Ad Valvas 1992-1993 - pagina 84

AD VALVAS 24 SEPTEMBER 1992

PAGINA 4 I

Willink, 192S

Een vriendschap met tussenpozen

^ ' ^ = S V ? ­ ^ ' , . . , ­ ­.

­­ fc E'

„v^ ­/ï/­^' ''^%

DIck Roodenburg Vrienden voor het leven, het klinkt als de titel van een onvervalste smartlap, maar is het motto van een deze week geopende tentoonstelling in het E xpos­ orium. D e vrienden waar het om gaat zijn de Duitse kunstenaar Herbert Beh­ rens­Hangeler (1898­1981) en zijn N e ­ derlandse collega Carel Willink (1900­ 1983). Sinds ze elkaar in 1921 in Ber­ lijn leerden kennen, bleven ze ­ zi) het met een hiaat van ruim dertig jaar ­ corresponderen. Enkele weken geleden vertelde E xpos­ orium­medewerkster Hendnekje Bosma tijdens een interview met dit blad al jaren met de voorbereiding van de tentoonstelling bezig te zijn. Ze stuitte ooit op Behrens­Hangeler toen ze op excursie was met studenten kunstgeschiedenis in Berlijn en kwam er achter dat hij met name in de jaren twintig heel intensief contact had gehad met Willink. Over de vriend­ schap tussen beide kunstenaars schreef Bosma een begeleidende tekst, waar­ aan gegevens in dit artikel ontleend zijn. Want Willink, die kennen we, maar van Herbert Behrens­Hangeler had ik eerlijk gezegd nog nooit ge­ hoord. D e onbekendheid van Behrens­Hange­ ler heeft alles te maken met de politie­ ke ontwikkelingen in het Duitsland van deze eeuw. D o o r de nazi's werd zijn abstracte kunst entartet genoemd en na de oorlog had hij de pech in Oost­ Duitsland terecht te komen, waar hij als 'formalist' lange tijd werd doodge­ zwegen. D e communistische Oostduit­ se heilstaat stond slechts kunst toe die overeen kwam met de ­ door het regi­ me voorgeschreven ­ werkelijkheid. Pas na zijn dood in 1981 werden in Leip­

Adjes

zig, Dresden en Berlijn exposities van zijn werk georganiseerd. Overigens schrijft Bosma in haar tekst dat Behrens­Hangeler vanaf 1933 tot de entartete kunstenaars gerekend wordt en dat lijkt m e in zekere zin een anachronistisch gebruik van de term. Pas op 19 juh 1937 werd in M u n c h e n ­ parallel aan een grote expositie van of­ ficieel goedgekeurde Duitse kunst ­ de eerste tentoonstelling van ontaarde kunst geopend. Daar waren schilderij­ en en beeldhouwTverken te zien die vol­ gens de organisatoren gekenmerkt wer­ den door een vervorming van de wer­ kelijkheid en daarmee een uiting waren van het verval van de cultuur. D e ten­ toongestelde kunst werd vergeleken met werk van patiënten van een psy­ chiatrische kliniek te Heidelberg. N a M ü n c h e n ging de expositie langs ver­ schillende andere Duitse steden en na afloop werd een deel van de werken vernietigd. E en ander deel werd in

Beeldende kunst 1939 m Zwitserland geveild; de o p ­ brengst was bestemd voor de Duitse bewapening. Ook een belangrijk deel van Behrens­Hangelers vroegere werk werd door de nazi's vernietigd. In 1933 verbrandde de SA een treinwagon met zijn schilderijen en dan doet het er na­ tuurlijk niet meer toe of zijn werk toen al entartet genoemd werd.

Avant­garde Carel Willink ontmoette Behrens­Han­ geler in 1921 op de vrije tekenschool van de Berlijnse schilder H a n s Balu­ schek. Oorspronkelijk zou Willink naar Delft gaan voor een ingenieursstudie.

De Stichting Educatieve I nformatica Nederland (SEIN) zoekt werkstudenten voor promotiewerkzaamheden en lera­ ren voor: dBase I V, Lotus 1­2­3, Word­ Perfect. Schrijf naar: dr.ir. C Brouwer, B. Hogguerstr 461, 1064 CT Amster­ dam Of bel 020 ­ 6118068.

SprookjesNachtToernooi Zaterdag 24 oktober vanaf 2 1 00 uur m Sportcentrum Uilenstede Groots spektakel met vele sporten, spelen, 'Fun­games', 'surprise­acts' I nschrijf­ formulier bij posters op de VU of Sportcentrum Uilenstede Zie ook me­ dedelingen 'ASVU'

,•

«»

f

ï'i-t-'

nMJ

r­­> 4

••a ?^

m y i!.; ;.

^^m

•*•! "il •s ^ ­.;­.* 1 '

J^.^"^?^

^

ïl?

maar m 1919 besloot hij om kunste­ naar te worden. Van zijn vader kreeg hij toestemming om in Berlijn te gaan studeren. Behrens­Hangeler raakte al op jonge leeftijd betrokken bij het avant­garde milieu in Berlijn. Hij liet zich inspireren door het abstracte werk van Paul Klee en Wassily Kandinsky, de kubistische composities van George Braque en Juan Gris en de dadaïstische collages van H a n n a h H o c h en John Heartfield. Naast schilder was Beh­ rens­Hangeler ook musicus en hij streefde ernaar de muzikale abstractie in zijn schilderkunst te verwerken. N a zijn studie bij Lovis Corinth kwam hij terecht op de genoemde school van Baluschek. Al snel waren Willink en Behrens­Hangeler goede vnenden. M e t z'n tweeën bezochten ze concer­ ten, lezingen, tentoonstellingen en de cafés m de arbeiderswijk Neu­Kölln. Beiden interesseerden zich voor litera­ tuur. Voor twee toneelstukken die Beh­ rens­Hangeler schreef maakte Willink de decorontwerpen. Vanaf 1923 deden beide kunstenaars mee aan verschillen­ de exposities.

N a een gezamenlijke reis door Frank­ rijk in 1927 bleven de contacten voor­ namelijk beperkt tot een briefwisseling, die echter m 1933 stopt. H e t boven be­ schreven politieke isolement van Beh­ rens­Hangeler zal daar zeker mee te maken hebben, maar daarnaast valt op te merken dat beide kunstenaars ook in artistiek opzicht uit elkaar groeiden. Willink ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Nederlandse magisch realisme, ter­ wijl Behrens­Hangeler de abstractie trouw bleef. Pas in 1965 werd de cor­ respondentie weer hervat. T o t Beh­ rens­Hangeler in 1981 stierf, bleven ze elkaar schrijven.

Overlap H e t toeval wil dat vanaf deze m a a n d ook in het Stedelijk M u s e u m te A m ­ sterdam en in het Centraal M u s e u m te Utrecht werk van Carel Willink te zien is. Aanvankelijk waren de drie organi­ satoren, te laat op de hoogte van el­ kaars plannen, bepaald met blij met deze samenloop van omstandigheden, die uiteraard nogal wat consequenties

zou kunnen hebben voor het bruikleen. Achteraf bleek dat mee te vallen. Bosma beschouwt haar project in het Exposorium als een zinvolle aanvulling op wat de beide musea te bieden heb­ ben en hoopt meegenomen te worden in de publiciteit rond de beide andere tentoonstellingen.

Stedelijk Het Stedelijk M u s e u m laat werk zien uit de nalatenschap van de weduwe van Willink, Sylvia Willink­Quiel. Uit de tekeningen en aquarellen is een keuze van ongeveer tachtig bladen ge­ maakt, die gegroepeerd naar de ver­ schillende fases in het oeuvre van Wil­ link worden getoond: van zijn vroege tekeningen via Berlijn, Amsterdam en Parijs naar zijn magisch realisme in de jaren dertig, zijn portretten van rond 1945, zijn landschappen met dieren van 1951 tot 1962 en zijn latere teke­ ningen tot zijn dood in 1983. H e t Cen­ traal M u s e u m in Utrecht toont de abs­ tracte Willink uit de periode van 1920 tot 1930 en overlapt daarmee wat tijd betreft de expositie aan de v u .

Spaans

Tennis

Huiswerkbegeleidster

Studie Beurs '92

Kom bij de Amsterdamse studenten Ruiterver BLOK Beginners wo. 18 00­ 19 00. Gevorderden­ di. avond Bel José (6881589), Myrthe (6208584, antw.app.).

Spaanse les voor beginners. Kleine groepjes Bel. 020 ­ 6620664, vragen naar Angels.

Gezocht 2 tenniss(t)ers voor de zater­ dagavond van 22.00 tot 24.00 uur te Amstelveen (1 okt tot 30 maart). Tel. 020 6450534.

Gezocht voor de exacte vakken. Ver­ goeding f. 15,­ per uur Op dinsdag­ en woensdagmiddag. Inlichtingen. Marok­ kaans Meisjes Centrum Tel 020 ­ 6256036. Vragen naar­ Peterke Ub­ bens

Interesse in taalcursus of uitwisse­ lingsprogramma' Kom naar Studie Beurs '92: 1,2 en 3 oktober, Staten­ hal, Den Haag. Tel 070 ­ 3512851. Studie Beurs maakt wegwijs in hoger ondera/ijs'

Op ma/wo­avond voor dames en heren in de Pijp. Ook Conditie­traming op do­ avond I nfo­ 6157460 / 6372918.

SEIN

' ^ '»­,­ü

Paardrijden

Turnen: KTV­Olympia

Adjes zijn uitsluitend voor in­ cidentele, particuliere regelad­ vertenties zonder commer­ cieel oogmerk; geen diensten, geen goederen boven de f 1 5 0 0 , ­ (vermelding van vraag­ prijs verplicht). Lengte: maximaal 3 0 woorden of cijferreeksen; gratis titel van maximaal 2 0 tekens, in­ clusief spaties. Kosten: f 9 , 0 0 a contant en gepast; opgave vóór maandag 1 0 . 0 0 uur ter redactie (kamer O D ­ 0 1 , Hoofdgebouw) of schriftelijk met betaalcheque (geen giro­overschrijving): V U , Redactie Ad Valvas, De Boelelaan 1 1 0 7 , 1 0 8 1 HV Amsterdam. Adjes kunnen niet telefonisch opgegeven worden.

Auteursrecht. Mw. S M.E Willink­Quiel

..z,. %%£

V ^273

i

9

De tentoonstelling Vrienden voor het leven, met werk van Herbert Behrens Mangeler en Carel Willink, is tot en met 30 oktober te zien in het Exposorium van de Vrije Universiteit Het Stedelijk Museum organiseert tot en met 22 november een tentoonstelling van tekenin gen en aquarellen van Willink

^->;a i m

Bestuurslid gezocht Vanaf oktober is er een positie vrij in het ASVU­bestuur Wil je mee beslis­ sen over de gang van zaken binnen de Algemene Sportcommissie VU' Sollici­ teer voor 30 september I nfo: ASVU­ mededelmgen

Sportraadsleden gez.

Reünie Oudleerlingen van College Blaucapel­ de school bestaat 75 jaar Reden voor een reunie op zaterdag 17 oktober (v.a. 14.00 uur). Opgeven vóór 1 okto­ ber: College Blaucapel, Winklerlaan 373, 3571 KG Utrecht

Kinderrechtswinkel De Kinderrechtswinkel vraagt m i v ok­ tober vrijwillige medewerkers ­junsten, pedagogen voor 15 uur per week. I n­ formatie vóór 1 oktober bij Maud Droogleever Fortuyn, tel 6264194 of 6794647

Medisch­Statistisch

Voor het komende jaar zoekt de ASVU nieuwe sportraadsleden. Sportraadsie den vertegenwoordigen hun sport bin­ nen het beleid voor de ASVU Voor meer informatie zie ASVU mededelin­ gen, achtenn.

Ir Pieter H A J.M van Gelder levert Medisch­Statische analyses en schrijft databases t b v. (afstudeer)projecten / stages etc. Inlichtingen 070 ­ 3551523 ('s avonds tot 23.00 uur).

Wereldwinkelen

Studentbestuurslid

Verpest uw gebit bewust met chocola uit de wereldwinkel De Derde Winkel, Huidenstraat 16, tel 020 6252245 Op de VU Wereldwinkel VU. geopend ma/di/wo/do 12 3 a i 3 . 3 0 en maan­ dagavond 17 3 a i 8 30 (t.o. mensa)

Ben je creatief, hou je van organiseren en doe je aan CV building­? Dan ben jij de uitgelezen persoon voor onze vaca­ nte bestuursfunctie Lezingen Tevens commissieleden gezocht vormings­ centrum­VU, N­082 Tel. 5484524

Gezocht

Studentbestuurslid

Voor 4­6 mnd. socioloog/econoom m/v (of ouderejaars student) voor be taald literatuuronderzoek naar positie meewerkende echtgenoteinbednjf Er­ varing met WP en onderwerp van on­ derzoek gewenst. I nlichtingen 020 ­ 6430652 (na 20 00).

Economen opgelet' Wil je en/anng op­ doen op bestuurlijk èn financieel ter­ rein' Dat kan, bij vormingscentrum VU als studentbestuurslid­Financien Vor­ mingscentrum­VU, N 082 Tel 5484524

Eetverslaving Als je dwangmatig eet en je steeds aan eten blijft denken, helpt de in Oc­ tober weer startende vrouwenpraat­ groep je misschien. Aanmelding tot 30 sept bij Hania Kaufmann, tel 6250039.

Danspartner gezocht. Welke heer verlost mij van mijn huidi­ ge enge danspartner. Je moet ritmege­ voel hebben en niveau zilver / zilver ster Tel. 6930722, Yvonne

Schuitje varen

Bridge Carrière

Huur je eigen sleepboot (20­50­70 pers.) door onze Amsterdamsche grachten, van Jordaan tot Wallen, evt met een enthousiaste accordeonist Studentenprijs, f 4,­ p p p.u Voor info bel Roel 030 ­ 944357.

start je carnère bij een (studenten) club die al vele sterren heeft voortge­ bracht. Krokodille­coup, strip­squee­ zes, diepzee­snif Common­sense bij bhdge­club Schoppenuil. Elke dinsdag­ avond 19 45, Sportcentrum Uilenste­ de I nfo na 18 00: Wijnand, 6220217.

Vergadertechnieken

Info Buitenland Zoekt lesgevers (onbetaald) voor Ne­ derlandse lessen aan buitenlanders met weinig of geen schoolervaring (zondagmiddag). Ondenwijservanng is met vereist Voor inwerken en begelei­ ding wordt gezorgd. Informatie­ 6850515 (zo. 13­19; v a 13/9)

Rugby voor dames

Huishoudelijke hulp

Kennismakingscursus rugby voor dames dik, dun, groot, klem. AAC Am­ sterdam, Sportpark de Eendracht Start Do­avond 24 sept 18 30 uur. I nl. Anja: 6109825 of Gaby­ 6866735.

Vlotte, handige huishoudelijke hulp (V) gevraagd voor pand in A'dam Zuid; di , do. en za. van 8.00 ­ 1 0 00 uur. Tel. 020 ­ 6761181

Hockeysters gezocht

Dé studentenskireis

Hockeyclub Xenios zoekt dames / meisjes voor reserve Ie klasse team (D 2) Xenios heeft veel studenten onder haar leden en is goed bereik­ baar met OV I nformatie' Bel 6627219, Martine / 6653878 (antw.app )

29januan, 5­sterrenskigebied Zillertal (300 km. piste, 3268 m. hoogte) f 619,­ inclusief skipas, halfpension, ac­ tiviteitenprogramma. I nfo Angelique Koopman 020 ­ 6799282, Paul van Thiewen 013 ­ 366739, Patncia van Kemenade 040 435461

Adjes

Zingen is in

Zwemvereniging

Waar blijf j i j ' Kom eens luisteren bij het Franz Liszt Kamerkoor Koorerva­ nng vereist. Wij repeteren op dinsdag avond. Info Liesbeth Wijkhuizen, tel 6420281, Wil Martijn, tel. 6931639 (tussen 18 00­19.00 uur)

lOO­jarige zoekt contact met jonge sportieve studenten Geïnteresseerd in. wedstrijdzwemmen / waterpolo / tnathlon / tnmzwemmen Bel zwem­ vereniging 'het Y 1892'. 020 6943937 (Arjan)

Woonruimte gezocht

Te koop:

Bedrijfskunde­student zoekt i v.m stage per 1/10 (onder)huur woonruim­ te in A'dam, liefst zes maanden. Voor mooie kamer of etage f. 150, belo­ ning. Bel 050 ­144989 (I vo)

Tweezitsbank, bordeauxrood fl 100,­. Salontafel, ovaal wit­ fl 20,­ 3 Gevel­ kachels (gas), per stuk. fl 35, 4 Pits gasstel (Atag). fl 75,­ Electrische oven (Tefal), fl 75,. Telefoon: 6459839 (na 19.00 uur)

Nieuwe rokkostuums Gloednieuwe jas ­i­ pantalon ­i­ rokwit. Nooit gedragen, nog in het plastic Zo­ lang de voorraad strekt f 430,­. Tel.. 6278048.

Erger JIJ je ook zo tijdens vergaderin­ gen aan de misverstanden en de verio ren tijd' Goed vergaderen kun je leren Volg de cursus Vergadertechnieken bij het Vormingscentrum VU Start 10 ok­ tober Tel 5484524

Verdien f. 10,­

Wil je Spaans leren?

Bijles statistiek

Vlot, gezellig, effectief. Zó ziet mijn Ideale les er uit. De jouwe ook' Ik zoek medestudenten en een docent(e) Eén les per week, liefst op de VU, Bel Hans 020 ­ 5484979

2 Studentes prop Wiskunde zoeken ondersteuning in Statistiek, in vorm van 2 uur bijles per week (voorkeur vrouw). Goede beloning. Tel. 6752339 / 03653­33155

Bridge Cursus Duik ook eens andere studieboeken m' Leg het fundament voor diepzinnige creatieve vrijetijdsbesteding tot onbe­ taalbare oudedagsvoorziening. 10 weken cursus vanaf november, fl. 90,­ inclusief cursusmatenaal I nfo na 18.00. Wijnand, 6220217.

Met enkele leuke psychologische ex­ penmenten (duur ong 45 mm.). Je kunt donderdag 1 oktober van 9 00­ 15 30 uur terecht in zaal B­21 v h provisonum, de Boelelaan 1115.

Ration.Emot.Therapie 6 Oktober start de cursus Rationeel­ Emotieve Therapie met als einddoel het behalen van het Primary Certificate afgegeven door het Institute for RET te New York. Informatie I nstituut RET: 023­328817.

Oppas gezocht Voor dochter van vier jaar Maandag, dinsdag, donderdag van 14 30­18 00 uur, in Amstelveen ­ Middenhoven Ook van school halen I n bezit van eigen vervoer Schoolvakanties vrij. Géén huishoudelijk werk. Tel. 6437857.

Studie Beurs '92 studeren in het buitenland of verande­ ren van studie' Kom naar Studie Beurs '92: 1, 2 en 3 oktober, Staten­ hal, den Haag Tel 070 ­ 3512851. Studie Beurs maakt wegwijs in hoger ondenwijs'

Onderwijssymposium Gezocht: kritische onderwijsconsumen ten. WI J bieden: symposium "Van mo­ dieus naar kwaliteitsbewust" Zoek­ tocht naar de beste opleiding per stu­ dierichting. Waarop moet kwaliteitsver gelijking letten' Kom 3 oktober met f 10,­ naar Den Haag. 070 ­ 3512851.

commercieel Adjes commercieel zijn voor alle regeladvertenties die niet onder 'Adjes' vallen. Prijs: f 3 5 , ­ voor de eerste tien regels, f 15,­ voor elke vijf volgende. Titel van maxi­ maal 2 0 tekens (inclusief spa­ ties): gratis. Opgave uitslui­ tend schriftelijk en onder vooruitbetaling bij: Bureau van V liet bv. Postbus 2 0 , 2 0 4 0 AA Zandvoort.

BALLETSTUDIO Catherina de Vries, Anjeliersstraat 157, Jordaan. Klassiek /jazz / condi­ tie. Studentenkorting I nl 020 ­ 6242492

SISC/CJP SISC/CJP Arrangementen oktober. Frankfurt­ 2­4 okt., Buchmesse, v a fl 175,­ Brussel. 4 okt, opera, v a fI 80,­. Egypte. 16­30 okt., rondreis, v a fl. 1 395,­. Egypte 16­25 okt., rond­ reis, V a. fl 1195,­. Parijs 17 20 okt., architectuur/musea, v.a fl 175,­ NewYork 17­25 okt, architectuur/musea, v a fl 1.295,. Praag: 17­22 okt., architectuur/musea, v.a fl 245,­ Bar celona: 17­24 okt, architectuur/musea, v a. fl 445,­ SISC, Singel 60, 1015 AB Amsterdam. Tel 020 ­ 6265623. Geopend tussen 14.00 en 17.00 uur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen