Ad Valvas 1992-1993 - pagina 163

PAGINA 9

AD VALVAS 2 9 OKTOBER 1 9 9 2

1 Conditietraining goed tegen chronisciie stress 'Sport is heel ontspannend maar een avondje stappen is dat ook' Het Bureau Studenten Voorzieningen overweegt, zo was vorige weel< in Ad Valvas te lezen, om sporten aan de VU duurder te maken. Helaas, want uit het proefsc hrift van de onlangs gepromoveerde Eco de Geus, blijkt dat conditietraining een goede remedie kan zijn tegen de gevolgen van stress, zoals een hoog cholesterol­ gehalte en een verhoogde bloeddruk.

serie er in voor kwam. Fouten werden direct gestraft met een luide toon. In het geniep werden de taken steeds moeilij­ ker gemaakt zodat er hevige lichamelijke stressreacties optraden. Een voorbeeld van zo'n reactie is een verhoogde, bon­ zende hartslag. De verwachting was dat er door de trai­ ning een verandering in de stressreacties zou ontstaan. Ook veronderstelde De Geus dat de training een gunstig effect zou hebben op het omgaan met stress. Om deze laatste veronderstelling te toet­ sen, werden psychologische vragenlijsten afgenomen. Maar helaas, de uitkomsten waren teleurstellend. De onderzoeker kon geen van deze verbanden de vast­ stellen. Zou conditietraining dan mis­ schien helemaal niet zo goed zijn tegen stress? De Geus bleek echter niet voor één gat te vangen, en startte een tweede onder­ zoek. De training werd langer (acht maanden), de taakjes intensiever. Om ze extra 'stresserend' te maken werd een element toegevoegd: iedere proefper­ soon was lid van een team. Als één per­ soon slecht zou presteren zou het team vijfhonderd gulden beloning mislopen. Maar zelfs in deze constructie vond de onderzoeker geen verband tussen trai­ ning enerzijds en stressreactiviteit en 'coping' anderzijds. Waar sporten we dan eigenlijk nog voor? Alleen maar voor de lol?

Hoge bloeddruk Titia Buddingh' Eco de Geus, afgestudeerd in de bewe­ gingswetenschappen, heeft de afgelopen vier jaar als Oio gewerkt bij de faculteit psychologie en pedagogiek. Hij onder­ wierp in zijn eerste studie veertien onge­ trainde vu­studenten aan een intensieve conditietraining. In eerste instantie moesten de proefpersonen twee keer per week vier kilometer hardlopen. O m de training zwaarder te maken, werd de af­ stand verlengd tot vijftien kilometer. Vanaf het begin ondergingen de studen­ ten bovendien twee keer per week een combinatietraining met onder meer springen, klimmen, gewichtheffen en aerobics. Voorafgaand en na afloop van de trai­ ning werd een aantal stressopwekkende taakjes voorgelegd. Zo moesten de proefpersonen een serie van drie letters onthouden, die hen op een videoscherm gepresenteerd werd. Vervolgens kregen ze steeds een andere serie letters te zien, waarbij ze zo snel mogelijk aan moesten geven, of één van de letters uit de eerste

Een derde hypothese die De Geus heeft onderzocht betreft de negatieve invloed van stress op risicofactoren voor hart­ en vaatziekten, zoals een hoge bloeddruk. De hypothese was dat training een rem­ mend effect zou hebben op deze facto­ ren. En inderdaad. De Geus vond dat de getrainde personen een lagere bloed­ druk, een lagere hartslag en een lager cholesterolgehalte hadden dan de men­ sen uit de controlegroep. Voornaamste conclusie van De Geus is dan ook dat conditietraining kan worden aanbevolen als een remedie tegen de ongunstige in­ vloeden van chronische stress. Op zijn kamer in het Provisorium op het vu­terrein, geeft hij toe dat de eerste re­ sultaten wat teleurstellend waren. "T ja, je kan dan wel gaan draaikonten en re­ denen gaan verzinnen waarom je onder­ zoeksgegevens wellicht niet zouden kloppen, maar daar schiet je niet veel mee op. Het is belangrijk om uit te zoe­ ken hoe het verband tussen stress en conditie dan wél zou kunnen liggen" Gedurende het onderzoek kreeg De Geus steeds meer twijfels over de be­

' ' ' ^LS^''?'­­'.­'"'^­;­;­

De Geus met zijn paranymfen tijdens de promotie trouwbaarheid van laboratoriumtests als meetinstrument voor stressreacties. "Ik wil me in de toekomst bezig gaan hou­ den met het ontwikkelen van andere ins­ trumenten. Er is nu bijvoorbeeld al een kastje, zo groot als een walkman, dat je gewoon bij je kan dragen. T erwijl je je gewone dagelijkse taken verricht, kun­ nen we met dat apparaatje bepaalde li­ chamelijke stressreacties meten." Uit eerder onderzoek is gebleken dat er belangrijke verschillen zijn tussen spor­ ters en niet­sporters. Onderzoeken naar de effecten van bedrijfsfitness geven bij­ voorbeeld aan dat mensen die gebruik maken van de sportfaciliteiten, over het algemeen productiever zijn en minder vaak ziek thuis blijven. Ook is gebleken dat duursporters minder neurotisch en minder depressief zijn. Bovendien ble­ ken zij minder gebukt te gaan onder stress. De Geus vindt dit gegeven niet tegen­ strijdig met zijn onderzoeksresultaten. "Je moet oppassen zomaar conclusies ergens aan te verbinden. Aannemelijk is immers dat diegenen die veel aan sport

doen, sowieso al een andere psychologi­ sche make-up hebben, en dat de ver­ schillen dus niet veroorzaakt worden door de training."

Volkswijsheid Na evaluatie van de vragenlijsten bleek dat de conditietraining geen effect had op welbevinden, zelfvertrouwen, zenuw­ achtigheid, attitudes en de omgang met stresssituaties. Dit druist in tegen de volkswijsheid dat sport goed is voor het psychisch functioneren. De Geus vertelt echter dat als mensen sporten leuk vin­ den, het wel heel ontspannend kan wer­ ken, zoals een avondje stappen ook ont­ spannend is. Bovendien is eerder geble­ ken dat er bij mensen met psychologi­ sche klachten wel sprake is positieve trainingseffecten. Verschillende studies hebben bijvoorbeeld aangetoond dat een zogenaamde 'hardlooptherapie' bij de behandeling van depressiepatiënten geen slechtere en soms zelfs betere re­ sultaten oplevert dan psychotherapie. De Geus is afgestudeerd bewegingswe­ tenschapper, maar is jaren geleden bij de

Foto Nico Boink , AVC/VU

faculteit psychologie en pedagogiek te­ recht gekomen. Voordat hij aangesteld kon worden als Oio, heeft hij verschil­ lende tijdelijke contracten gehad, onder andere bij de technische dienst. "We moesten wachten op geld van het N W O . Omdat ze me wel graag wilden behou­ den heb ik toen een tijdje als een soort systeemanalist gewerkt. Dat contract hebben ze geloof ik wel vier keer moeten verlengen, voordat ik als Oio aan de slag kon." De Geus vindt dat jonge onderzoekers met veel carriére­onzekerheid moeten leven. T och is dit voor hem geen reden om een baan buiten de universiteit te gaan zoeken. Wel vind hij het een gemis dat er geen sportfaciliteiten op het vu­ terrein zijn. Een fanatieke sporter is hij echter niet. "Ik squash nog wel twee keer per week," vertelt De Geus, "maar van hardlopen, wat ik vroeger veel deed, komt het de laatste tijd niet meer. Daar­ voor heeft het onderzoek te veel tijd in beslag genomen." • J.C.N, de Geus. The effects of fitness tramrng on physio­ logical stress­reac tivity.

Ik zal het nog eens proberen uit te leggen' Minister Ritzen is niet boos te krijgen in debat Pieter Evelein Het is lastig debatteren als je elkaar niets nieuws te vertellen hebt en niet van plan bent ook m a a r een duimbreed te wijken. H è t debat over de t e m p o b e u r s , afgelopen m a a n d a g in U t r e c h t , was d a n ook niet m e e r dan een herhaling van zetten. Minister Ritz en, de univer­ siteiten e n de studenten p l o e g e n echter onverstoorbaar voort. De debatten over de tempobeurs heb­ ben iets weg van een verkiezingstour­ nee. Bij de derde of vierde spreekbeurt van de lijsttrekker is alle hoop op een verrassing verloren. Zolang met het uit­ dragen van D e Boodschap echter nog zieltjes kunnen worden gewonnen, wordt de tournee voortgezet. Zo ook in het geval van de tempobeurs. Studentenorganisaties, universiteiten en minister hebben al lang geen gehei­ men meer voor elkaar. H u n standpun­ ten zijn onwrikbaar, elke poging tot overtuigen is tot mislukken gedoemd. Toch grijpen zij elke confrontatie waar­ bij publiek aanwezig is dankbaar aan om hun argumenten opnieuw naar voren te; br<ng^n.­De universiteiten

heffen theatraal de armen ten hemel en roepen uit dat de tempobeurs tot een totale chaos zal leiden bij de Informati­ seringsbank. De minister verdedigt dat de maatschappij voor haar belasting­ geld toch zeker wel een minimum te­ genprestatie mag verlangen en de stu­ denten klagen over slechte onderwijs­ programma's en gebrek aan studiebege­ leiding. "Er zijn nog heel wat studenten die niet precies weten wat de tempobeurs in­ houdt", verklaart voorzitter Calluna Euving het initiatief van het Interuni­ versitair Studenten Overleg (Iso) tot Hèt debat over de tempobeurs. "Je krijgt publiciteit. Dat is altijd nuttig als je ergens tegen bent. D e T weede Kamer moet zich nog uitspreken." Minister Ritzen heeft uiteraard de plicht zijn beleid te verantwoorden. Dat doet hij, serieus als geen ander. Steeds met begrip, maar altijd zonder een mil­ limeter speelruimte. "Ik snap wel dat mijn voorstel de universiteiten soms be­ nauwt. Maar ik garandeer dat de kwali­ teit van het onderwijs blijft gehand­ haafd." Universiteiten vinden zijn plannen 'vol­ strekt onverantwoord', studenten noe­ men hétn,een wereldvreemde techni­

De universiteiten morren, de studenten klagen maar minister Ritzen legt het allemaal nog eens uit Foto Bram de Hollander

cus, maar Ritzen wordt nooit boos. Hij zegt: "Ik zal het nog eens proberen uit te leggen." En haalt maar weer eens de machinebankwerker van stal, die ook niet wordt betaald om buiten zijn werk 'sociale vaardigheden op te doéri..Wie ,

drie jaar hard studeert, kan niet vervol­ gens een halfjaar naar Amerika. Daar is studiefinanciering echt nooit voor be­ doeld. Studenten die hem maandag een zweepje aan wilden b i ^ e n verzocht hij

dringend doch beleefd hun cadeau weer mee te nemen. Hij heeft er al één van de Landelijke Studentenvakbond gekregen, en dat is wel genoeg. "Want ik jaag studenten helemaal niet op!" (HOP) • ,'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen