Ad Valvas 1992-1993 - pagina 194

AD VALVAS 19 NOVEMBER 1992

PAGINA 4

Universiteiten participeren in Porgy and Bess Porgy and Bess bewerkt door R Bennett VU koor i s m Uva orkest J Pzn Sweelmckolv Vincent de Kort, m m V Marjone Barnes (Bess) en Ira Spauldmg (Porgy) Ma 23 nov 20 15 uur concertgebouw Haarlem (fl 17,50, CJP fl 12.50) Wo 25 nov 20 15 uur concert­ gebouw Amsterdam (fl 20,, cjp fl 15,­) Naast Porgy and Bess speelt het Sweelmckorkest ook het Cellocon eert van Antonin Dvor~ak.

Anne Pek Een warme juninacht. Twee feestgan­ gers fietsen door het Vondelpark naar huis. Begeleid door een rammelend spatbord en knarsende trappers galmen ze de bekendste 'lullaby' uit de m u ­ ziekgeschiedenis; "Summertime... and the living is easy". Wie kent de liedjes uit Gershwins opera Porgy and Bess niet? Ze zijn in­ middels door velen vertolkt. EUa Fitz­ gerald, L ouis Armstrong, Nina Simone ­ om maar wat namen te noemen. En­ kele jaren geleden had Bronski Beat nog een grote hit met 'It ain't necessa­ rily so', het lied waarin de cynische drughandelaar Sportin' life zijn visie op de Bijbel kenbaar maakt: "L ittle Moses was found in the stream ­ he floated on water to ole farao's daughter. She fis­ hed him, she says, from that stream." Deze week brengt het vu­koor samen met het Sweelinckorkest van de Uni­ versiteit van Amsterdam de bekendste delen uit Gershwins folk­opera ten ge­ hore. H e t koor maakte de afgelopen zomer bekend dat het, om deze uitvoe­ ring mogelijk te maken, nieuwe leden zocht. Een succesvolle oproep; het le­ dental verdubbelde bijna. Honderdvijf­ tig koorstemmen plus twee solisten zul­ len nu de concertgebouwen van Haar­ lem en Amsterdam vullen met een Porgy and Bess in de bewerking van Robert Bennett. Porgy and Bess, Gershwins enige echte opera, was al meteen bij de première in oktober 1935 een succes. Het in 'zwar­ te' klanken vervatte verhaal van de kreupele maar moedige Porgy en zijn labiele geliefde Bess, die zich samen , staande proberen te houden in het arme zuiden van de Verenigde Staten, sloeg zowel bij serieuze muziekliefheb­ bers als bij het grote publiek aan. D e culturele elite was sinds 1923 ­ de Rhapsody in Blue ­ gewonnen voor Gershwin's mengeling van klassieke, Europese klanken en de nieuwe, jazzy ritmes uit de wereld van de Ameri­ kaanse music halls. Dat Gershwin zich voor Porgy and Bess behalve door de jazz ook door de blues en de spirituals uit het achterge­ bleven zuiden had laten inspireren, werd door de intellectuelen van die tijd wel interessant gevonden. Was trends­ etter Parijs niet al jaren in de ban van de barbaarse klanken van de Rus Stra­ vinsky?

Adjes

presenh

PORGY £uvd SIDNEY POITIER • DOROTHY DANDRI06E SAMMY DAVIS.Jr.­PEARL BAILEY

De massa had George Gershwin reeds eerder ontdekt. Eind jaren tien, begin jaren twintig waren de music halls plat gegaan voor zijn songs en musicals. Sterren als Fred Astaire, Ginger Ro­ gers en Ethel M e r m a n verdrongen zich om zijn composities te mogen uitvoe­ ren. De populariteit daarvan was overi­ gens niet alleen aan de muziek te dan­ ken. Ook de teksten waren van een hoog niveau. De meeste daarvan waren aan het briljante brein van Ira Gersh­ win, Georges' broer, ontsproten. D e beide broers begonnen h u n carrière bij de N e w Yorkse bladmuziek­uitge­ verij Remick Co, een van de uitge­ vers waaraan het stukje West 28th Street tussen Broadway en 6th Avenue de naam T i n Pan Alley (blikken pan­ nen­steeg) te danken heeft. Uit de ge­ bouwen van deze uitgevers klonk in de eerste decennia van deze eeuw continu het geluid van piano's waaruit nieuwe massa­melodietjes gehamerd werden. D e 'roaring twenties' waren gouden jaren voor de liedjesindustrie, en de ge­ broeders Gershwin behoorden tot de succesvolste producenten van deze be­ drijfstak. T o c h stamden Ira en George niet uit een muzikale familie. Vader Gersjovits, in 1890 als arme Joodse emigrant van­ uit Sint Petersburg naar Brooklyn ge­ komen, kon zich pas in 1910 een piano veroorloven en zoon Ira, op wie de fa­ milie de hoop gevestigd had, moest weinig van het instrument weten. G e ­ lukkig ontpopte sportfanaat George zich onverwacht tot begenadigd pia­ nist, al vertikte hij het om zich al te veel in de muziektheorie te verdiepen. Die stijfkoppigheid hield hij zijn leven lang; er valt dan ook het een en ander aan te merken op de technische aspec­ ten van zijn composities.

Improvisatietalent Gershwin blonk vooral uit in improvi­ satietalent. Omdat zijn talent voor de studie min­ der manifest was, verliet hij in 1914 op zestienjarige leeftijd de school en trad als pianist en 'song­plugger' in dienst bij Remick's. Daar zag men al snel dat de jongen meer kon dan alleen ander­ mans stukken voorspelen. Hij compo­ neerde in sneltempo verdienstelijke liedjes als "When you want 'em, you can't get 'em, when you get 'em, you don't want ' e m " , de "Yankee Doodle Blues" en " T h e man I love". Vanaf 1924 waren vrijwel alle teksten bij zijn muziek van de hand van broer Ira. Ira Gershwin tekende ook voor de lied­ teksten van Porgy and Bess. H e t zijn stuk voor stuk juweeltjes van 'witty' dichtkunst. L uister naar "I've got plen­ ty of nothing", het lied dat armoed­ zaaier Porgy aanheft wanneer hij an­

Music by G EORG E G ERSHWIN • Libretto by DuBOSE HEYWARD Lyncs b/OuBOSE HEYWARD and IRA G ERSHWIN (Founded on the play

Contents IT AIN'T NECESSASJL Y So BESS, You Is MY WOMAN I GOT PLENTY O ' NUTTIN' A WOMAN Is A SOMETIME TiiiNb

. CHAPPELL CO. LTD., 50, NEW BOND STREET, LONDON, W.f.

dermans zorgen om have en goed aan­ schouwt: "I got plenty o' nuttin' ­ and nuttin 's plenty fo' me. I got no car got no mule I got no misery. De folks wid plenty o' p len­ ty got a lock on dey door, 'fraid somebo­ dy's a goin' to rob 'em while dey's out a mak­in' more." Of het 'slaapliedje' dat Jake na een ruzie met zijn vrouw voor de huilende

baby zingt: "Lissen to yo' daddy warn you, 'fore you start a­traveling. Woman may bom you love you an' mom you but ­ a woman is a sometime thing. Yo' mammy is the first to name you an' she'll tie you to her apron string. Then she 'II shame you an' she 'II blame you tillyo' woman comes to claim you 'cause a woman is a sometime thing. " Vrolijke, kolderieke songs. Maar een opera zonder drama is geen opera. Naast deze liedjes is Porgy and Bess dan ook rijk aan liederen van liefde en verraad, van wanhoop en dood. N e e m het indrukwekkende klaaglied vol be­

Wereldwinkelen Heerlijke Wereldwinkelwijnen kunt u ook in een kerstpakket stoppen. We­ reldwinkel VU (t.o. mensa)' ma/di/wo/do 12 30­13.30, ma­avond 17.30­18 30; tel. (020) 6425906 (Ins). De Derde Winkel, Huidenstraat 16; tel. 020 ­ 6252245

Voetballers gezocht us Schollevers zoekt voor I e elftal zondag dnngend spelers Daarnaast voor za. en zo keepers. De laagste contnbutie. Bel Ben Willem: 020 ­ 6946382.

Verdedigingssport De niet­commerciele karatevereniging "Funakoshi" biedt vm de mogelijk­ heid om kennis te maken met deze veelzijdige semi­contact verdedigings­ sport, 3 avonden per week. Siem, 6937308.

Engelse koormuziek Collegium Chorale Amsterdam is een klem koor dat zingt in de stijl van En­ gelse kathedrale koren. Repetitie­ avond IS woensdag Inl • Rob, 020 ­ 6230156.

Screenplay by N RICHARD HASH

SUMMERTIME

Infobijeenkomst over werken in USA zomerkamp: 27 november, 14 15,uur: Pabo cJe la Salie, G lippenweg 7, Heem­ stede. Info: Camp America, Travel Acti­ ve Programmes, Postbus 107, 5800 AC Venray Tel.: 04780 88074. Handige student, 24 jaar, zoekt woon­ ruimte. Opknappen geen bezwaar. Tot fl. 400,­ incl. Niet Z O David, 020 ­ 6274486.

Porgy' by DuBOSE and DOROTHY HEYWARD)

Originally produced for the stage by the Theatre (jujid ­

Camp America

Te huur gevraagd

Adjes zijn uitsluitend voor in­ cidentele, particuliere regelad­ vertenties zonder commer­ cieel oogmerk; geen diensten, geen goederen boven de f ISOO,­ (vermelding van vraag­ prijs verpliclit). Lengte: maximaal 3 0 woorden of cijferreelisen; gratis titel van maximaal 2 0 tekens, in­ clusief spaties. Kosten: f 9 , 0 0 a contant en gepast; opgave vóór maandag 1 0 . 0 0 uur ter redactie (kamer OD­01, Hoofdgebouw) of schriftelijk met betaalcheque (geen giro­overschrijving): V U , R edactie Ad Valvas, De Boelelaan 1 1 0 7 , 1 0 8 1 HV Amsterdam. Adjes kunnen niet telefonisch opgegeven worden.

SAMUEL GOL DWYN

Oirectei by OTTO PREMIN6ER • Distributeii by COLUMBIA PICTURES p,«u=.drnTODD­AO' T E C H N I C O L O R STEREOPHONIC SOUND

klemmende visioenen dat Serena aan­ heft na de moord op haar man: "My man's gone now. Ain't no use liste­ ning for his tired footsteps climbing up the stairs." , Of het hartverscheurende lied waarin Bess de angst voor haar eigen zwakte verwoordt ­ zij houdt van de zachtmoe­ dige Porgy, maar kan niet loskomen van de brute Crown: "If he just don't p ut dem hot hand on me, I can be good! I can remember! I can he happy!" George en Ira probeerden in Porgy and Bess zo dicht mogelijk bij wat zij noemden de 'negro inflection in the speech' te blijven. O m een goed idee te krijgen van wat die 'neger­stembuigin­ gen' dan wel inhielden, maakte George enige cultureel­antropologische uit­ stapjes. DuBose Heyward, schrijver van de roman waarop Gershwin zijn opera baseerde, vergezelde hem. Ze be­ zochten de voormalige plantage in South­Carolina waar het verhaal zich afspeelde, woonden kerkdiensten bij en zaten in het plaatselijke café.

Negerslaven De folklore van de voormalige neger­ slaven fascineerde George. In decem­

Adjes

T o e n de gedachte aan een jazz­opera Gershwin rond 1925 begon bezig te houden, schreef hij aan een vriend: "Ik denk dat het een neger­opera moet worden, omdat het voor een neger niet ongepast is om 'jazz' te leven. De stemming kan probleemloos van extase op lyriek overgaan, omdat de neger zo­ veel van beide in zijn natuur heeft." Extatisch, lyrisch, swingend, ongepo­ lijst. Zo omschrijft Gershwin de zwarte bevolkingsgroep waar hij zijn inspiratie uit putte, zo omschrijven de handboe­ ken Gershwin's muziek. Technisch perfect is die misschien niet, aansteke­ lijk is ze zeker. D a t bewijst alleen al het feit dat zijn liedjes op een warme zo­ meravond als vanzelf aan de kelen ont­ snappen.

AFGESTUDEERD? Een nieuwe baan, jarig, of zo maar iets te vieren"? de idele gelegenheid voor het geven van een borrel (of een feest) vind je in het café van CAREL'S 2. G ratis ruimte en barkeepers' Bel voor verdere informatie of reservering. 020 ­ 6622490

Verspreidexpress

29januan, 5­sterrenskigebied Zillertal (300 km piste, 3268 m hoogte) f. 619,­ inclusief skipas, halfpension, ac­ tiviteitenprogramma. Info: Angelique Koopman 020 ­ 6799282, Paul van Thiewen 013 ­ 366739; Patncia van Kemenade 040 ­ 435461

Wekelijks op donderdag f 100,­ tot f. 200,­ verdienen met het h.a.h ver­ spreiden van buurtbladen in A'dam"? Dat kan bij de VERSPREIDEXPRESS. Postbodewagentjes en goeie routes aanwezig. Duo­banen mogelijk. Inl. en aanmelden bij Verspreidexpress, Tuin­ straat 77­B, 1015 NZ A'dam Tel 6273683 / 6203958.

Roadhouse 69 De stevige bluesrockband. Veel ge­ vraagd voor studentenfeesten. Dans­ bare muziek Covers van o.a. Ene Clapton, De Dijk en Guns 'n Roses Eventueel met discotheek. Voor demo, boekingen en info: 020 ­ 6841760 of 6172545.

Beaujolais Primeur Dinsdag 1 december organiseert de Vesvu weer een spetterend Beaujolais Pnmeur Feest, in Mulliver's Wijnlokaal, Lijnbaansgracht 266­267, aanvangs­ tijd 21.00 uur. Kaartverkoop a fl. 3,50 op de Vesvu­kamer 2A­11. Tot ziensl

Adjes commercieel zijn voor alle regeladvertenties die niet onder 'Adjes' vallen. Prijs: f 3 5 , ­ voor de eerste tien regels, f 15,­ voor elke vijf volgende. Titel van maxi­ maal 2 0 tekens (inclusief spa­ ties): gratis. Opgave uitslui­ tend schriftelijk en onder vooruitbetaling bij: Bureau van Vliet bv, Postbus 2 0 , 2 0 4 0 AA Zandvoort.

Grammaticale shock? Maatschap REDAX helpt bij het schrij­ ven van papers, scnpties en disserta­ ties. Zowel Nederlands­, als Engelsta­ lig Voor tekstverwerking, correctie, re­ dactie of advies bel je nu: 020 ­ 6974097.

Enflanó

ber 1933 liet hij een journalist weten dat hij zeer onder de indruk was van 'het primitieve karakter' van h u n gods­ dienstbeleving. Hoewel men h e m zeker niet van negerhaat mag betichten ­ hij liet bijvoorbeeld vastleggen dat zijn opera alleen met een volledig zwarte cast uitgevoerd mocht worden ­, zou­ den zijn woorden tegenwoordig menig wenkbrauw in de hoogte doen schie­ ten.

Dé studentenskireis

commercieel

M o d e In

Studiebegeleiding Mr. van der Gronde repeteert Romeins Recht, rechtsgeschiedenis, handels­ recht, burgerlijk recht (propedeuse en doctoraal BR 1 t/m 4), strafrecht, Eu­ ropees recht, staatsrecht, adm recht, 's Avonds en overdag G roepsgrootte: Max. 7 pers. Opgave telef. tijdens kan­ tooruren: 030 ­ 523089. 90% deelne­ mers slaagt.

SISC/CJP Reizen 5/12: 9 d Rusland va 1395,­ Kerst­ reis Parijs va 175,­. Kerst/nwj reizen: Praag va 195,­. Kerstreis­ 8 d. Barce­ , lona va 445,­ Nwj.reis: Budapest va 395,­. SISC, Singel 60, tel. 020 • 6255623.

Wintersportreizen Frankrijk busreis ­i­ appartement + ski­ pas V a f 349,­. Oostenrijk busreis + hotel hp ­I­ skipas v.a. f 559,­. Voor groepenorganiseren wij tegen zeer lage prijzen speciale reizen op maat. GoGo Tours 010 ­ 4142599. Lid SGR.

Kinderkamp/uitwisseling Children International Summer Villa­ ges: Ben je ouder dan 21 jaar en wil jeze zomer als leiding naar een inter­ nationaal kinderkamp of uitwisseling' Aanmelding uiterlijk I j a n . Bel naar 020 ­6712697 (ma. 20­22 uur, do. 20 22 uur).

Aktieve skivakanties Low budget aktieve skivakanties voor jonge, gezellige en aktieve mensen in Franse sneeuwzekere topgebieden Bus ­1­ skipas + skiles ­i­ skihuur ­i­ app. (4­12 persoons) vanaf f. 549,­ Speciale groepskortingeni Bel SPOR­ TIEK 08870­17770.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen