en hij vervulde tal van andere bestuurlijke functies Het deca­ naat vond hij na zes jaar 'saai' worden "Ik heb per slot van rekening gekozen voor de natuurkunde, met voor een be­ stuurlijke carrière", verklaarde hij Op z'n minst een voorbarige uitspraak, blijkt nu, maar wel illustratief voor de rol waarin Boeker zich met meest thuis­ voelt die van fysicus Alle natuurkundestudenten kennen de fysicus Boeker van het eerstejaars colle­ ge mechanica Boeker is een goede do­ cent, volgens studente Sandra Jetten "Mechanica kan een heel saai vak zijn, maar Boeker wist het heel*aanschouwe­ lijk te maken Als het over rotatie ging, nam hij een aardappel mee waar hij een breinaald van zijn vrouw doorheen stak

om dat verschijnsel te demonstreren Of hij het een student ronddraaien op een bureaustoel met gewichten m zijn handen " Iets van dit ongecompliceerde plezier m de Newtonse mechanica moet al m 1966 hebben doorgeklonken in Boekers openbare les bij zijn aantreden als lec­ tor Onderwerp rotatie Het betoog werd geadstrueerd met voorbeelden uit het dagelijks leven als een ijsdanser esje, een tol en een fiets

Bezinning Maar de fysische wetten van het ijsdan­ seresje stammen al van eeuwen terug, toen de natuurkunde nog jong en on­ schuldig was Sinds de uitvinding van de atoombom is het vakgebied juist omgeven met loodzware vragen van schuld en verantwoordelijkheid Vier jaar na zijn openbare les bleek ook Boe­ ker zich die aan te trekken Zijn inaugu­ rele oratie van 1970 was getiteld de De natuurkundige in de samenleving Hij schaarde zich daarmee in de traditie van natuurwetenschappers die zich smds de tweede wereldoorlog hebben bezonnen op de maatschappelijke effec­ ten van hun werk Die bezinning werd een van de drijfve­ ren achter Boekers carrière Zijn visie op het eigen vakgebied werd steeds kri­ tischer Tijdens een voordracht voor oud­studenten in 1974 las hij het lied Vluchten kan met meer van Annie M G Schmidt voor "Men moet vooral letten op de gedeeltes waarin de negatieve visie op de natuurkunde doorklinkt", zei hij Zelfs op de maan staan kr mwagentjes en op Venus zijn instr umenten, en op aarde zingt de laatste vogel in de laatste lente ( ) En alle muziek die overblijft is de super sonische boem In 1970 begon Boeker colleges (na­ tuur)wetenschap en samenleving te or­ ganiseren In 1973 zette hij het Cen­ trum Algemene Vorming aan de bèta­ faculteit op "De maatschappelijke be­ trokkenheid zit hem gewoon in het bloed", zegt prof ir E J Tuinmga, thans hoogleraar bij dat centrum "Hij was bij wijze van spreken de eerste die liever in plaats van het college te begin­ nen met gebed, een discussie met de studenten hield Hij is er ook heel cre­ atief in om vanuit een natuurkundige basis naar maatschappelijke problemen te kijken "

Polemologie Boekers interesse ging sterk uit haar de polemologie, de wetenschap van oorlog en vrede Hij was tien jaar voorzitter van de werkgroep polemologie van de vu, en publiceerde verschillende boe­ ken over het onderwerp Samen met de vermaarde Britse polemoloog dr Frank Barnaby, vroeger directeur van het on­

derzoeksinstituut Sipri m Stockholm, schreef hij een boek over 'niet­offensie­ ve defensie' De twee zijn goede vrien­ den Barnaby over Boeker "Ik heb Eg­ bert altijd een interessante man gevon­ den vanwege zijn zeer brede interesse Het IS nogal zeldzaam dat zo'n hoog­in­ telligent iemand, die zoveel van fysica weet, zich zo multidisciplinair opstelt Ik denk dat er veel te wemig weten­ schappers zoals hij zijn Hij is ook een plezierige collega en een opmerkelijk eerlijk en integer mens " Volgens Barnaby valt Boekers bijdrage aan de polemologie moeilijk te over­ schatten "Niet alleen heeft hij die stu­ dies opgezet aan de vu, maar hij is ook een van de eersten geweest die het idee van met­offensieve verdediging uitdroe­ gen en de discussie daarover stimuleer­ den Niet alleen onder vakgenoten, maar ook bij politieke partijen en in de kerk "

Kruisraketten Zo was Boeker zeven jaar voorzitter van het Landelijk Overlegorgaan tegen de Kernbewapening, en was hij van 1985 tot 1989 lid van de Gereformeerde D e ­ putaten voor het Oorlogsvraagstuk, een gezelschap dat zich bezon op vragen rond oorlog en vrede Het was een tijd dat de kruisraketten hoog op de politie­ ke agenda stonden, en de gereformeer­ den scherp verdeeld raakten m voor­ en

Portret van de nieuwe rector magnificus Egbert Boeker

tegenstanders van het radicale interker­ kelijk vredesberaad (IK V) Ook in de Deputaten kwam het regelmatig tot harde woordenwisselingen Wat was de rol van Boeker, over wiens positie m het debat natuurlijk geen misverstand bestond' "Ik hennner me hem als rustig en des­ kundig", zegt ds E Overeem uit Haren, die destijds door de gerefor­ meerde synode gevraagd werd in het ruziënde gezelschap de vrede te herstel­ len " H I J had wel een duidelijke me­ ning, maar was niet polanserend Laat ik het zo zeggen hij was een stuk min­ der lastig dan andere leden " " H I J kon ook kritisch zijn naar de men­ sen waar hij het mee eens was, het IK V dus HIJ had een soort objectiviteit over zich, die hem m staat stelde als brug­ genbouwer op te treden", zegt Michiel van Alphen, die toen secretaris van de

deputaten was "Ik geloof dat hij het ook leuk vond eens te spreken voor een kerkelijk publiek, voor gewone mensen, m plaats van voor studenten en hoogle­ raren Hij kon dat ook heel goed Je hebt hoogleraren die het verleerd zijn zich m dagelijkse termen uit te druk­ ken Boeker met "

Daadkrachtig En de bestuur der Boeker' In een minder bescheiden moment citeerde hij m Ad Valvas de Rotterdamse hoogleraar be­ stuurskunde prof dr R J in 't Veld, die hem tijdens een cursus voor faculteits­ decanen had toegevoegd "Boeker, jij maakt als decaan geen fouten, je enige probleem is dat jij snel op die ftmctie uitgekeken zult zijn " Mensen die hem van nabij meemaakten tijdens zijn decanaat omschrijven Boe­ ker als een daadkrachtig en creatief be­ stuurder Ir K van der Lee werkte ruim twee jaar met hem samen als se­ cretaris­beheerder " H I J IS een zeer be­ sluitvaardig en bekwaam bestuurder Daadkrachtig, maar ook flexibel Hij neemt makkelijk besluiten, maar ze kunnen eventueel wel weer veranderd worden Hij is ook met rancuneus als iets wat hij wilde met doorgaat Hij blijft hartelijk samenwerken met men­ sen die wat anders willen dan hij " Volgens Arthur Petersen, oud­voorzit­ ter van de studentenvereniging AIK en oud­lid van de faculteitsraad, gaat Boe­ ker moeilijke beslissingen nooit uit de weg En als hij iets in z'n hoofd heeft, lukt het hem meestal ook "Hij weet al­ tijd precies waar hij heen wil T o e n wij als studentenvereniging een symposium organiseerden, bedacht hij m feite het onderwerp Hij stelde voor de fysicus Abraham Pais uit te nodigen, en hij be­ dacht dat we van Pais' lezing een boek­ je moesten maken Hij treedt dus vaak heel sturend op Maar ik vind hem zeer inspirerend " T o c h schiet juist die daadkracht zijn collega's soms in het verkeerde keelgat " H I J roept ook irritaties op met die overtuigde stellingname" zegt Van der Lee "Juist omdat hij het zo goed denkt te weten, gaan mensen er tegenin " " H I J IS met makkelijk van z'n mening af te brengen Eigenlijk is hij best eigen­ wijs", vindt Tuinmga De invoering van een studierichting mi­ lieufysica was een van de zaken die Boeker als decaan per se wilde verwe­ zenlijken HIJ werd bovendien verant­ woordelijk docent voor de nieuwe rich­ ting In het afgelopen cursusjaar gmg hij op studieverlof langs Europese en Amerikaanse universiteiten, om zich de principes van de 'groene fysica' eigen te maken en een studieboek te schrijven Frank Barnaby "Ik denk dat die over­ stap een goede was Hij vond dat door

de veranderde internationale situatie het milieu een van de belangrijkste issues was geworden Ik vind het ook zeer belangrijk dat iemand met interesse voor veiligheidsvraagstukken zich op het milieu richt, want er is natuurlijk een belangrijke link tussen die twee " Maar binnen de faculteit dacht met ie­ dereen er zo over Van der Lee "Som­ mige collega's zeiden 'daar heb je die Boeker weer met z'n gedram Hij is toch theor eet, laat hem dan bij de theo­ retische natuurkunde blijven ' Het was natuurlijk ook een grote stap die hij maakte " Arthur Petersen "Dat veel medewer­ kers problemen hebben met dat plan, komt ook omdat het een nieuwe stu­ dententrekker moest worden Dat blijkt nu tegen te vallen De vraag is dan ook wat er moet gebeuren nu Boeker weg­ gaat Moet er een nieuwe docent voor milieufysica k o m e n ' D e afspraak was destijds dat de faculteit ermee zou stop­ pen als het met aan zou slaan "

Alledaagser Verandert het rectoraat als Boeker rec­ tor wordt' Dat valt moeilijk te zeggen Vast staat dat Boeker, ooit zelf vijf jaar lid van de universiteitsraad, de universi­ taire democratie een warm hart toe­ draagt Met zijn rol m het college van decanen, een met­gekozen gezelschap dat achter gesloten deuren vergadert, had hij moeite, omdat hi^ zich er niet voor hoefde te verantwoorden Een duidelijk verschil met de huidige rector, die het merken het decanencollege be­ langrijker te vinden ("daar heb ik de professionals aan tafel") dan de UR Ook het rectorale taalgebruik zal onge­ twijfeld alledaagser worden Datema bezondigt zich soms aan zeer formeel, bestuurlijk jargon, waarm hoofdzinnen regelmatig smoren in almaar uitdijende bijzinnen Boeker houdt van klare taal "Zijn antwoorden zijn meestal vrij di­ rect en helder", zegt Petersen T e n slotte zal Boeker waarschijnlijk de eerste rector zijn die op een motorfiets naar zijn werk komt Hij schijnt zelfs gezegd te hebben dat hij met zal schro­ men ook zo naar het ministerie van O en W in Zoetermeer te reizen Maar afgezien van dergelijke frivolitei­ ten is Boeker eigenlijk een typische vu­ man, vindt collega Tuinmga "Hij is heel degelijk en recht­door­zee, en past daardoor past prima in de traditie van het gereformeerdendom Hij maakt niet vaak grapjes, en als hij het doet, is het altijd een heel degelijk grapje Nee, echt met hem lachen kun je met Maar dat kun je met Datema ook niet "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen